Ahmedabad News: અમદાવાદ શહેર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પડેલા ભારે વરસાદ બાદ સર્જાયેલી જળબંબાકાર સ્થિતિનો સંપૂર્ણ અંત હજુ આવ્યો નથી. ખાસ કરીને બોપલ અને ઘુમા વિસ્તારમાં અનેક નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ જતાં સ્થાનિક રહેવાસીઓની મુશ્કેલી યથાવત્ છે. સતત વરસાદ અને પાણીના ભરાવાને કારણે જનજીવનને અસર થઈ છે, ત્યારે તંત્ર દ્વારા પાણીનો નિકાલ કરવા સાથે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં આરોગ્યલક્ષી કામગીરી પણ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. અગાઉના દિવસોમાં બોપલ, ઘુમા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદને કારણે વ્યાપક પાણી ભરાયા હતા અને વહીવટી તંત્રને રાહત તથા ડ્રેનેજ કામગીરી ઝડપી બનાવવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી.
આ સમગ્ર પરિસ્થિતિ વચ્ચે બોપલ તરફ આવેલી ભાગવત પાર્ક સોસાયટીમાં હજુ પણ પાણી ભરાયેલું હોવાની માહિતી સામે આવી છે. પાણી ભરાવાના કારણે સામાન્ય રીતે ઘરેથી બહાર નીકળવું મુશ્કેલ બન્યું છે અને અસરગ્રસ્ત પરિવારો સુધી જરૂરી દવાઓ તથા આરોગ્યસેવાઓ પહોંચાડવી પડકારરૂપ બની છે. આવા સંજોગોમાં હેલ્થ વિભાગ અને ફાયર વિભાગની ટીમોએ સંયુક્ત રીતે કામગીરી હાથ ધરી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. બોટની મદદથી મેડિકલ ટીમને પાણી ભરાયેલા વિસ્તારમાં લઈ જઈ ઘર-ઘર સુધી જરૂરી દવાઓ પહોંચાડવાની કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે.
બોટ મારફતે મેડિકલ ટીમની ઘર-ઘર મુલાકાત
પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોમાં સૌથી મોટો પડકાર લોકો સુધી તાત્કાલિક આરોગ્યસેવા પહોંચાડવાનો રહે છે. રસ્તાઓ પર પાણી ભરાયેલું હોવાથી સામાન્ય વાહનોની અવરજવર મુશ્કેલ બને છે અને કેટલીક જગ્યાએ પગપાળા પહોંચવું પણ જોખમી બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ફાયર વિભાગની બોટનો ઉપયોગ કરીને મેડિકલ ટીમને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો સુધી પહોંચાડવામાં આવી રહી છે.
મળતી માહિતી પ્રમાણે મેડિકલ ટીમને બોટમાં બેસાડીને પાણીથી ઘેરાયેલા ઘરો સુધી લઈ જવામાં આવી રહી છે અને જરૂરિયાતમંદ લોકોને દવાઓ આપવામાં આવી રહી છે. વરસાદ બાદ પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોમાં મચ્છરજન્ય રોગો, પાણીજન્ય બીમારીઓ અને અન્ય ચેપનો ખતરો વધી શકે છે. આ કારણસર તંત્ર દ્વારા માત્ર પાણીનો નિકાલ જ નહીં, પરંતુ આરોગ્ય સંબંધિત સાવચેતી અને રોગચાળો અટકાવવા માટે પણ કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, આ કામગીરીના ચોક્કસ વ્યાપ અને કેટલા પરિવારોને દવાઓ પહોંચાડવામાં આવી તેની સત્તાવાર સંખ્યા હાલ ઉપલબ્ધ નથી.
