દરેક તારીખ પોતાના અંદર અનેક ઐતિહાસિક ઘટનાઓ અને મહત્વ ધરાવે છે. 26 એપ્રિલ પણ એવી જ એક તારીખ છે, જે વિશ્વ બૌદ્ધિક સંપદા દિન તરીકે ઉજવાય છે અને સાથે જ ચેર્નોબિલ જેવી ભયંકર પરમાણુ દુર્ઘટનાની યાદ પણ તાજી કરે છે. આ દિવસ વિજ્ઞાન, ઈનોવેશન અને માનવ ઇતિહાસના મહત્વપૂર્ણ પળોને યાદ કરાવતો છે.
વિશ્વ બૌદ્ધિક સંપદા દિન: ઈનોવેશનને માન્યતા આપતો દિવસ
દર વર્ષે 26 એપ્રિલે વિશ્વ બૌદ્ધિક સંપદા દિન ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સંશોધન, આવિષ્કાર, કલા અને સર્જનાત્મક કાર્યો માટે લોકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો છે. વર્ષ 2001થી આ દિવસની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. તેનો સંબંધ વર્ષ 1970માં થયેલી વર્લ્ડ ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ પ્રોપર્ટી ઓર્ગેનાઇઝેશન (WIPO)ની સ્થાપનાથી છે. આ સંસ્થા વિશ્વભરમાં બૌદ્ધિક સંપત્તિ અધિકારોને પ્રોત્સાહન આપે છે.
બૌદ્ધિક સંપદા એટલે કોઈ વ્યક્તિ અથવા સંસ્થાના સર્જનાત્મક કાર્ય જેમ કે સંગીત, સાહિત્ય, ડિઝાઇન, આવિષ્કાર પરનો અધિકાર. આ અધિકારો સર્જકને તેમની મહેનતનું રક્ષણ આપે છે અને નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપે છે.
ચેર્નોબિલ દુર્ઘટના: માનવ ઇતિહાસની ભયંકર ઘટના
26 એપ્રિલ 1986ના રોજ યુક્રેનના પ્રિપરિયાત શહેરમાં આવેલ ચેર્નોબિલ ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટમાં ભયંકર પરમાણુ દુર્ઘટના ઘટી હતી. આ ઘટના વિશ્વની સૌથી મોટી પરમાણુ આપદાઓમાંની એક ગણાય છે.
આ દુર્ઘટનાના કારણે હજારો લોકો પ્રભાવિત થયા હતા અને લાંબા ગાળે પર્યાવરણ અને માનવ આરોગ્ય પર ગંભીર અસર પડી હતી. આ ઘટનાની યાદમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ 2016માં 26 એપ્રિલને “ઇન્ટરનેશનલ ચેર્નોબિલ આપદા સ્મરણ દિવસ” તરીકે જાહેર કર્યો હતો.
26 એપ્રિલના દિવસે બનેલી અન્ય મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ
આ દિવસે અનેક મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક બનાવો પણ નોંધાયા છે:
1970: WIPOની સ્થાપના થઈ, જે બૌદ્ધિક સંપત્તિના હકો માટે કામ કરે છે
1999: નેપાળના પૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહન અધિકારીનું અવસાન
2004: ઈરાકના નવા ધ્વજને માન્યતા મળી
2006: ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન વચ્ચે 6 મહત્વપૂર્ણ કરારો થયા
2007: સોની કંપનીએ ભારતમાં મોટું રોકાણ કરવાની જાહેરાત કરી
2008: મનમોહન સિંહે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં દુલ્હસ્તી હાઇડલ પ્રોજેક્ટ રાષ્ટ્રને સમર્પિત કર્યો
2010: બિહાર સરકારે ચિનીયા કેળાને ‘ગંગા કેળા’ તરીકે બ્રાન્ડ કરવાનો નિર્ણય કર્યો
આ તમામ બનાવો દર્શાવે છે કે 26 એપ્રિલ વિવિધ ક્ષેત્રોમાં મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો અને પરિવર્તનો માટે ઓળખાય છે.
જાણીતા વ્યક્તિઓની જન્મજયંતિ
આ દિવસે ઘણા જાણીતા લોકોનો જન્મ થયો હતો:
વિજય કુમાર યાદવ – જુડો ખેલાડી
નીતિન બોઝ – ફિલ્મ નિર્દેશક અને લેખક
મીનુ મુમતાઝ – જાણીતી અભિનેત્રી
સર્વમિત્ર સિકરી – ભારતના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ
કૃષ્ણ ચંદ્ર ગજપતિ – સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
પંડિત ગુરુદત્ત વિદ્યાર્થી – આર્ય સમાજના નેતા
જાણીતા વ્યક્તિઓની પુણ્યતિથિ
26 એપ્રિલે કેટલીક પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓને યાદ પણ કરવામાં આવે છે:
પ્રભા રાવ – રાજસ્થાનના રાજ્યપાલ
સ્વામી રંગનાથાનંદ – રામકૃષ્ણ સંઘના સંત
શંકર – પ્રખ્યાત સંગીતકાર (શંકર-જયકિશન)
મલયજ – જાણીતા કવિ
લક્ષ્મણ સિંહ ગિલ – રાજકારણી
શ્રીનિવાસ રામાનુજન – મહાન ગણિતશાસ્ત્રી
