ભારતીય સંસ્કૃતિમાં વાસ્તુ શાસ્ત્રનું વિશેષ મહત્વ છે. મકાન બનાવવાથી લઈને તેમાં રહેણીકરણી સુધીની દરેક બાબતોમાં વાસ્તુના નિયમો લાગુ પડે છે. ખાસ કરીને ભોજન ગ્રહણ કરતી વખતે અને બનાવતી વખતે જો અમુક બાબતોનું ધ્યાન રાખવામાં ન આવે તો સ્વાસ્થ્ય અને આર્થિક સ્થિતિ પર વિપરીત અસર પડી શકે છે. વાસ્તુ શાસ્ત્રમાં ખોરાક લેવા માટેની ચોક્કસ દિશાઓ અને પદ્ધતિઓનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. શાસ્ત્રો મુજબ અન્નને દેવતા માનવામાં આવે છે તેથી તેનું અપમાન કરવાથી અથવા ખોટી રીતે ગ્રહણ કરવાથી જીવનમાં નકારાત્મકતા આવે છે. અહીં ભોજન સાથે જોડાયેલા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ નિયમો જણાવવામાં આવ્યા છે.
ઉંબરા પર બેસીને ભોજન કરવું અશુભ
વાસ્તુ શાસ્ત્રમાં ઘરના મુખ્ય દ્વાર અથવા ઉંબરાને અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે. એવી માન્યતા છે કે ઘરની ચોખટ પર દેવી દેવતાઓનો વાસ હોય છે. આથી ક્યારેય પણ ઘરના ઉંબરા પર બેસીને ભોજન કરવું જોઈએ નહીં. આવું કરવાથી ઘરમાં નકારાત્મક ઉર્જાનો પ્રવેશ થાય છે અને લક્ષ્મીજી નારાજ થાય છે જેના કારણે આર્થિક સંકડામણનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
તૂટેલા વાસણોનો ઉપયોગ ટાળવો
ઘણીવાર લોકો ઘરમાં તૂટેલા કે તિરાડ વાળા વાસણોનો ઉપયોગ કરતા હોય છે જે વાસ્તુની દ્રષ્ટિએ બિલકુલ યોગ્ય નથી. હિન્દુ ધર્મમાં ભોજનને ભગવાનનો પ્રસાદ માનવામાં આવે છે. તૂટેલા વાસણમાં જમવું એ અન્નનું અપમાન ગણાય છે. આવું કરવાથી વ્યક્તિના જીવનમાં દુર્ભાગ્ય આવે છે અને કલેશ વધે છે. તેથી હંમેશા સ્વચ્છ અને સાજા વાસણમાં જ ભોજન લેવું જોઈએ.
ભોજન માટે શ્રેષ્ઠ દિશા
શરીરમાં સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર થાય તે માટે યોગ્ય દિશામાં બેસીને જમવું ખૂબ જરૂરી છે. વાસ્તુ શાસ્ત્ર અનુસાર જમતી વખતે વ્યક્તિનું મુખ હંમેશા ઉત્તર અથવા પૂર્વ દિશા તરફ હોવું જોઈએ. આ બંને દિશાઓ દેવતાઓની માનવામાં આવે છે. આ દિશામાં મુખ રાખીને ભોજન કરવાથી સ્વાસ્થ્ય સારું રહે છે અને મન પ્રસન્ન રહે છે.
રસોઈ બનાવતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો
જે રીતે જમવાની દિશા મહત્વની છે તેવી જ રીતે રસોઈ બનાવવાની દિશા પણ અગત્યની છે. રસોઈ કરતી વખતે ગૃહિણીનું મુખ હંમેશા પૂર્વ દિશા તરફ હોવું જોઈએ. દક્ષિણ કે પશ્ચિમ દિશા તરફ મુખ રાખીને રસોઈ બનાવવાથી સ્વાસ્થ્ય સંબંધી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે અને ઘરમાં બરકત રહેતી નથી.
સ્વચ્છતા અને પવિત્રતા
રસોડાને ઘરનું હૃદય માનવામાં આવે છે અને ત્યાં સાક્ષાત માતા અન્નપૂર્ણાનો વાસ હોય છે. તેથી રસોડાની સાફ સફાઈનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. ગંદકી વાળા રસોડામાં દેવી દેવતાઓનો વાસ રહેતો નથી. શાસ્ત્રોમાં એવું પણ કહેવાયું છે કે રસોઈ બનાવનાર વ્યક્તિએ સ્નાન કર્યા પછી અને સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કર્યા બાદ જ રસોડામાં પ્રવેશ કરવો જોઈએ. ભોજન બનાવતી વખતે મનમાં ઈશ્વરનું સ્મરણ કરવાથી તે ભોજન પ્રસાદ બની જાય છે અને પરિવારમાં સુખ શાંતિ જળવાઈ રહે છે.