બોપલ અને ઘુમા વિસ્તારમાં તાજેતરના ભારે વરસાદની ગંભીરતા એ વાત પરથી પણ સમજાય છે કે શહેરમાં એક જ દિવસમાં અત્યંત ભારે વરસાદ નોંધાયો હતો. ભારતીય હવામાન વિભાગના આંકડાઓને ટાંકતા અહેવાલો અનુસાર 24 કલાકના સમયગાળામાં અમદાવાદમાં 294.6 મિમી વરસાદ નોંધાયો હતો, જે વર્ષ 2000 બાદના સૌથી ભારે એકદિવસીય વરસાદી પ્રસંગોમાંનો એક હતો. આ ભારે વરસાદના પગલે શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં રસ્તાઓ અને રહેણાંક સોસાયટીઓમાં પાણી ભરાયા હતા.
પાણીજન્ય અને મચ્છરજન્ય રોગો સામે સાવચેતી
ચોમાસામાં લાંબા સમય સુધી પાણી ભરાઈ રહે ત્યારે આરોગ્ય વિભાગ માટે પડકાર વધી જાય છે. ગંદા પાણીના સંપર્કમાં આવવાથી ચામડીના ચેપ ઉપરાંત દૂષિત પાણીના ઉપયોગથી પાણીજન્ય બીમારીઓનું જોખમ રહે છે. બીજી તરફ, પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોમાં મચ્છરોના ઉપદ્રવને કારણે ડેન્ગ્યુ, મેલેરિયા જેવા મચ્છરજન્ય રોગોનો ખતરો પણ વધવાની શક્યતા રહે છે.
આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મેડિકલ ટીમની કામગીરી મહત્વપૂર્ણ બની રહે છે. ઘર-ઘર સુધી દવાઓ પહોંચાડવાથી તાત્કાલિક જરૂરિયાત ધરાવતા લોકોને રાહત મળી શકે છે અને આરોગ્ય સંબંધિત ફરિયાદોનું વહેલું નિદાન શક્ય બને છે. સાથે જ, સ્થાનિક રહેવાસીઓએ પણ પાણી ઉકાળીને પીવું, ખુલ્લા પાણીનો ઉપયોગ ટાળવો અને તાવ, ઝાડા, ઉલટી કે અન્ય લક્ષણો જણાય તો તાત્કાલિક તબીબી સલાહ લેવી જરૂરી છે.
અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના જણાવ્યા મુજબ 25 જુલાઈ સુધી શહેરમાં પાણી ભરાયેલી 126 સોસાયટીઓમાંથી 107 સોસાયટીઓમાંથી પાણીનો નિકાલ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે કેટલીક સોસાયટીઓમાં ડીવોટરિંગ કામગીરી ચાલુ હતી. બોપલ લેક સંપૂર્ણ ક્ષમતા સુધી ભરાઈ ગયા બાદ વધારાનું પાણી નિયંત્રિત રીતે ગોટા-ગોધાવી કેનાલ તરફ છોડવાની કામગીરી પણ હાથ ધરવામાં આવી હતી. આ દર્શાવે છે કે ભારે વરસાદ બાદ શહેરના કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણીનો નિકાલ હજુ પણ મહત્વનો મુદ્દો રહ્યો છે.
ઘુમા લેકનો વોકિંગ ટ્રેક પણ વરસાદના પાણીમાં ધોવાયો
બોપલ-ઘુમા વિસ્તારમાં ભારે વરસાદની બીજી અસર ઘુમા લેક પાસે પણ જોવા મળી છે. સતત વરસેલા વરસાદ અને ધસમસતા પાણીના પ્રવાહના કારણે ઘુમા લેકનો વોકિંગ ટ્રેક ધોવાઈ ગયો હોવાની માહિતી સામે આવી છે. લેકની આસપાસનો આ ટ્રેક સ્થાનિક લોકો માટે વોકિંગ અને મોર્નિંગ-ઈવનિંગ વોક માટે ઉપયોગમાં લેવાતો હોવાને કારણે તેના ધોવાઈ જવાથી સ્થાનિક સુવિધાને નુકસાન થયું છે.
