Jagannath Rath Yatra Ahmedabad: અમદાવાદના જમાલપુર સ્થિત ઐતિહાસિક શ્રી જગન્નાથ મંદિરેથી અષાઢી બીજના પાવન દિવસે 149મી જગન્નાથ રથયાત્રાનો ભવ્ય પ્રારંભ થયો. પરંપરાગત 'પહિંદ' વિધિ બાદ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને રાજ્યના ગૃહ રાજ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ ભગવાન જગન્નાથના રથને ખેંચીને યાત્રાનું પ્રસ્થાન કરાવ્યું. મંદિર પરિસર અને સમગ્ર શહેર 'જય જગન્નાથ' તેમજ 'જય રણછોડ માખણ ચોર'ના ગગનભેદી નાદથી ગુંજી ઉઠ્યું હતું. વહેલી સવારથી જ હજારો શ્રદ્ધાળુઓ ભગવાનના દર્શન માટે ઉમટી પડ્યા હતા અને પ્રથમ રથ મંદિરના પટાંગણમાંથી બહાર નીકળતા ભક્તોમાં અનોખો ઉત્સાહ જોવા મળ્યો.
પરંપરાગત 'પહિંદ' વિધિ સાથે રથયાત્રાની શરૂઆત
રથયાત્રાની શરૂઆત પહેલાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને હર્ષ સંઘવી જગન્નાથ મંદિરે પહોંચ્યા હતા. પરંપરા અનુસાર બંને મહાનુભાવોએ ભગવાનના રથની આગળ 'પહિંદ' વિધિ કરી હતી. આ વિધિ ભગવાન સમક્ષ સેવા, સ્વચ્છતા, સમાનતા અને નમ્રતાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે. વિધિ પૂર્ણ થયા બાદ મુખ્યમંત્રી અને હર્ષ સંઘવીએ ભગવાનના રથને ખેંચીને 149મી રથયાત્રાનું પ્રસ્થાન કરાવ્યું. જેમ જ પ્રથમ રથ મંદિરના મુખ્ય દ્વાર બહાર આવ્યો, તેમ સમગ્ર વાતાવરણ ભક્તિભાવથી છલકાઈ ઉઠ્યું અને હજારો ભક્તોએ ભગવાનના દર્શન કરીને ધન્યતા અનુભવી.
ભગવાન જગન્નાથ, સુભદ્રા અને બલરામ રથમાં બિરાજમાન
રથયાત્રા પહેલાં વહેલી પરોઢે મંગળા આરતીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ મંદિરના મહંત દિલીપદાસજીના હસ્તે ભગવાન જગન્નાથ, બહેન સુભદ્રા અને ભાઈ બલરામની પ્રતિમાઓને ગર્ભગૃહમાંથી વિધિવત બહાર લાવી ત્રણેય ભવ્ય રથોમાં બિરાજમાન કરવામાં આવી હતી. આ પવિત્ર વિધિના દર્શન કરવા માટે વહેલી સવારથી જ મોટી સંખ્યામાં ભક્તો મંદિર પરિસરમાં હાજર રહ્યા હતા. ભગવાનના રથમાં બિરાજમાન થતાં જ શંખનાદ, ઘંટનાદ અને જયઘોષ વચ્ચે સમગ્ર પરિસર ભક્તિમય બની ગયું.
PM નરેન્દ્ર મોદી તરફથી મોકલાયો પ્રસાદ
રથયાત્રા પૂર્વે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભગવાન જગન્નાથ માટે વિશેષ પ્રસાદ મોકલાવ્યો હતો. દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ તેમના તરફથી ફળો અને ડ્રાયફ્રૂટથી ભરેલા આઠ બોક્સ મંદિર પહોંચાડવામાં આવ્યા હતા.
પ્રસાદમાં જાંબુ, દાડમ, કાકડી, કેરી અને વિવિધ પ્રકારના ડ્રાયફ્રૂટનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. મંદિર દ્વારા આ પ્રસાદ ભગવાનને અર્પણ કરવામાં આવ્યો. વર્ષોથી ચાલી આવતી આ પરંપરા આજે પણ યથાવત જાળવવામાં આવી રહી છે.
