દરેક તારીખ પોતાના અંદર ઇતિહાસના અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગો સમાવીને બેઠી હોય છે. 15 જૂન પણ એવી જ એક મહત્વપૂર્ણ તારીખ છે, જે વિશ્વ પવન દિવસ, ગાંધીવાદી સામાજિક કાર્યકર અન્ના હજારેના જન્મદિવસ અને અનેક રાષ્ટ્રીય-આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટનાઓ માટે યાદ કરવામાં આવે છે. આ દિવસે પર્યાવરણ જાગૃતિથી લઈને વૈશ્વિક રાજકીય નિર્ણયો સુધીની ઘણી મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ બની હતી. ચાલો જાણીએ 15 જૂનના દિવસે ઇતિહાસના પાનાંમાં નોંધાયેલી મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ, જન્મજયંતિઓ અને પુણ્યતિથિઓ વિશે.
વિશ્વ પવન દિવસ: સ્વચ્છ ઊર્જા અને પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃતિનો દિવસ
દર વર્ષે 15 જૂનના રોજ સમગ્ર વિશ્વમાં "વિશ્વ પવન દિવસ" (Global Wind Day) ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસનો મુખ્ય હેતુ પવન ઊર્જાના મહત્વ વિશે લોકોને જાગૃત કરવાનો અને સ્વચ્છ ઊર્જાના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આજના સમયમાં વધતા પ્રદૂષણ અને જળવાયુ પરિવર્તન વચ્ચે પવન ઊર્જા સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને પર્યાવરણમિત્ર ઊર્જા સ્ત્રોતોમાંની એક બની છે.
વિશ્વ પવન દિવસની શરૂઆત વર્ષ 2007માં યુરોપિયન વિન્ડ એનર્જી એસોસિએશન દ્વારા કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ ગ્લોબલ વિન્ડ એનર્જી કાઉન્સિલના સહયોગથી આ દિવસને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉજવવાની શરૂઆત થઈ અને વર્ષ 2009થી તે વૈશ્વિક અભિયાનનું સ્વરૂપ ધારણ કરી ચૂક્યો છે.
આ દિવસ લોકોમાં સ્વચ્છ હવા, કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવાની જરૂરિયાત અને નવીનીકરણીય ઊર્જાના ઉપયોગ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ભારત સહિત ઘણા દેશો આજે પવન ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં મોટા રોકાણ કરી રહ્યા છે, કારણ કે ભવિષ્યમાં ઊર્જાની વધતી માંગને પૂર્ણ કરવા માટે સ્વચ્છ ઊર્જા સૌથી મોટો વિકલ્પ બની રહી છે.
15 જૂનના દિવસે બનેલી મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક ઘટનાઓ
15 જૂનના દિવસે ઇતિહાસમાં અનેક નોંધપાત્ર ઘટનાઓ બની હતી. વર્ષ 1908માં કલકત્તા શેરબજારની શરૂઆત થઈ હતી, જે બાદમાં ભારતના નાણાકીય ક્ષેત્રના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયું.
વર્ષ 1982માં ફોકલેન્ડ યુદ્ધ દરમિયાન આર્જેન્ટિનાના દળોએ બ્રિટિશ સેનાની સામે શરણાગતિ સ્વીકારી હતી, જે આ યુદ્ધનો નિર્ણાયક તબક્કો માનવામાં આવે છે.
વર્ષ 1994માં અમેરિકા દ્વારા સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ ગેસના ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે થયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય કરારમાં જોડાવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ જ વર્ષે ઇઝરાયેલ અને વેટિકન સિટી વચ્ચે સત્તાવાર રાજદ્વારી સંબંધોની સ્થાપના થઈ હતી.
વર્ષ 1997માં આઠ મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા દેશોએ તુર્કીના ઇસ્તાંબુલમાં D-8 સંગઠનની સ્થાપના કરી હતી. આ સંગઠનનો હેતુ સભ્ય દેશો વચ્ચે આર્થિક સહયોગ વધારવાનો હતો.
