Bharat Vistar: ભારતીય કૃષિ ક્ષેત્રમાં ટેક્નોલોજીનો નવો યુગ શરૂ થયો છે! કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે યુનિયન બજેટ 2026-27માં 'ભારત વિસ્તાર' (Bharat Vistar - Virtually Integrated System to Access Agricultural Resources) નામના બહુભાષી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત પ્લેટફોર્મની જાહેરાત કરી છે. આ ટૂલ ખેડૂતોને તેમની સ્થાનિક ભાષામાં સચોટ, વ્યક્તિગત અને વૈજ્ઞાનિક સલાહ આપીને ખેતીને વધુ આધુનિક, ટકાઉ અને નફાકારક બનાવશે.
'ભારત વિસ્તાર' શું છે?
આ એક AI-આધારિત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ છે જે AgriStack પોર્ટલ્સ અને ભારતીય કૃષિ અનુસંધાન પરિષદ (ICAR)ના કૃષિ પ્રેક્ટિસ પેકેજને એકીકૃત કરે છે. તે ખેડૂતોને એક જ જગ્યાએ પાક આયોજન, હવામાન ચેતવણીઓ, જીવાત-રોગ વ્યવસ્થાપન, ખાતર-પાણીની માત્રા, બજાર માહિતી, સરકારી યોજનાઓ અને Kisan Call Centre સુધીની સુવિધા આપશે.
ખેડૂતોને મળનારા મુખ્ય ફાયદા
બહુભાષી સપોર્ટ: ગુજરાતી સહિત અનેક ભારતીય ભાષાઓમાં માહિતી મળશે, જેથી નાના-સીમાંત ખેડૂતો પણ સરળતાથી ઉપયોગ કરી શકે.
ચોક્કસ અને વ્યક્તિગત સલાહ: તમારા ખેતરની માટી, હવામાન અને સ્થાનિક પરિસ્થિતિ અનુસાર AI દ્વારા શ્રેષ્ઠ નિર્ણયો સૂચવશે – જેમ કે વાવણીનો યોગ્ય સમય, ખાતરની માત્રા વગેરે.
જોખમ ઘટાડો: હવામાનની અણધારી પરિસ્થિતિઓ, દુષ્કાળ કે અચાનક વરસાદ જેવા જોખમો વિરુદ્ધ અગાઉથી ચેતવણી અને તૈયારી મળશે.
ચોકસાઈ ખેતી (Precision Farming): જરૂરી માત્રામાં જ પાણી, ખાતર અને રસાયણોનો ઉપયોગ કરીને ઉત્પાદકતા વધારશે અને જમીન-પર્યાવરણનું રક્ષણ કરશે.
ખર્ચ બચત અને આવક વધારો: ખોટા નિર્ણયો ઘટશે, ઉત્પાદન વધશે અને નફો વધુ થશે – ખેડૂતોની આવક બમણી થવાની સંભાવના.
સરકારી યોજનાઓની સરળ પહોંચ: યોજનાઓ વિશે માહિતી, અરજી અને ટ્રેકિંગ એક જ પ્લેટફોર્મ પર.
આ પહેલ કૃષિને વધુ વૈજ્ઞાનિક અને ડેટા-આધારિત બનાવશે. બજેટમાં તેના માટે ખાસ ફાળવણી (જેમ કે ₹150 કરોડ) કરવામાં આવી છે, જે દર્શાવે છે કે સરકાર ખેડૂતોની આવક વધારવા, જોખમો ઘટાડવા અને ટકાઉ ખેતી પર ગંભીર છે.જો 'ભારત વિસ્તાર' ગામડાઓ અને ખેતરો સુધી અસરકારક રીતે પહોંચે તો ભારતીય કૃષિનો ચહેરો બદલાઈ શકે છે – ખેડૂતોને જ્ઞાન, ટેક્નોલોજી અને આત્મનિર્ભરતા સાથે જોડીને!
