દરેક તારીખ પોતાની સાથે કોઈને કોઈ ઐતિહાસિક યાદો જોડીને લાવે છે. 14 મે પણ એવી જ એક મહત્વપૂર્ણ તારીખ છે, જેણે વિશ્વ ઇતિહાસમાં ટેકનોલોજી, યુદ્ધ, રાજકારણ અને માનવ પ્રગતિના અનેક પાના લખ્યા છે. ખાસ કરીને વર્ષ 1908માં આજના દિવસે રાઇટ બંધુઓએ પહેલીવાર પોતાના સિવાય અન્ય વ્યક્તિને વિમાનમાં બેસાડી ઉડાન ભરાવી હતી, જેને આધુનિક હવાઈ મુસાફરીની શરૂઆત માનવામાં આવે છે.
14 મે, 1908: જ્યારે દુનિયાએ જોઈ પહેલી પેસેન્જર ફ્લાઇટ
વિમાનના ઇતિહાસમાં 14 મેની તારીખ સોનાના અક્ષરે લખાયેલી છે. આજના દિવસે વર્ષ 1908માં અમેરિકાના નોર્થ કેરોલિનાના કિટ્ટી હોક ખાતે રાઇટ બંધુઓએ એવી સિદ્ધિ મેળવી હતી, જેણે સમગ્ર વિશ્વની મુસાફરી વ્યવસ્થા બદલી નાખી.
વિલબર રાઇટે તેમની સાયકલ કંપનીમાં કામ કરતા મિકેનિક ચાર્લી ફર્નાસને પોતાના વિમાનમાં બેસાડી આકાશમાં ઉડાન ભરી હતી. આ ઉડાન આશરે 28 સેકન્ડ સુધી ચાલી હતી અને લગભગ 2 હજાર ફૂટનું અંતર કાપવામાં આવ્યું હતું. આ ઘટના માત્ર ટેકનિકલ સફળતા નહોતી, પરંતુ માનવ ઇતિહાસમાં હવાઈ પરિવહનના નવા યુગની શરૂઆત હતી.
તે સમયના લોકો માટે આ ઘટના અદ્ભુત અને અવિશ્વસનીય હતી. મશીનમાં બેસીને આકાશમાં ઉડવું અને ઉપરથી ધરતીને જોવાનો અનુભવ સામાન્ય માણસ માટે કલ્પના સમાન હતો. આજે વિશ્વભરમાં લાખો ફ્લાઇટ્સ દરરોજ ઉડે છે, પરંતુ તેની પાયાની શરૂઆત 14 મે 1908ના રોજ થઈ હતી.
14 મેની અન્ય મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક ઘટનાઓ
ઇઝરાયેલની સ્વતંત્રતાની ઘોષણા
વર્ષ 1948માં આજના દિવસે ઇઝરાયેલે પોતાની સ્વતંત્રતાની ઘોષણા કરી હતી. મધ્ય પૂર્વના રાજકારણમાં આ ઘટના એક મોટા વળાંક સમાન હતી. આ ઘોષણા બાદ અરબ દેશો અને ઇઝરાયેલ વચ્ચે લાંબા સમય સુધી સંઘર્ષ શરૂ થયો હતો, જેના પ્રભાવ આજે પણ વૈશ્વિક રાજકારણમાં જોવા મળે છે.
1702: યુરોપમાં યુદ્ધની ઘોષણા
ઈંગ્લેન્ડ અને નેધરલેન્ડે ફ્રાન્સ અને સ્પેન સામે યુદ્ધની ઘોષણા કરી હતી. આ યુદ્ધ યુરોપના રાજકીય સંતુલન માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
1878: વેસેલિન નામનું નોંધણીકરણ
આજે જ વેસેલિન નામ પ્રથમ વખત રોબર્ટ એ. ચેઝબ્રાફ દ્વારા નોંધાવવામાં આવ્યું હતું. આજના સમયમાં વેસેલિન વિશ્વના સૌથી જાણીતા સ્કિનકેર ઉત્પાદનોમાં સામેલ છે.
1944: કોહિમા પર બ્રિટિશ કબજો
બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન બ્રિટિશ સૈનિકોએ કોહિમા પર કબજો કર્યો હતો. ભારતના ઉત્તર-પૂર્વીય વિસ્તાર માટે આ ઘટના મહત્વપૂર્ણ સૈન્ય વળાંક ગણાય છે.
1999: વર્લ્ડ કપની શરૂઆત
સદીનો છેલ્લો ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ ઇંગ્લેન્ડના લોર્ડ્સ મેદાનમાં શરૂ થયો હતો. ક્રિકેટપ્રેમીઓ માટે આ દિવસ ખાસ યાદગાર રહ્યો હતો.
2001: ભારત-મલેશિયા વચ્ચે કરારો
ભારત અને મલેશિયા વચ્ચે સાત મહત્વપૂર્ણ કરારો થયા હતા, જેમાં વેપાર અને સહકારને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી હતી.
2010: ભારત-રશિયા વચ્ચે 22 કરારો
ભારત અને રશિયા વચ્ચે સંરક્ષણ, અણુ ઊર્જા, અવકાશ અને વિજ્ઞાન સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં 22 મહત્વપૂર્ણ કરારો થયા હતા. આ કરારો દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવનારા સાબિત થયા હતા.
14 મેના દિવસે જન્મેલા પ્રખ્યાત લોકો
શંભાજી મહારાજ
વર્ષ 1657માં જન્મેલા શંભાજી મહારાજ છત્રપતિ શિવાજી મહારાજના સૌથી મોટા પુત્ર અને ઉત્તરાધિકારી હતા. મરાઠા સામ્રાજ્યના ઇતિહાસમાં તેમનું વિશેષ સ્થાન છે.
મૃણાલ સેન
ભારતીય સિનેમાના પ્રખ્યાત દિગ્દર્શક અને ફિલ્મ નિર્માતા મૃણાલ સેનનો જન્મ પણ આજના દિવસે થયો હતો. તેમણે ભારતીય સમાનાંતર સિનેમાને નવી ઓળખ આપી હતી.
અરુણ ચંદ્ર ગુહા
પ્રખ્યાત સ્વતંત્રતા સેનાની અને રાજકીય કાર્યકર તરીકે અરુણ ચંદ્ર ગુહાનું નામ યાદ કરવામાં આવે છે.
14 મેના દિવસે અવસાન પામેલા મહાનુભાવો
આજના દિવસે અનેક જાણીતા વ્યક્તિત્વોએ દુનિયાને અલવિદા કહ્યું હતું. તેમાં ખેડૂત નેતા મહેન્દ્ર સિંહ ટિકૈત, જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર વિજેતા મરાઠી કવયિત્રી વૃંદા કરંદીકર અને પ્રખ્યાત નાટ્યકાર જગદીશચંદ્ર માથુરનો સમાવેશ થાય છે.
આચાર્ય રઘુવીર જેવા મહાન ભાષાશાસ્ત્રી અને વિદ્વાનનું અવસાન પણ 14 મેના દિવસે થયું હતું. ભારતીય ભાષા અને સંસ્કૃતિ માટે તેમનું યોગદાન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
