ભારતીય ઈતિહાસમાં 16 ડિસેમ્બરની તારીખ સુવર્ણ અક્ષરે લખાયેલી છે. વર્ષ 1971 માં આજના જ દિવસે ભારતીય સેનાએ પાકિસ્તાનને ધૂળ ચટાડી હતી અને દુનિયાના નકશા પર એક નવા દેશ બાંગ્લાદેશનું સર્જન કર્યું હતું. આ યુદ્ધમાં ભારતીય જવાનોએ અદમ્ય સાહસ અને શૌર્યનું પ્રદર્શન કર્યું હતું. માત્ર 13 દિવસ સુધી ચાલેલા આ ભીષણ યુદ્ધનો અંત પાકિસ્તાની સેનાની શરમજનક હાર સાથે આવ્યો હતો.
યુદ્ધની પૃષ્ઠભૂમિ
વર્ષ 1971 પહેલા બાંગ્લાદેશ પાકિસ્તાનનો જ એક ભાગ હતો જેને પૂર્વ પાકિસ્તાન તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું. પાકિસ્તાની શાસકો દ્વારા પૂર્વ પાકિસ્તાનના લોકો પર કરવામાં આવતા અસહ્ય અત્યાચારો અને શોષણને કારણે ત્યાંની પ્રજામાં ભારે રોષ હતો. ભારતે માનવતાના ધોરણે પૂર્વ પાકિસ્તાનના પીડિત લોકોની મદદે આવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. 3 ડિસેમ્બરના રોજ પાકિસ્તાને ભારતના હવાઈ મથકો પર હુમલો કરીને યુદ્ધની શરૂઆત કરી હતી જેનો ભારતે જડબાતોડ જવાબ આપ્યો હતો.
ઐતિહાસિક શરણાગતિ
ભારતીય સેનાના પ્રતિકાર સામે પાકિસ્તાની લશ્કર ટકી શક્યું નહીં. ફિલ્ડ માર્શલ માણેકશાના કુશળ નેતૃત્વ હેઠળ ભારતીય સેનાએ દુશ્મનોને ચારે બાજુથી ઘેરી લીધા હતા. આખરે 16 ડિસેમ્બર 1971 ના રોજ ઢાકા ખાતે પાકિસ્તાની સેનાના વડા જનરલ એ.એ.કે. નિયાઝીએ પોતાના 93,000 સૈનિકો સાથે ભારતીય સેના સમક્ષ આત્મસમર્પણ કરી દીધું હતું. આ ઘટના વિશ્વ ઈતિહાસમાં સૌથી મોટી શરણાગતિઓમાંની એક ગણાય છે.
શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ
આ યુદ્ધમાં ભારતના 1400 થી વધુ વીર સપૂતોએ માતૃભૂમિની રક્ષા કાજે પોતાના પ્રાણ ન્યોછાવર કર્યા હતા. પરમવીર ચક્ર વિજેતા સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ અરુણ ખેત્રપાલ જેવા અનેક શૂરવીરોની ગાથાઓ આજે પણ દેશવાસીઓને પ્રેરણા આપે છે. વિજય દિવસના અવસરે સમગ્ર દેશ આ શહીદોને ભીની આંખે શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરે છે. આ દિવસ ભારતીય સેનાના શૌર્ય અને પરાક્રમનું જીવંત પ્રતિક છે.
અન્ય મહત્વની ઘટનાઓ
આજના દિવસે ઈતિહાસમાં અન્ય પણ કેટલીક નોંધપાત્ર ઘટનાઓ બની હતી. વર્ષ 2014 માં આતંકવાદીઓએ પેશાવરની એક શાળા પર હુમલો કરીને માસૂમ બાળકોનો ભોગ લીધો હતો. આ ઉપરાંત 1929 માં કલકત્તામાં વીજ પુરવઠા માટે હુગલી નદીમાં નહેર ખોદવાની કામગીરી શરૂ થઈ હતી.
