Home Education/Career 8th Pay Commission Fitment Factor Salary Hike Update

8મા પગાર પંચ પર મોટી અપડેટ! : કર્મચારી સંગઠનની ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વધારવાની માંગ, શું ખરેખર રૂ.51 હજાર સુધી વધશે પગાર? જાણો સંપૂર્ણ ગણિત

8th Pay Commission
Image Credit: pinterest
Published by: Nirali Gohil
Last Updated: Jul 21, 2026, 06:36 AM IST

8th Pay Commission Updates: 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission)ને લઈને કેન્દ્ર સરકારના 1 કરોડથી વધુ કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોમાં આતુરતા વધી રહી છે. સરકાર અને કર્મચારી સંગઠનો વચ્ચે સતત બેઠકો અને ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, જેમાં સૌથી વધુ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે 'ફિટમેન્ટ ફેક્ટર'. કર્મચારી સંગઠનોનું કહેવું છે કે, વધતી મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને હાલના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવો જરૂરી છે. જો તેમની માંગ સ્વીકારવામાં આવે તો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના લઘુત્તમ મૂળ પગારમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી 8મા પગાર પંચને લઈને અનેક અટકળો ચાલી રહી છે. સોશિયલ મીડિયા અને વિવિધ અહેવાલોમાં કર્મચારીઓના પગારમાં રૂ.50 હજારથી વધુનો વધારો થવાની ચર્ચા થઈ રહી છે. જોકે, સરકાર તરફથી હજુ સુધી કોઈ અંતિમ જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. હાલ તમામ નિર્ણય સરકાર અને કર્મચારી સંગઠનો વચ્ચેની ચર્ચા તેમજ આગામી અહેવાલ પર આધારિત રહેશે.

8મા પગાર પંચ પર સરકાર અને કર્મચારી સંગઠનો વચ્ચે સતત ચર્ચા

કેન્દ્ર સરકાર અને વિવિધ કર્મચારી યુનિયનો વચ્ચે 8મા પગાર પંચને લઈને અત્યાર સુધીમાં નવ રાઉન્ડની બેઠકો યોજાઈ ચૂકી છે. આ બેઠકોમાં પગાર માળખું, ભથ્થાં, પેન્શન અને ખાસ કરીને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી છે. મળતી માહિતી મુજબ, આ તમામ ચર્ચાના આધારે એક વિગતવાર અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ આ અહેવાલને મંત્રીઓના જૂથ (Group of Ministers) સમક્ષ મોકલવામાં આવશે, જ્યાંથી આગામી નિર્ણય લેવામાં આવશે. જો જરૂર પડશે તો વધુ બેઠકો પણ યોજાઈ શકે છે.

ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.83 કરવાની માંગ શા માટે?

હાલમાં 7મા પગાર પંચ હેઠળ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 છે. કર્મચારી સંગઠનોની માંગ છે કે તેને વધારીને 3.83 કરવામાં આવે. સંગઠનોનું કહેવું છે કે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં મોંઘવારી સતત વધી છે, જેના કારણે વર્તમાન પગારની ખરીદ શક્તિ ઘટી ગઈ છે. આવી સ્થિતિમાં કર્મચારીઓને યોગ્ય વેતન આપવા માટે ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં વધારો જરૂરી છે. જોકે, કેટલાક અહેવાલો મુજબ સરકાર કર્મચારીઓની માંગને સંપૂર્ણ સ્વીકારવાને બદલે મધ્યમ માર્ગ અપનાવી શકે છે. એટલે અંતિમ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.83 જ રહેશે કે નહીં તે અંગે હજુ કોઈ સત્તાવાર નિર્ણય લેવાયો નથી.

આ પણ વાંચો: ડોલર આપો અને રૂપિયા લો! : RBIની નવી સ્કીમનો મોટો ફાયદો, જાણો તમારા ખિસ્સા પર કેવી પડશે અસર

ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે અને તે કેમ મહત્વનું છે?

ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એવો ગુણાંક છે જેના આધારે વર્તમાન મૂળ પગારને નવા પગાર માળખામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. તેની સીધી અસર કર્મચારીઓના મૂળ પગાર, પેન્શન અને અન્ય નાણાકીય લાભો પર પડે છે.

તેનું સરળ સૂત્ર છે:

નવો મૂળ પગાર = વર્તમાન મૂળ પગાર × ફિટમેન્ટ ફેક્ટર

આથી ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં નાનો ફેરફાર પણ કર્મચારીઓના કુલ પગાર પર મોટી અસર કરી શકે છે.

શું ખરેખર રૂ.51 હજાર સુધી વધશે પગાર? જાણો ગણિત

હાલમાં કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ મૂળ પગાર રૂ.18,000 છે.

જો કર્મચારી સંગઠનોની માંગ મુજબ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.83 કરવામાં આવે તો ગણતરી પ્રમાણે:

રૂ.18,000 × 3.83 = રૂ.68,940

એટલે કે હાલના લઘુત્તમ મૂળ પગારની સરખામણીએ લગભગ રૂ.50,940 (આશરે રૂ.51 હજાર)નો વધારો થઈ શકે છે. પરંતુ નોંધનીય બાબત એ છે કે આ માત્ર ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.83ના આધારે કરવામાં આવેલી સંભવિત ગણતરી છે. સરકાર દ્વારા હજુ સુધી આ અંગે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.

કર્મચારીઓ માટે શું છે આગળનો રસ્તો?

હાલ સમગ્ર મામલો ચર્ચાના તબક્કામાં છે. સરકાર અને કર્મચારી સંગઠનો વચ્ચેની આગામી બેઠકો બાદ અંતિમ અહેવાલ તૈયાર થશે અને ત્યારબાદ જ 8મા પગાર પંચ સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય જાહેર થઈ શકે છે. એટલે કે, હાલ સોશિયલ મીડિયા પર ચાલી રહેલા પગાર વધારાના દાવાઓને અંતિમ નિર્ણય માનવો યોગ્ય નથી. કર્મચારીઓએ સરકારની સત્તાવાર જાહેરાતની રાહ જોવી પડશે. જો ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવશે તો તેનો સીધો લાભ લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને મળશે અને તેમની માસિક આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી શકે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

ના, સરકારે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કે આખરી નિર્ણય લીધો નથી. સરકાર અને કર્મચારી સંગઠનો વચ્ચે બેઠકો ચાલી રહી છે. વિગતવાર અહેવાલ તૈયાર કરીને મંત્રીઓના જૂથ (Group of Ministers) સમક્ષ રજૂ કરાયા બાદ જ આ અંગે અંતિમ નિર્ણય જાહેર કરવામાં આવશે.

હાલમાં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ મૂળ પગાર રૂ. 18,000 છે. જો 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સ્વીકારવામાં આવે, તો નવી ગણતરી મુજબ લઘુત્તમ મૂળ પગાર વધીને રૂ. 68,940 (18,000 × 3.83) થઈ શકે છે, એટલે કે તેમાં આશરે રૂ. 51,000 સુધીનો વધારો થઈ શકે છે.

ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એવો ગુણાંક છે જેના આધારે વર્તમાન મૂળ પગારને નવા પગાર માળખામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. ગણતરીનું સૂત્ર: નવો મૂળ પગાર = વર્તમાન મૂળ પગાર × ફિટમેન્ટ ફેક્ટર

કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા વધતી મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને હાલના 2.57(7મા પગાર પંચ મુજબ) થી વધારીને 3.83 કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.

joinWhatsapp ચેનલ સાથે જોડાઓ
joinJoin Now