NASA Moon Mission: અંતરિક્ષ સંશોધનના ક્ષેત્રમાં આજે એક સુવર્ણ પ્રકરણ ઉમેરાયું છે. નાસાનું બહુપ્રતિક્ષિત 'આર્ટેમિસ-II' (Artemis II) મિશન સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયું છે. ચંદ્રની ભ્રમણકક્ષામાં લાખો કિલોમીટરની યાત્રા ખેડીને ચાર અવકાશયાત્રીઓ પૃથ્વી પર સુરક્ષિત રીતે પાછા ફર્યા છે. તેમની ઓરિયન (Orion) કેપ્સ્યુલે દક્ષિણ કેલિફોર્નિયાના દરિયાકાંઠે પેસિફિક મહાસાગરમાં સફળતાપૂર્વક 'સ્પ્લેશડાઉન' કર્યું હતું. લગભગ 50 વર્ષ પછી માનવજાત ફરી એકવાર ચંદ્રની આટલી નજીક પહોંચી છે, જે એપોલો મિશન પછીનો સૌથી મોટો અને સાહસિક માનવ અવકાશ પ્રયોગ માનવામાં આવે છે. આશરે 10 દિવસની આ યાત્રા માત્ર એક પ્રવાસ નહોતો, પરંતુ માનવીય જીદ અને આધુનિક ટેકનોલોજીનો વિજય હતો. આ મિશનની સફળતાએ હવે ભવિષ્યમાં ચંદ્ર પર માનવીના કાયમી વસવાટ અને મંગળ ગ્રહ સુધી પહોંચવાના ભારતના અને વિશ્વના સપનાઓને નવી પાંખો આપી છે.
કોણ હતા એ ચાર બહાદુર અવકાશયાત્રીઓ?
આ ઐતિહાસિક મિશનમાં વિવિધતા અને અદભૂત કૌશલ્ય ધરાવતા ચાર સભ્યોની ટીમ સામેલ હતી:
રીડ વાઈઝમેન (Reid Wiseman): મિશન કમાન્ડર.
વિક્ટર ગ્લોવર (Victor Glover): મિશન પાયલોટ.
ક્રિસ્ટિના કોચ (Christina Koch): મિશન નિષ્ણાત (જેમના નામે અનેક અંતરિક્ષ રેકોર્ડ છે).
જેરેમી હેન્સન (Jeremy Hansen): કેનેડિયન અવકાશયાત્રી.
આ ટીમે ચંદ્રના એવા દૂરના ભાગો (Far side of the Moon) પરથી પસાર થઈને વૈજ્ઞાનિક નિરીક્ષણ કર્યું હતું, જ્યાં અત્યાર સુધી ખૂબ જ ઓછી માનવીય પહોંચ રહી છે.
39,000 કિમીની ઝડપ અને અગનગોળા જેવી વાપસી
પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પુનઃપ્રવેશ (Re-entry) એ મિશનનો સૌથી જોખમી તબક્કો હતો. ઓરિયન કેપ્સ્યુલ જ્યારે પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશ્યું ત્યારે તેની ઝડપ અંદાજે 39,000 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક હતી. વાયુમંડળ સાથેના ઘર્ષણને કારણે કેપ્સ્યુલની આસપાસ ભયંકર તાપમાન અને પ્લાઝ્મા સ્તર સર્જાયું હતું, જેના કારણે થોડી મિનિટો માટે પૃથ્વી સાથેનો સંપર્ક પણ તૂટી ગયો હતો. જોકે, હીટ શીલ્ડની મજબૂતી અને પેરાશૂટના સફળ પરીક્ષણને કારણે કેપ્સ્યુલ ધીમેથી સમુદ્રમાં લેન્ડ થયું હતું.
આર્ટેમિસ મિશનનો આગામી લક્ષ્યાંક શું છે?
આર્ટેમિસ-II મિશનની સફળતાએ આર્ટેમિસ-III માટે રસ્તો સાફ કરી દીધો છે. નાસાનો આગામી ઉદ્દેશ્ય હવે ચંદ્રની સપાટી પર માનવીને ઉતારવાનો છે, જેમાં પ્રથમ મહિલા અને પ્રથમ અશ્વેત વ્યક્તિ ચંદ્ર પર ડગ માંડશે. આ કાર્યક્રમ દ્વારા નાસા ચંદ્ર પર એક 'બેઝ કેમ્પ' બનાવવા માંગે છે, જેનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં મંગળ (Mars) મિશન માટે લોન્ચિંગ પેડ તરીકે કરવામાં આવશે.
