US Student Visa Rules: અમેરિકામાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવાનું સપનું જોતા હજારો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકાના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી (DHS) દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા ઇમિગ્રેશન નિયમોને કારણે F-1 સ્ટુડન્ટ વિઝા પર અભ્યાસ કરતા અથવા અભ્યાસ માટે અમેરિકા જવાની તૈયારીમાં રહેલા વિદ્યાર્થીઓએ હવે વધુ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે. ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતો ખાસ કરીને એવા વિદ્યાર્થીઓને 14 સપ્ટેમ્બર પહેલાં અમેરિકા પહોંચી જવાની સલાહ આપી રહ્યા છે, જે હાલમાં ભારત અથવા અન્ય કોઈ દેશમાં છે અને ટૂંક સમયમાં અમેરિકામાં અભ્યાસ શરૂ કરવાના છે. આ સલાહ પાછળનું કારણ અમેરિકાની લાંબા સમયથી અમલમાં રહેલી Duration of Status (D/S) પ્રણાલીમાં થનારો મોટો ફેરફાર છે. અત્યાર સુધી વિદ્યાર્થીઓને તેમનો અભ્યાસ અને અધિકૃત તાલીમ (OPT/STEM OPT) પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી અમેરિકામાં રહેવાની મંજૂરી મળતી હતી. જોકે હવે આ વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરીને મહત્તમ ચાર વર્ષની નિશ્ચિત સમયમર્યાદા લાગુ કરવામાં આવી રહી છે. આ નવો નિયમ 15 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવશે, જેના કારણે હજારો આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય પર સીધી અસર પડી શકે છે.
શું છે 'Duration of Status (D/S)' સિસ્ટમ?
હાલ સુધી અમેરિકા F-1 સ્ટુડન્ટ વિઝા પર આવેલા વિદ્યાર્થીઓને તેમના I-94 Arrival/Departure Record પર D/S (Duration of Status) આપવામાં આવતું હતું. તેનો અર્થ એવો હતો કે વિદ્યાર્થી જ્યાં સુધી માન્ય શૈક્ષણિક કાર્યક્રમમાં અભ્યાસ કરતો રહે અને વિઝાની તમામ શરતોનું પાલન કરે, ત્યાં સુધી તે અમેરિકામાં રહી શકતો હતો. આ વ્યવસ્થા હેઠળ અભ્યાસ પૂર્ણ થયા પછી Optional Practical Training (OPT) અથવા STEM OPT જેવી તાલીમની મુદત પણ માન્ય ગણાતી હતી. તેથી વિદ્યાર્થીઓને દર થોડા વર્ષે વિઝા લંબાવવાની અલગથી જરૂર પડતી નહોતી.
15 સપ્ટેમ્બરથી શું બદલાશે?
DHS દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા નિયમ મુજબ હવે D/S સિસ્ટમને બદલે વિદ્યાર્થીઓને શરૂઆતમાં વધુમાં વધુ ચાર વર્ષની નિશ્ચિત રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. જો અભ્યાસ અથવા અન્ય માન્ય કારણસર વધુ સમય રહેવાની જરૂર પડશે તો વિદ્યાર્થીઓએ સમય પૂર્ણ થાય તે પહેલાં સ્ટેટસ એક્સટેન્શન માટે અરજી કરવી પડશે. આ ફેરફારનો હેતુ ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમને વધુ સ્પષ્ટ અને સમયમર્યાદા આધારિત બનાવવાનો હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. જોકે ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, નવા નિયમોને કારણે વિદ્યાર્થીઓ માટે વધારાની પ્રક્રિયા અને આયોજન જરૂરી બનશે.
આ પણ વાંચો: પૂર્વ અગ્નિવીરો માટે કેન્દ્ર સરકારની મોટી જાહેરાત : BSF-CRPF સહિત CAPF ભરતીમાં મળશે 50% અનામત
14 સપ્ટેમ્બર પહેલાં અમેરિકા પહોંચવાની સલાહ કેમ?
ન્યૂયોર્ક સ્થિત ઇમિગ્રેશન વકીલોના જણાવ્યા મુજબ, જે વિદ્યાર્થીઓ હાલમાં અમેરિકા બહાર છે તેઓએ 14 સપ્ટેમ્બર અથવા તે પહેલાં અમેરિકામાં પ્રવેશ કરવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે, 15 સપ્ટેમ્બર પહેલાં અમેરિકામાં હાજર રહેનારા વિદ્યાર્થીઓને ટ્રાન્ઝિશન નિયમોનો લાભ મળી શકે છે. આવા વિદ્યાર્થીઓ જૂની D/S સિસ્ટમ હેઠળ તેમની માન્ય અભ્યાસ અવધિ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી રહેવા માટે પાત્ર બની શકે છે, જો કે તે પણ ચાર વર્ષની મહત્તમ મર્યાદા હેઠળ રહેશે. નિષ્ણાતોએ ફ્લાઇટમાં વિલંબ જેવી સંભાવનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને 14 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં અમેરિકા પહોંચી જવાની સલાહ આપી છે.
