મધ્યપ્રદેશના કૂનો નેશનલ પાર્કમાંથી પહેલીવાર દેશમાં ચિત્તાનું આંતરરાજ્ય શિફ્ટિંગ કરાશે
મધ્યપ્રદેશના કૂનો નેશનલ પાર્ક (Kuno National Park) માં સફળતાપૂર્વક રાખવામાં આવેલા આફ્રિકન ચિત્તાઓ હવે ગુજરાતના જંગલોની નવી ઓળખ બનવા જઈ રહ્યા છે. વાઇલ્ડલાઇફ કન્ઝર્વેશનના ક્ષેત્રમાં એક મોટો નિર્ણય લેતા, રાષ્ટ્રીય વાઘ સંરક્ષણ પ્રાધિકરણ (NTCA) અને ચિત્તા પ્રોજેક્ટ સ્ટીયરિંગ કમિટીએ કૂનોમાંથી 2 નર અને 2 માદા મળીને કુલ 4 આફ્રિકન ચિત્તાને ગુજરાતના કચ્છમાં આવેલા પ્રખ્યાત બન્ની ગ્રાસલેન્ડ (Banni Grassland) માં શિફ્ટ કરવાની સત્તાવાર મંજૂરી આપી દીધી છે.
દેશમાં ચિત્તાનું પ્રથમ આંતરરાજ્ય ટ્રાન્સલોકેશન
વર્ષ 2022 માં આફ્રિકા ખંડમાંથી ભારતમાં ચિત્તા લાવવામાં આવ્યા બાદ આ પ્રથમ એવી તક હશે, જ્યારે ચિત્તાઓનું એક રાજ્યમાંથી બીજા રાજ્યમાં એટલે કે 'આંતરરાજ્ય સ્થાનાંતરણ' (Interstate Shifting) કરવામાં આવશે. વન વિભાગના નિષ્ણાતોની એક ઉચ્ચ સ્તરીય ટીમે બન્ની વિસ્તારના વાતાવરણ અને સુરક્ષા માપદંડોની ઝીણવટભરી તપાસ કર્યા બાદ આ લીલી ઝંડી આપી છે.
આફ્રિકન સવાના જેવું જ છે કચ્છનું બન્ની ગ્રાસલેન્ડ
વન્યજીવ નિષ્ણાતોના મતે, કચ્છનું બન્ની ગ્રાસલેન્ડ ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ આફ્રિકાના પ્રખ્યાત 'સવાના' (Savannah) ના ખુલ્લા ઘાસના મેદાનો જેવું જ છે. આ પ્રકારનું વાતાવરણ ચિત્તાઓની પ્રકૃતિ, તેમની ઝડપ અને શિકાર કરવા માટે અત્યંત અનુકૂળ માનવામાં આવે છે.
બન્ની ગ્રાસલેન્ડમાં કરવામાં આવેલી ખાસ તૈયારીઓ:
મોટા વિસ્તારમાં ફેન્સિંગ: ગુજરાતના બન્ની વિસ્તારમાં ચિત્તાઓની સુરક્ષા માટે અંદાજે 600 હેક્ટર જેટલી વિશાળ જમીન પર ખાસ પ્રકારની મજબૂત કડીઓવાળી વાડ (Fencing) કરવામાં આવી રહી છે.
આધુનિક વ્યવસ્થા: ચિત્તાઓના આગમન માટે બન્નીમાં સોફ્ટ રિલીઝ એન્ક્લોઝર, ક્વોરેન્ટાઇન ઝોન, અદ્યતન મેડિકલ સપોર્ટ સિસ્ટમ અને તેમના પર ૨૪ કલાક નજર રાખવા માટે હાઈટેક ટ્રેકિંગ નેટવર્ક સંપૂર્ણપણે તૈયાર કરી દેવામાં આવ્યું છે.
આ પ્રોજેક્ટથી ગુજરાતના પ્રવાસન (Tourism) અને ઇકો-સિસ્ટમને વૈશ્વિક સ્તરે એક નવી ઓળખ મળશે.





