અમેરિકામાં Birthright Citizenshipને લઈને લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે US Supreme Courtએ મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે જન્મના આધારે મળતી અમેરિકન નાગરિકતાના સિદ્ધાંતને યથાવત રાખતા એવો નિર્ણય આપ્યો છે, જેના કારણે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નીતિને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. આ નિર્ણય સાથે અમેરિકાના બંધારણના 14th Amendment હેઠળ વર્ષોથી અમલમાં રહેલી જોગવાઈ યથાવત રહેશે.
ટ્રમ્પના Executive Orderને મોટો ફટકો
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અમેરિકામાં જન્મના આધારે આપમેળે મળતી નાગરિકતાના નિયમોમાં ફેરફાર કરવા માંગતા હતા. તેમના દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા Executive Orderમાં એવી જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી કે અમેરિકા ખાતે એવા માતા-પિતાના ઘરે જન્મેલા બાળકોને નાગરિકતા આપવામાં નહીં આવે, જેઓ દેશમાં ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા હોય અથવા માત્ર અસ્થાયી વિઝા પર હાજર હોય.
ટ્રમ્પ પ્રશાસનનું માનવું હતું કે આવા બાળકોને અમેરિકન નાગરિકતા આપવી બંધારણની ખોટી વ્યાખ્યા છે અને તેમાં સુધારો થવો જોઈએ. જોકે હવે US Supreme Courtના નિર્ણય બાદ આ પ્રયાસને મોટો ફટકો લાગ્યો છે.
6-3ની બહુમતીથી આવ્યો ઐતિહાસિક ચુકાદો
અમેરિકાની સર્વોચ્ચ અદાલતે પોતાના કાર્યકાળના અંતિમ દિવસે 6-3ની બહુમતીથી આ મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો હતો.
કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે અમેરિકાની ધરતી પર જન્મેલા લગભગ તમામ લોકોને અમેરિકન નાગરિકતા મેળવવાનો અધિકાર રહેશે. આ સાથે લાંબા સમયથી અમલમાં રહેલી બંધારણીય વ્યાખ્યાને યથાવત રાખવામાં આવી છે.
આ નિર્ણયને અમેરિકાના ઇમિગ્રેશન કાયદા અને નાગરિકતા વ્યવસ્થામાં એક મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
14th Amendment શું કહે છે?
અમેરિકાના બંધારણનો 14th Amendment સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે અમેરિકામાં જન્મેલા અથવા કાયદેસર રીતે નાગરિક બનેલા તમામ લોકો અમેરિકાના નાગરિક ગણાશે, જો તેઓ અમેરિકાના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ આવે છે.
આ જોગવાઈ ઘણા દાયકાઓથી અમલમાં છે અને તેના આધારે અમેરિકા ખાતે જન્મેલા મોટાભાગના બાળકોને આપમેળે નાગરિકતા મળે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના નિર્ણય દ્વારા આ જ વ્યાખ્યાને ફરીથી માન્યતા આપી છે.
ટ્રમ્પ પ્રશાસનની દલીલ શું હતી?
ટ્રમ્પ પ્રશાસનનું કહેવું હતું કે ગેરકાયદેસર રીતે અથવા અસ્થાયી રીતે અમેરિકામાં રહેતા વિદેશી નાગરિકોના બાળકો અમેરિકાના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ આવતા નથી.
તેમના મતે આવા બાળકોને જન્મના આધારે આપમેળે અમેરિકન નાગરિકતા મળવી જોઈએ નહીં. આ દલીલના આધારે જ Executive Order બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો.
પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટે આ દલીલને સ્વીકારી નહીં અને વર્ષોથી અમલમાં રહેલી બંધારણીય વ્યાખ્યાને જ યથાવત રાખી.
ચુકાદાની વ્યાપક અસર શું થશે?
સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણયથી અમેરિકા ખાતે જન્મતા લાખો બાળકો માટે નાગરિકતા અંગેની હાલની વ્યવસ્થા યથાવત રહેશે. ખાસ કરીને ઇમિગ્રન્ટ પરિવારો માટે આ નિર્ણય ખૂબ મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
આ ચુકાદો ભવિષ્યમાં નાગરિકતા સંબંધિત અન્ય કાનૂની પડકારો માટે પણ મહત્વપૂર્ણ આધાર બની શકે છે. સાથે જ ટ્રમ્પ પ્રશાસનની ઇમિગ્રેશન નીતિઓને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચાઓમાં પણ આ નિર્ણયનું વિશેષ મહત્વ રહેશે.
કાનૂની નિષ્ણાતોના મતે, અમેરિકાના બંધારણના 14મા સુધારાની વ્યાખ્યાને બદલવી અત્યંત જટિલ પ્રક્રિયા છે અને તે માત્ર Executive Order દ્વારા શક્ય નથી.
