મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં એક નોંધપાત્ર અને ઐતિહાસિક ઘટના બની છે, જ્યાં બે દાયકાઓથી અલગ રહેલા ઠાકરે ભાઈઓ—ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરે—એક સાથે આવ્યા છે. આ એકતા મરાઠી ભાષાના સન્માન અને રાજ્યની શાળાઓમાં હિન્દી ભાષાના કથિત "ફરજિયાત" અમલીકરણના વિરોધમાં દેખાઈ. 5 જુલાઈ, 2025ના રોજ મુંબઈમાં ગિરગામ ચોપાટીથી આઝાદ મેદાન સુધીની એક સંયુક્ત રેલીમાં શિવસેના (ઉદ્ધવ બાલાસાહેબ ઠાકરે) અને મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેના (MNS)ના નેતાઓએ ભાગ લીધો. આ રેલીએ મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં નવો અધ્યાય ખોલ્યો છે, જે આગામી મુંબઈ મહાનગરપાલિકા ચૂંટણીઓ પર પણ અસર કરી શકે છે.
#WATCH | Mumbai: Brothers, Uddhav Thackeray and Raj Thackeray share a hug as Shiv Sena (UBT) and Maharashtra Navnirman Sena (MNS) are holding a joint rally as the Maharashtra government scrapped two GRs to introduce Hindi as the third language.
— ANI (@ANI) July 5, 2025
(Source: Shiv Sena-UBT) pic.twitter.com/nSRrZV2cHT
‘‘મરાઠી સિવાય બીજી ભાષા ન જોઇએ’’
મહારાષ્ટ્ર સરકારે તાજેતરમાં રાજ્યની શાળાઓમાં ધોરણ 1 થી 5 માટે ત્રણ ભાષા ફોર્મ્યુલા હેઠળ હિન્દીને ફરજિયાત ત્રીજી ભાષા તરીકે રજૂ કરવπήતે બે સરકારી પ્રસ્તાવો (Government Resolutions - GRs) બહાર પાડ્યા હતા. આ નિર્ણયને મરાઠી ભાષાના "અપમાન" અને હિન્દીના "લાદવણી" તરીકે જોવામાં આવ્યો, જેના કારણે મહારાષ્ટ્રના સ્થાનિક લોકો અને રાજકીય પક્ષોમાં ભારે વિરોધ થયો. ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરેએ આ નિર્ણયને "મરાઠી ઓળખ પર હુમલો" ગણાવીને તેનો વિરોધ કર્યો.
આ વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિ 70 વર્ષ પહેલાંની સંયુક્ત મહારાષ્ટ્ર ચળવળ સાથે જોડાયેલી છે, જ્યારે બાલ ઠાકરેના પિતા પ્રબોધનકર ઠાકરેએ મુંબઈને મહારાષ્ટ્રની રાજધાની બનાવવાની લડાઈમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ચળવળે મરાઠી ભાષા અને સંસ્કૃતિના સન્માનનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો, અને આજે ઠાકરે ભાઈઓએ તે જ ભાવનાને આગળ ધપાવી.
20 વર્ષની કડવાશ ભૂલી એક થયા ઉદ્ધવ-રાજ
ઉદ્ધવ ઠાકરે (શિવસેના-UBT) અને રાજ ઠાકરે (MNS) ના સંબંધો લગભગ બે દાયકાઓથી તૂટેલા હતા, જ્યારે રાજ ઠાકરેએ 2006માં શિવસેનાથી અલગ થઈને MNSની સ્થાપના કરી હતી. જોકે, હિન્દી લાદવણીના આ મુદ્દે બંને ભાઈઓએ એકબીજાને ગળે મળીને એકતા દર્શાવી, જેનો ફોટો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો.