વરસાદી પાણીના ભારે પ્રવાહથી માટીનું ધોવાણ થવાથી આવા ટ્રેક અને લેકની આસપાસના રસ્તાઓને નુકસાન થવાની શક્યતા રહે છે. હવે વરસાદી સિઝન દરમિયાન ટ્રેકની સ્થિતિ વધુ ખરાબ ન થાય અને લોકોની સલામતી જળવાઈ રહે તે માટે તંત્ર દ્વારા સ્થળનું નિરીક્ષણ કરવું જરૂરી બનશે. ખાસ કરીને લેકની આસપાસ પાણીનું સ્તર ઊંચું હોય ત્યારે લોકોને નજીક જવા દેવામાં ન આવે અને જોખમી વિસ્તારોમાં બેરિકેડિંગ કરવામાં આવે તે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
આ અગાઉ બોપલ વિસ્તારમાં ભારે વરસાદ બાદ આંબલી લેકના પાળાનો એક હિસ્સો તૂટી પડ્યો હતો અને ત્યાં પાર્ક કરેલી ચાર કાર પાણીમાં ખાબકી હતી. ફાયર અને ઇમરજન્સી સર્વિસની ટીમોએ ત્રણ વાહનો બહાર કાઢ્યાં હતાં. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ ભારે વરસાદને કારણે લેકમાં પાણીનો પ્રવાહ ઝડપથી વધ્યો હતો અને આસપાસના જોડાયેલા જળાશયો પણ ભરાઈ ગયા હતા. આ ઘટનાએ બોપલ-આંબલી વિસ્તારમાં ભારે વરસાદ દરમિયાન જળાશયો અને ડ્રેનેજ વ્યવસ્થાની ક્ષમતા અંગે પણ ચિંતા ઊભી કરી હતી.
બોપલ-ઘુમા માટે લાંબા ગાળાના ઉકેલની જરૂર
બોપલ અને ઘુમા વિસ્તારમાં વરસાદી પાણી ભરાવાની સમસ્યા નવી નથી. તાજેતરના અહેવાલોમાં પણ આ વિસ્તારોમાં દર ચોમાસે પાણી ભરાવાની સમસ્યા અને ડ્રેનેજ તથા શહેરી આયોજન સંબંધિત પડકારોનો ઉલ્લેખ થયો છે. બોપલ અને ઘુમાનો ઝડપી શહેરી વિકાસ થયો હોવા છતાં ડ્રેનેજ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વરસાદી પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થા અંગે લાંબા ગાળાના ઉકેલની જરૂરિયાત નિષ્ણાતો અને સ્થાનિક રહેવાસીઓ દ્વારા વારંવાર ઉઠાવવામાં આવી છે.
હાલમાં સૌથી મહત્વની પ્રાથમિકતા અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી પાણીનો સંપૂર્ણ નિકાલ, લોકો સુધી જરૂરી આરોગ્યસેવા પહોંચાડવી અને આગામી વરસાદ દરમિયાન સ્થિતિ વધુ ગંભીર ન બને તે માટે આગોતરી તૈયારી કરવાની છે. ફાયર વિભાગ અને હેલ્થ વિભાગની સંયુક્ત કામગીરીથી પાણીમાં ફસાયેલા અથવા બહાર ન નીકળી શકતા પરિવારો સુધી દવાઓ પહોંચાડવી તાત્કાલિક રાહત માટે ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે. જોકે, વરસાદી પાણીના ભરાવાની સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ માત્ર તાત્કાલિક પંપિંગ કે રાહત કામગીરીથી શક્ય નથી. તેના માટે ડ્રેનેજ નેટવર્ક, કુદરતી જળમાર્ગો, તળાવો અને વરસાદી પાણીના વહેણનું વૈજ્ઞાનિક આયોજન જરૂરી રહેશે.
આ દરમિયાન બોપલની ભાગવત પાર્ક સોસાયટી સહિત પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોએ તંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવું અને પાણીમાં અનાવશ્યક અવરજવર ટાળવી જરૂરી છે. ખાસ કરીને વીજળીના ખુલ્લા વાયર, ગટર કે મેનહોલ અને ઊંડા પાણીથી દૂર રહેવું સલામત છે. ભારે વરસાદ બાદ પાણી ઓસરવાનું શરૂ થયું હોવા છતાં જ્યાં સુધી પાણી સંપૂર્ણપણે ન ઉતરે ત્યાં સુધી આરોગ્ય અને સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