ભગવાનને ધરાવાયો વિશેષ ખીચડાનો ભોગ
રથયાત્રાના દિવસે ભગવાનને વિશેષ ખીચડાનો પ્રસાદ ધરાવવામાં આવ્યો હતો. મંદિર દ્વારા એક લાખથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓ માટે પ્રસાદની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
પરંપરાગત રીતે તૈયાર થતો આ ખીચડો ડ્રાયફ્રૂટ, ગવારફળી અને અન્ય સામગ્રીથી બનાવવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ ભગવાન મોસાળથી પરત ફર્યા બાદ તેમને આંખોની તકલીફ થઈ હતી, તેથી તેમની આરોગ્યપ્રાપ્તિના ભાવથી આ વિશેષ ભોગ અર્પણ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ આ પ્રસાદ હજારો ભક્તોમાં વિતરણ કરવામાં આવે છે.
ભક્તિમય વાતાવરણ વચ્ચે નીકળ્યો પ્રથમ રથ
મુખ્યમંત્રી દ્વારા પ્રસ્થાન કરાવ્યા બાદ ભગવાન જગન્નાથનો પ્રથમ રથ મંદિરમાંથી બહાર નીકળ્યો અને યાત્રાએ ગતિ પકડી. રસ્તાની બંને બાજુ મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ભગવાનના દર્શન માટે ઉભા રહ્યા હતા. અનેક સ્થળોએ ફૂલવર્ષા, આરતી અને સ્વાગતની વિશેષ તૈયારીઓ કરવામાં આવી હતી. શહેરની પોળો, ગલીઓ અને મુખ્ય માર્ગો પર વહેલી સવારથી જ ભક્તોની ભારે ભીડ જોવા મળી હતી. ભગવાનના એક ઝલક દર્શન માટે લોકો કલાકો અગાઉથી રસ્તા પર આવી પહોંચ્યા હતા.
અમદાવાદની રથયાત્રાનું ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ
અમદાવાદની જગન્નાથ રથયાત્રા દેશની સૌથી ઐતિહાસિક અને મહત્વપૂર્ણ રથયાત્રાઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. વર્ષોથી ચાલી આવતી આ પરંપરા માત્ર ધાર્મિક આસ્થાનો જ નહીં પરંતુ સામાજિક સમરસતા, સેવા અને સાંસ્કૃતિક વારસાનો પણ અનોખો ઉત્સવ છે. અષાઢી બીજના દિવસે ભગવાન જગન્નાથ પોતાના ભક્તોને દર્શન આપવા માટે નગરચર્યાએ નીકળે છે તેવી માન્યતા છે. તેથી આ દિવસે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ ભગવાનના આશીર્વાદ મેળવવા માટે રથયાત્રામાં જોડાય છે. શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં યાત્રાનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કરવામાં આવે છે અને સમગ્ર અમદાવાદ ભક્તિરસમાં રંગાઈ જાય છે.
આ પણ વાંચો: જગન્નાથ પુરીનું સૌથી મોટું રહસ્ય 'બ્રહ્મ પદાર્થ' શું છે? : જાણો નવકલેબર વિધિ સાથે જોડાયેલું સદીઓ જૂનું રહસ્ય
શા માટે આ સમાચાર મહત્વના છે?
149મી જગન્નાથ રથયાત્રાનો પ્રારંભ માત્ર ધાર્મિક પ્રસંગ નથી પરંતુ ગુજરાતની સાંસ્કૃતિક ઓળખનું જીવંત પ્રતિક પણ છે. દર વર્ષે લાખો લોકો આ યાત્રા સાથે ભાવનાત્મક રીતે જોડાય છે. પરંપરા, શ્રદ્ધા, સેવા અને સામાજિક એકતાનો સંદેશ આપતી આ યાત્રા દેશ-વિદેશના ભક્તો માટે વિશેષ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની રહે છે.