5 જુલાઈની રેલીનું આયોજન પહેલાં 6 જુલાઈ માટે કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ બાદમાં તે 5 જુલાઈના રોજ ગિરગામ ચોપાટીથી આઝાદ મેદાન સુધી યોજવામાં આવી. શિવસેના (UBT) નેતા સંજય રાઉતે X પર જણાવ્યું, "મહારાષ્ટ્રની શાળાઓમાં હિન્દી લાદવણીના વિરોધમાં એક સંયુક્ત મોરચો નીકળશે! જય મહારાષ્ટ્ર!" આ રેલીમાં બંને પક્ષોના હજારો કાર્યકર્તાઓએ ભાગ લીધો, અને આ ઘટનાએ રાજ્યના રાજકારણમાં નવું વળાંક લાવ્યું.
ઠાકરે બંધુઓનો વિરોધ, સરકારે લેવો પડ્યો યુટર્ન!
ઠાકરે ભાઈઓના આ એકતા પ્રદર્શન અને વ્યાપક જનવિરોધને કારણે મહારાષ્ટ્રની મહાયુતિ સરકારે હિન્દીને ફરજિયાત ત્રીજી ભાષા તરીકે રજૂ કરવાના બે સરકારી પ્રસ્તાવો રદ કર્યા. આ નિર્ણયને ઠાકરે ભાઈઓએ "મરાઠી ભાષાની જીત" ગણાવી. રાજ ઠાકરેએ રેલીમાં જણાવ્યું, "અમે હિન્દીનો વિરોધ નથી કરતા, પરંતુ મરાઠી ભાષાના અધિકારોનું રક્ષણ કરવું એ અમારી ફરજ છે." ઉદ્ધવ ઠાકરેએ પણ જણાવ્યું કે, "મહારાષ્ટ્રની ઓળખ મરાઠી ભાષા અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલી છે, અને અમે તેનું અપમાન સહન નહીં કરીએ."
જોકે, કોંગ્રેસ અને શરદ પવારની NCP (SP) એ આ રેલીથી અંતર રાખ્યું, જેના કારણે મહા વિકાસ આઘાડી (MVA) ની આંતરિક રાજકીય ગતિશીલતા પર પ્રશ્નો ઉભા થયા.
રાજકારણ ચમકાવવા ગુજરાતીઓ-મારવાડીઓ સાથે મારપીટ!
આ રેલીની પૃષ્ઠભૂમિમાં, મરાઠી ભાષા વિવાદે હિંસક વળાંક લીધું. રાજ ઠાકરેની MNSના સાત કાર્યકર્તાઓએ થાણેના મીરા રોડ પર એક દુકાનદાર બાબુલાલ ચૌધરી પર હુમલો કર્યો, કારણ કે તેણે મરાઠીમાં બોલવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. આ ઘટનાનો વીડિયો વાયરલ થયો, જેના કારણે રાજ્યભરમાં વિવાદ ઊભો થયો. MNSના મુંબઈ યુનિટના ચીફ સંદીપ દેશપાંડેએ આ હુમલાને "મરાઠીનું અપમાન" ગણાવીને બચાવ કર્યો, પરંતુ મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે આ હુમલાની નિંદા કરી અને જણાવ્યું કે, "મરાઠી ભાષાના નામે ગુંડાગીરી સહન કરવામાં નહીં આવે."
બીજી ઘટનામાં, શિવસેના (UBT) ના પૂર્વ સાંસદ રાજન વિચારેની ઓફિસમાં દુકાનદારો પર હુમલો થયો હોવાના અહેવાલો સામે આદિત્ય ઠાકરેએ સ્પષ્ટતા કરી કે આ ઘટના મરાઠી બોલવાના મુદ્દે નહોતી, પરંતુ મોબાઇલ રિચાર્જના વિવાદને લઈને હતી. તેમણે ઉમેર્યું કે, "મરાઠીનું અપમાન ન થવું જોઈએ, પરંતુ કોઈ ભાષાની લાદવણી પણ ન થવી જોઈએ."
