ભારતમાં સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર સીધી અસર કરતા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ આજે સવારે 6 વાગ્યે જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) દ્વારા જારી કરાયેલા લેટેસ્ટ અપડેટ મુજબ, આજે પણ મોટાભાગના શહેરોમાં ઈંધણના ભાવ સ્થિર જોવા મળ્યા છે. જોકે, સ્થાનિક ટેક્સ અને વેટ (VAT) માં તફાવતને કારણે રાજ્યો અને શહેરો વચ્ચે કિંમતોમાં થોડો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ માત્ર વાહનચાલકો માટે જ નહીં, પણ શાકભાજી, ફળો અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના પરિવહન ખર્ચ સાથે જોડાયેલા હોવાથી તેની અસર સામાન્ય જનતાના રસોડા સુધી પહોંચે છે. આજે એટલે કે 03 માર્ચ, 2026 ના રોજ દેશના મહાનગરોમાં કિંમતો યથાવત રહી છે, જે મધ્યમ વર્ગ માટે રાહતના સમાચાર છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ (૦3 માર્ચ, 2026)
શહેર | પેટ્રોલ (પ્રતિ લિટર) | ડીઝલ (પ્રતિ લિટર) |
નવી દિલ્હી | ₹94.72 | ₹87.62 |
મુંબઈ | ₹104.21 | ₹92.15 |
કોલકાતા | ₹103.94 | ₹90.76 |
ચેન્નાઈ | ₹100.75 | ₹92.34 |
અમદાવાદ | ₹94.49 | ₹90.17 |
બહારગામ (સુરત) | ₹95.00 | ₹89.00 |
રાજકોટ (નાસિક) | ₹95.50 | ₹89.50 |
બંગલોર | ₹102.92 | ₹89.02 |
હૈદરાબાદ | ₹107.46 | ₹95.70 |
જયપુર | ₹104.72 | ₹90.21 |
લખનૌ | ₹94.69 | ₹87.80 |
પુણે | ₹104.04 | ₹90.57 |
ચંદીગઢ | ₹94.30 | ₹82.45 |
ઇન્દોર | ₹106.48 | ₹91.88 |
પટના | ₹105.58 | ₹93.80 |
કયા કારણોસર નક્કી થાય છે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ?
ઈંપેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ નક્કી થવા પાછળ વૈશ્વિક અને સ્થાનિક એમ બંને પ્રકારના પરિબળો કામ કરે છે. આ પ્રક્રિયામાં સૌથી મહત્વનું પાસું આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (Crude Oil) ની કિંમત છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું લગભગ 80% થી વધુ તેલ વિદેશથી આયાત કરે છે, તેથી જ્યારે પણ વૈશ્વિક સ્તરે કાચા તેલના ભાવ વધે છે, ત્યારે દેશમાં ઈંધણની કિંમતોમાં સીધો ઉછાળો જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત, આ તેલની ખરીદી આંતરરાષ્ટ્રીય ચલણ એટલે કે અમેરિકન ડોલરમાં કરવામાં આવે છે. જો ડોલરની સરખામણીએ રૂપિયો નબળો પડે, તો ભારતને તેલ ખરીદવા માટે વધુ પૈસા ચૂકવવા પડે છે, જે અંતે ગ્રાહકો માટે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં વધારો કરે છે.
બીજું મહત્વનું પરિબળ સરકારી ટેક્સ અને શુલ્ક છે, જે ભારતમાં ઈંધણની કિંમતનો મોટો હિસ્સો ધરાવે છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લાદવામાં આવતી એક્સાઈઝ ડ્યુટી અને વિવિધ રાજ્ય સરકારો દ્વારા લેવામાં આવતો વેટ (VAT) પેટ્રોલ-ડીઝલને મોંઘું બનાવે છે. દરેક રાજ્યમાં વેટનો દર અલગ-અલગ હોવાને કારણે જ દિલ્હી, મુંબઈ કે અમદાવાદ જેવા શહેરોમાં પેટ્રોલના ભાવમાં તફાવત જોવા મળે છે. આ ટેક્સ સિવાય, કાચા તેલને રિફાઇનરીમાં લાવી તેને શુદ્ધ કરવા માટેનો રિફાઇનિંગ ખર્ચ અને તેલ કંપનીઓનો નફો પણ અંતિમ કિંમતમાં ઉમેરવામાં આવે છે.
છેલ્લે, બજારમાં માંગ અને પુરવઠાનો સિદ્ધાંત પણ કિંમતો પર અસર કરે છે. ઉત્સવો, ખેતીની સીઝન કે લગ્નગાળો હોય ત્યારે ઈંધણની માંગ વધે છે, જેના કારણે કિંમતોમાં વધઘટ થઈ શકે છે. સાથોસાથ, તેલ કંપનીઓ (HPCL, BPCL, IOCL) દ્વારા ડીલરોને આપવામાં આવતું કમિશન અને પરિવહન ખર્ચ (ભાડું) પણ ગ્રાહકોએ ચૂકવવી પડતી કિંમત નક્કી કરવામાં ભાગ ભજવે છે. આમ, આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિથી લઈને સ્થાનિક ટેક્સ માળખા સુધીની તમામ બાબતો ભેગી મળીને રોજ સવારે 6 વાગ્યે પેટ્રોલ-ડીઝલના નવા ભાવ નક્કી કરે છે.
ઘરે બેઠા આ રીતે ચેક કરો લેટેસ્ટ ભાવ
તમે તમારા મોબાઈલ પરથી એક SMS દ્વારા પણ તમારા શહેરના પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ જાણી શકો છો:
Indian Oil: 'RSP <સિટી કોડ>' લખી 9224992249 પર મોકલો.
BPCL: 'RSP' લખી 9223112222 પર મોકલો.
HPCL: 'HP Price' લખી 9222201122 પર મોકલો.
