Vikram VT21 : ભારતની સંરક્ષણ શક્તિમાં વધુ એક સોનેરી પ્રકરણ ઉમેરાયું છે. DRDO (સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન) એ મહારાષ્ટ્રના અહિલ્યાનગરમાં તેનું લેટેસ્ટ 'વિક્રમ VT21' એડવાન્સ્ડ આર્મર્ડ પ્લેટફોર્મ સત્તાવાર રીતે રજૂ કર્યું છે. આ વાહન ભારતીય સેનાની ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યું છે. આ એક એવું બહુહેતુક પ્લેટફોર્મ છે, જે માત્ર સૈનિકોને સુરક્ષિત રાખતું નથી, પરંતુ યુદ્ધના મેદાનમાં આક્રમક ભૂમિકા ભજવવા માટે પણ સક્ષમ છે. તેની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની 'એમ્ફિબિયસ' ક્ષમતા છે, એટલે કે તે જમીન અને પાણી બંને જગ્યાએ સમાન ગતિએ કામ કરી શકે છે.
વિક્રમ VT21 શું છે અને તેના પ્રકારો
વિક્રમ VT21 એ એક અત્યાધુનિક આર્મર્ડ પ્લેટફોર્મ છે, જેને મુખ્યત્વે બે વર્ઝનમાં લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે: ટ્રેક્ડ (Tracked) અને વ્હીલ્ડ (Wheeled).
ટ્રેક્ડ વર્ઝન : આ વાહન ચેન (ટેન્ક જેવા પાટા) પર ચાલે છે, જે તેને ઉબડ-ખાબડ, રેતાળ અથવા અત્યંત પહાડી વિસ્તારોમાં શ્રેષ્ઠ પકડ અને ગતિ આપે છે.
વ્હીલ્ડ વર્ઝન : આ પૈડાં પર ચાલતું વાહન છે, જે મેદાની વિસ્તારો અને રસ્તાઓ પર ખૂબ જ ઝડપથી ગતિ કરી શકે છે.
આ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ ઇન્ફન્ટ્રી કોમ્બેટ વ્હીકલ (ICV) અને આર્મર્ડ પર્સનલ કેરિયર (APC) તરીકે થશે, જેનો અર્થ છે કે, તે સૈનિકોને ગોળીબાર વચ્ચે સુરક્ષિત રાખશે અને જરૂર પડે ત્યારે દુશ્મન પર વળતો હુમલો પણ કરશે.
ક્રૂલેસ ટાવર અને હથિયાર પ્રણાલી
આ વાહનની સૌથી આધુનિક બાબત તેમાં લાગેલું 30mm ક્રૂલેસ ટરેટ (ટાવર) છે. પરંપરાગત વાહનોમાં હથિયાર ચલાવવા માટે સૈનિકે ટાવરની અંદર બેસવું પડતું હોય છે, પરંતુ વિક્રમ VT21 માં આ ટાવર સંપૂર્ણપણે રિમોટ કંટ્રોલથી સંચાલિત છે. આનાથી ફાયદો એ થાય છે કે, ટાવર પર હુમલો થાય તો પણ અંદર બેઠેલા સૈનિકો સુરક્ષિત રહે છે.
આ હથિયાર પ્રણાલીમાં
30mm ઓટોમેટિક કેનન : જે દુશ્મનના બંકરો અને વાહનોને તોડી શકે છે.
7.62mm PKT મશીનગન : જે પાયદળ સૈનિકો સામે લડવા માટે છે.
ATGM (એન્ટી-ટેન્ક ગાઇડેડ મિસાઇલ) : જે લાંબા અંતરથી દુશ્મનના ભારે ટેન્કોનો નાશ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
એન્જિન પાવર અને વોટર ક્રોસિંગ ક્ષમતા
વિક્રમ VT21 માં અત્યંત ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતું એન્જિન અને ઓટોમેટિક ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ લગાવવામાં આવી છે. તેનો પાવર-ટુ-વેઇટ રેશિયો એટલો સચોટ છે કે, તે ભારે વજન હોવા છતાં અત્યંત ચપળતાથી ફરી શકે છે. તેમાં હાઇડ્રો જેટ્સ લગાવવામાં આવ્યા છે, જે તેને પાણીમાં તરવા માટે તાકાત આપે છે. જ્યારે સેનાને કોઈ નદી કે જળાશય પાર કરવાનું હોય, ત્યારે આ વાહન કોઈ પુલની રાહ જોયા વગર સીધું જ પાણીમાં ઉતરી શકે છે અને બીજી તરફ નીકળી શકે છે. તે ઉભી ચઢાણવાળા પહાડો અને ઊંડી ખાઈઓ પાર કરવામાં પણ માહેર છે.
સુરક્ષા અને પ્રોટેક્શન લેવલ
સૈનિકોના જીવનની સુરક્ષા માટે આ વાહનમાં STANAG લેવલ 4 અને 5 ની આધુનિક મોડ્યુલર આર્મર સિસ્ટમ આપવામાં આવી છે. આ સુરક્ષા સ્તરનો અર્થ એ છે કે, આ વાહન પર:
મશીનગન કે રાઇફલની ગોળીઓની કોઈ અસર થતી નથી.
શક્તિશાળી વિસ્ફોટો અને લેન્ડમાઈન (દાટેલી સુરંગો) સામે તે રક્ષણ આપે છે.
તોપના ગોળાઓના ટુકડાઓથી પણ અંદર બેઠેલા સૈનિકો સુરક્ષિત રહે છે.
આ વાહનની ડિઝાઇન એવી રીતે કરવામાં આવી છે કે, વિસ્ફોટની અસર સૈનિકો સુધી ન પહોંચે.
રેકોર્ડ સમયમાં વિકાસ અને આત્મનિર્ભરતા
સામાન્ય રીતે આવા જટિલ લડાયક વાહનો બનાવવામાં દાયકાઓ લાગતા હોય છે, પરંતુ DRDO ની VRDE લેબોરેટરીએ ટાટા એડવાન્સ્ડ સિસ્ટમ્સ અને ભારત ફોર્જ લિમિટેડના સહયોગથી આ વાહન માત્ર 3 વર્ષમાં તૈયાર કરીને રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. હાલમાં આ પ્લેટફોર્મમાં 65% સ્વદેશી ભાગો છે, જે ભારતની આત્મનિર્ભરતા દર્શાવે છે. DRDO નો લક્ષ્યાંક આ આંકડાને ટૂંક સમયમાં 90% સુધી લઈ જવાનો છે. આ પ્રોજેક્ટમાં ભારતની ઘણી નાની-મોટી કંપનીઓ (MSMEs) એ પણ યોગદાન આપ્યું છે, જેનાથી દેશનું ડિફેન્સ ઇકોસિસ્ટમ મજબૂત બન્યું છે.