मीरा रोड में मराठी न बोलने पर MNS कार्यकर्ता फेरीवालों को पीट रहे हैं।
— Namo Sarkar 🚩 (@namosarkar56) July 1, 2025
ये सड़कछाप गुंडे केवल निर्दोष फेरीवालों को ही ताकत दिखा सकते हैं।
जाति के नाम पर राज्य में दंगा करना चाहते हैं और सरकार बहरी हो गई है @CMOMaharashtra @DGPMaharashtra #marathilanguage pic.twitter.com/3U5ollTFe8
ભાજપ એલર્ટ! BMC ચૂંટણીમાં થશે રાજકીય ધાંધલધમાલ
આ એકતાએ ઠાકરે ભાઈઓની રાજકીય સ્થિતિને મજબૂત કરી છે, ખાસ કરીને આગામી મુંબઈ મહાનગરપાલિકા ચૂંટણીઓના સંદર્ભમાં. રાજ ઠાકરેની MNS અને ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેના (UBT) ની આ એકતા ભાજપ અને શિવસેના (શિંદે જૂથ) ની મહાયુતિ સરકાર માટે પડકાર રજૂ કરે છે. ભાજપના નવા રાજ્ય પ્રમુખ રવિન્દ્ર ચવ્હાણે આ વિવાદને "અનાવશ્યક" ગણાવ્યો અને જણાવ્યું કે, "અમે મરાઠી ભાષાનું સન્માન કરીએ છીએ, પરંતુ આવી રાજનીતિ રાજ્યના વિકાસને અવરોધે છે."
સોશિયલ મીડિયા પર આ ઘટનાએ મિશ્ર પ્રતિસાદ ઉભો કર્યો. એક યુઝરે X પર લખ્યું, "ઠાકરે ભાઈઓની એકતા મરાઠી માનુસની જીત છે, પરંતુ હિંસક ઘટનાઓથી બચવું જોઈએ." બીજી તરફ, કેટલાકે આ રેલીને "ચૂંટણી સ્ટંટ" ગણાવી, જે રાજકીય લાભ મેળવવા માટેની ચાલ છે.
મુંબઇની રાજકીય ‘ખિચડી’નો કોણ કરશે વઘાર?
ઉદ્ધવ અને રાજ ઠાકરેની આ સંયુક્ત રેલીએ મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં એક નવું વળાંક લાવ્યું છે. મરાઠી ભાષાના સન્માનનો મુદ્દો ઉઠાવીને બંને નેતાઓએ ન માત્ર સરકારને પીછેહઠ કરવા મજબૂર કરી, પરંતુ પોતાની રાજકીય સંભાવનાઓને પણ મજબૂત કરી. જોકે, MNS અને શિવસેના (UBT) ના કાર્યકર્તાઓ દ્વારા થયેલી હિંસક ઘટનાઓએ આ આંદોલનની નૈતિકતા પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. આગામી ચૂંટણીઓમાં આ એકતા શું રૂપ લે છે, તે જોવું રહ્યું. આ ઘટનાએ મરાઠી ઓળખ અને ભાષાના મુદ્દાને રાષ્ટ્રીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધું છે, અને તેની અસર મહારાષ્ટ્રના રાજકીય ભાવિ પર નોંધપાત્ર રહેશે.
ઉદ્ધવ અને રાજ ઠાકરેની આ સંયુક્ત રેલીએ મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં એક નવું વળાંક લાવ્યું છે. મરાઠી ભાષાના સન્માનનો મુદ્દો ઉઠાવીને બંને નેતાઓએ ન માત્ર સરકારને પીછેહઠ કરવા મજબૂર કરી, પરંતુ પોતાની રાજકીય સંભાવનાઓને પણ મજબૂત કરી. જોકે, MNS અને શિવસેના (UBT) ના કાર્યકર્તાઓ દ્વારા થયેલી હિંસક ઘટનાઓએ આ આંદોલનની નૈતિકતા પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. આગામી ચૂંટણીઓમાં આ એકતા શું રૂપ લે છે, તે જોવું રહ્યું. આ ઘટનાએ મરાઠી ઓળખ અને ભાષાના મુદ્દાને રાષ્ટ્રીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધું છે, અને તેની અસર મહારાષ્ટ્રના રાજકીય ભાવિ પર નોંધપાત્ર રહેશે.
