Number Plate: ઘણા લોકો ટ્રાફિક કેમેરાથી બચવા માટે પોતાની બાઇક અથવા કારની નંબર પ્લેટ પર ટેપ ચોંટાડે છે, માટી લગાવે છે અથવા કેટલાક અક્ષરો ઢાંકી દે છે. પરંતુ આ નાની લાગતી ચાલ તમને ભારે પડી શકે છે. ટ્રાફિક નિયમો મુજબ નંબર પ્લેટ સાથે કોઈપણ પ્રકારની છેડછાડ કરવી કાનૂની ગુનો માનવામાં આવે છે અને તેના માટે ભારે દંડ પણ થઈ શકે છે.
ટ્રાફિક કેમેરાથી બચવા લોકો શું કરે છે?
આજકાલ શહેરોથી લઈને હાઇવે સુધી મોટા પ્રમાણમાં ટ્રાફિક સર્વેલન્સ કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા છે. આ કેમેરા ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રિકગ્નિશન (ANPR) ટેક્નોલોજીથી કામ કરે છે. એટલે કે, વાહનનો નંબર સ્કેન કરીને સિસ્ટમ સીધું જ ટ્રાફિક નિયમોના ઉલ્લંઘન માટે ચલણ જનરેટ કરે છે.
પરંતુ કેટલાક વાહનચાલકો કેમેરાથી બચવા માટે નંબર પ્લેટના કેટલાક અક્ષરો પર કાળો ટેપ લગાવી દે છે, માટી ચોપડી દે છે અથવા નંબર પ્લેટને વાળી નાખે છે જેથી સંપૂર્ણ નંબર વાંચી શકાય નહીં. કેટલાક લોકો સ્ટાઇલિશ ફૉન્ટ અથવા ડિઝાઇનર નંબર પ્લેટ પણ લગાવે છે, જે નિયમોનું ઉલ્લંઘન ગણાય છે.
રોડ કેમેરા કેવી રીતે કામ કરે છે?
ટ્રાફિક વિભાગ દ્વારા લગાવવામાં આવેલા સ્માર્ટ કેમેરા વાહનની સ્પીડ, લાલ સિગ્નલ ક્રોસ કરવું, હેલ્મેટ ન પહેરવું અથવા સીટ બેલ્ટ ન લગાવવાના કેસમાં નંબર પ્લેટ ઓળખે છે. જો નંબર પ્લેટ સ્પષ્ટ દેખાય નહીં તો સિસ્ટમને વાહનની ઓળખ કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે.
આ કારણે જ ઘણીવાર લોકો ઈરાદાપૂર્વક નંબર છુપાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. જોકે, ટ્રાફિક પોલીસ હવે આવા કેસમાં પણ કડક કાર્યવાહી કરી રહી છે. ઘણી જગ્યાએ કેમેરા દ્વારા નંબર પ્લેટ સાથે છેડછાડ ઓળખી શકાતી હોવાથી સીધો દંડ ફટકારવામાં આવે છે.
નંબર પ્લેટ સાથે છેડછાડ કરવી કેમ ગુનો ગણાય છે?
ભારતમાં વાહનો માટે નંબર પ્લેટ સંબંધિત નિયમો મોટર વાહન અધિનિયમ હેઠળ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. વાહનની ઓળખ સ્પષ્ટ રહે તે માટે નંબર પ્લેટ પર નિર્ધારિત ફૉન્ટ, સાઇઝ અને કલર ફરજિયાત છે.
જો કોઈ વ્યક્તિ નીચે મુજબની હરકતો કરે તો તે નિયમોનું ઉલ્લંઘન ગણાય છે:
નંબર પ્લેટ પર ટેપ લગાવવી
અક્ષરો અથવા નંબર ઢાંકવા
માટી અથવા સ્ટિકરથી નંબર છુપાવવો
નંબર પ્લેટ વાળી નાખવી
ફેન્સી અથવા ડિઝાઇનર નંબર પ્લેટ લગાવવી
નંબર પ્લેટને દૂરથી અસ્પષ્ટ બનાવવી
આવા કિસ્સામાં ટ્રાફિક પોલીસ દ્વારા ₹5,000 સુધીનો દંડ ફટકારવામાં આવી શકે છે. કેટલાક ગંભીર કેસોમાં વાહન જપ્ત કરવાની કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે.