કોને મળશે ટ્રાન્ઝિશન નિયમોનો લાભ?
DHS દ્વારા જાહેર કરાયેલી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, જે વિદ્યાર્થીઓ 15 સપ્ટેમ્બરથી પહેલાં અમેરિકા અંદર હાજર હશે અને તેમનો F-1 સ્ટેટસ માન્ય હશે, તેઓ પોતાના Form I-20 પર દર્શાવેલી પ્રોગ્રામ પૂર્ણ થવાની તારીખ અથવા માન્ય OPT/STEM OPT પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી રહી શકશે. જોકે આ છૂટછાટ પણ ચાર વર્ષની કુલ મર્યાદા હેઠળ રહેશે અને નિર્ધારિત સમય પછી જરૂરી હોય તો સ્ટેટસ લંબાવવા માટે અરજી કરવી પડશે.
15 સપ્ટેમ્બર પછી અમેરિકા જનાર વિદ્યાર્થીઓ માટે શું નિયમ રહેશે?
જો કોઈ વિદ્યાર્થી 15 સપ્ટેમ્બર અથવા તે પછી અમેરિકામાં પ્રવેશ કરશે તો તેને અગાઉની જેમ D/S નહીં મળે. તેના બદલે I-94 પર ચોક્કસ "Admit Until Date" નોંધાશે. એટલે કે વિદ્યાર્થી માત્ર તે તારીખ સુધી જ અમેરિકામાં રહી શકશે. ત્યારબાદ આગળ રહેવા માટે યોગ્ય સમય પહેલાં વિઝા અથવા સ્ટેટસ એક્સટેન્શન માટે અરજી કરવી પડશે.
ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતોએ શું ચેતવણી આપી?
ઇમિગ્રેશન વકીલોનું કહેવું છે કે, ચાર વર્ષની મર્યાદાનો અર્થ એવો નથી કે દરેક વિદ્યાર્થીને આપમેળે ચાર વર્ષ વધુ રહેવાનો અધિકાર મળી જશે. જો વિદ્યાર્થીનો અભ્યાસક્રમ પૂર્ણ થઈ જાય અને ત્યારબાદનો અધિકૃત ગ્રેસ પિરિયડ પણ સમાપ્ત થઈ જાય, તો તે F-1 સ્ટેટસની બહાર ગણાશે. આવી સ્થિતિમાં તે અમેરિકાના ઇમિગ્રેશન નિયમો મુજબ Out of Status અથવા કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં Unlawful Presence હેઠળ આવી શકે છે. તેથી માત્ર સમયમર્યાદા નહીં પરંતુ વિઝાની તમામ શરતોનું સતત પાલન કરવું પણ એટલું જ જરૂરી રહેશે.
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓએ હવે શું કરવું?
અમેરિકામાં અભ્યાસ માટે જવાની યોજના ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના યુનિવર્સિટી ઇન્ટરનેશનલ ઓફિસ, અધિકૃત ઇમિગ્રેશન સલાહકાર અથવા અનુભવી ઇમિગ્રેશન વકીલ સાથે સંપર્ક કરીને પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરવી જોઈએ. જે વિદ્યાર્થીઓ હાલ ભારત અથવા અન્ય દેશમાં છે અને ટૂંક સમયમાં અમેરિકામાં જવાના છે તેમણે પોતાની મુસાફરીની તારીખ, I-20 દસ્તાવેજ, F-1 વિઝા અને અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજોની સમયસર તપાસ કરી લેવી જોઈએ જેથી નવા નિયમોના અમલ પહેલાં પ્રવેશ મેળવી શકાય.
આગળ શું?
15 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવનારા નવા નિયમો આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે. ખાસ કરીને ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ, જે અમેરિકામાં સૌથી મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થી સમુદાયોમાંનો એક છે, તેમણે સમયસર યોગ્ય આયોજન અને નિયમોની માહિતી મેળવી આગળ વધવું જરૂરી રહેશે. નવા નિયમો અમલમાં આવ્યા બાદ વિઝા અને ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયામાં વધુ સ્પષ્ટતા આવશે, પરંતુ સાથે જ સમયમર્યાદા અંગે વધુ સાવચેતી રાખવી પણ અનિવાર્ય બનશે.