વર્ષ 1999માં લાકરબી વિમાન દુર્ઘટના મામલે લિબિયા સામે કાર્યવાહી માટે અમેરિકા દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
વર્ષ 2001માં બેઇજિંગમાં યોજાયેલી શાંઘાઈ ફાઈવ સમિટ દરમિયાન સંગઠનનું રૂપાંતર શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO)માં કરવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે ભારત અને પાકિસ્તાનને સભ્યપદ ન આપવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
વર્ષ 2002માં કેનેડાના હેલિફેક્સ શહેરમાં G-8 દેશોના નાણાં પ્રધાનોની મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી.
વર્ષ 2004માં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ જ્યોર્જ ડબલ્યુ. બુશે બ્રિટન સાથે પરમાણુ સહયોગને મંજૂરી આપી હતી. તે જ વર્ષે અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બિલ ક્લિન્ટનની આત્મકથા "My Life" બેસ્ટસેલર બની હતી.
વર્ષ 2005માં જમૈકાના દોડવીર અસાફા પોવેલે એથેન્સમાં 100 મીટરની દોડમાં 8.77 સેકન્ડનો સમય નોંધાવી વિશ્વ રેકોર્ડ બનાવ્યો હતો.
વર્ષ 2006માં ભારત અને ચીને ઐતિહાસિક સિલ્ક રૂટ ફરીથી ખોલવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો હતો.
વર્ષ 2008માં ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશના વિસ્ફોટ દ્વારા વિશાળ તારાઓના અંતિમ તબક્કાના અભ્યાસમાં મહત્વપૂર્ણ સફળતા મેળવી હતી.
અન્ના હજારે સહિત અનેક મહાનુભાવોની જન્મજયંતિ
15 જૂનનો દિવસ ભારતના જાણીતા સામાજિક કાર્યકર અન્ના હજારેના જન્મદિવસ તરીકે પણ ઓળખાય છે. વર્ષ 1937માં જન્મેલા અન્ના હજારે ગાંધીવાદી વિચારધારાના મજબૂત સમર્થક રહ્યા છે. લોકપાલ આંદોલન અને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી અભિયાનને કારણે તેઓ દેશભરમાં જાણીતા બન્યા હતા.
આ જ દિવસે ભારતીય ઉદ્યોગ જગતના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિ લક્ષ્મી મિત્તલનો પણ જન્મ થયો હતો. તેઓ વિશ્વના સૌથી મોટા સ્ટીલ ઉદ્યોગપતિઓમાંના એક ગણાય છે.
ભારતીય ટેબલ ટેનિસ સ્ટાર અને કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં સુવર્ણ ચંદ્રક જીતનાર મણિકા બત્રાનો જન્મ પણ 15 જૂને થયો હતો.
તે ઉપરાંત કેન્દ્રીય મંત્રી જી. કિશન રેડ્ડી, રાજકારણી નંદીગામ સુરેશ, ધ્રુપદ ગાયક ઝિયા ફરીદુદ્દીન ડાગર, અભિનેત્રી અને ગાયિકા સુરૈયા, સંગીતકાર સજ્જાદ હુસૈન, કલાકાર કે.કે. હેબ્બાર અને ક્રાંતિકારી તારકનાથ દાસ સહિત અનેક જાણીતા વ્યક્તિત્વોનો જન્મ પણ આ જ દિવસે થયો હતો.
15 જૂનની પુણ્યતિથિઓ
આ દિવસે ભારતના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ પ્રફુલચંદ નટવરલાલ ભગવતીની પુણ્યતિથિ પણ આવે છે. તેઓ ભારતના 17મા મુખ્ય ન્યાયાધીશ રહ્યા હતા અને ભારતીય ન્યાયતંત્રમાં તેમના યોગદાન માટે જાણીતા છે.
તે ઉપરાંત રાધાસ્વામી સત્સંગના સ્થાપક શિવ દયાલ સાહેબની પુણ્યતિથિ પણ 15 જૂને મનાવવામાં આવે છે. તેમણે આધ્યાત્મિક ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું અને તેમના વિચારો આજે પણ લાખો અનુયાયીઓને પ્રેરણા આપે છે.