HSRP નંબર પ્લેટ કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
સરકાર દ્વારા હવે મોટાભાગના વાહનો માટે હાઇ સિક્યોરિટી રજિસ્ટ્રેશન પ્લેટ (HSRP) ફરજિયાત બનાવવામાં આવી રહી છે. HSRP નંબર પ્લેટમાં ખાસ સુરક્ષા ફીચર્સ હોય છે જેમ કે:
ક્રોમિયમ આધારિત હોલોગ્રામ
યુનિક લેસર કોડ
નોન-રિમૂવેબલ લોકિંગ સિસ્ટમ
સ્ટાન્ડર્ડ ફૉન્ટ અને સાઇઝ
આ નંબર પ્લેટ સાથે છેડછાડ કરવી મુશ્કેલ હોય છે અને તે ટ્રાફિક મોનિટરિંગ સિસ્ટમ માટે વધુ અસરકારક માનવામાં આવે છે.
તમે અધિકૃત વેબસાઇટ Book My HSRP પરથી HSRP નંબર પ્લેટ માટે બુકિંગ કરી શકો છો.
નંબર પ્લેટ ખરાબ થઈ ગઈ હોય તો શું કરવું?
ઘણા લોકો જૂની અથવા તૂટી ગયેલી નંબર પ્લેટ લાંબા સમય સુધી બદલે નથી. પરંતુ નિયમો અનુસાર નંબર પ્લેટ હંમેશા સ્પષ્ટ અને વાંચી શકાય તેવી હોવી જોઈએ.
આ બાબતો ખાસ ધ્યાનમાં રાખો:
નંબર પ્લેટ તૂટી ગઈ હોય તો તરત બદલાવો
નંબર સ્પષ્ટ રીતે દૂરથી વાંચી શકાય તે જરૂરી
ગંદકી અથવા કાદવ નંબર ઢાંકે નહીં તેની કાળજી લો
માત્ર નિયમ મુજબની HSRP પ્લેટ જ વાપરો
કોઈપણ પ્રકારના સ્ટિકર અથવા ડેકોરેશન ટાળો
હવે ટ્રાફિક નિયમો વધુ કડક કેમ બન્યા?
ભારતમાં માર્ગ અકસ્માતોની સંખ્યા ઘટાડવા અને ટ્રાફિક વ્યવસ્થા વધુ પારદર્શક બનાવવા માટે સરકાર ટેક્નોલોજી આધારિત મોનિટરિંગ પર ભાર મૂકી રહી છે. સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટ અને ડિજિટલ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ અંતર્ગત અનેક શહેરોમાં AI આધારિત કેમેરા સિસ્ટમ લગાવવામાં આવી છે.
આથી હવે ટ્રાફિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને બચવું વધુ મુશ્કેલ બનતું જાય છે. નંબર પ્લેટ સાથે છેડછાડ કરનારાઓ પર ખાસ નજર રાખવામાં આવે છે કારણ કે તે કાયદાથી બચવાનો પ્રયાસ માનવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: ટ્રેનના છેલ્લાં ડબ્બા પર ‘X’ કેમ લખવામાં આવે છે? : જાણો રેલવેની આ નિશાની પાછળનું રહસ્ય અને મહત્વ
નંબર પ્લેટ સ્પષ્ટ અને નિયમ મુજબ રાખવી દરેક વાહનચાલક માટે જરૂરી
દેશભરમાં ઇ-ચાલણ સિસ્ટમ ઝડપથી વિસ્તરી રહી છે. ગુજરાત સહિત અનેક રાજ્યોમાં સ્માર્ટ ટ્રાફિક કેમેરા સક્રિય રીતે કાર્ય કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં નંબર પ્લેટ સ્પષ્ટ અને નિયમ મુજબ રાખવી દરેક વાહનચાલક માટે જરૂરી બની ગઈ છે.
નિયમોનું પાલન કરવાથી માત્ર દંડથી જ બચી શકાશે નહીં, પરંતુ ટ્રાફિક સિસ્ટમ વધુ સુરક્ષિત અને પારદર્શક પણ બનશે.
