સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં સફળ વાટાઘાટો બાદ અમેરિકાનો મોટો નિર્ણય, ઈરાનમાં ફરી તૈનાત થશે UN ના ન્યુક્લિયર ઇન્સ્પેક્ટર
વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટ અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિને લઈને એક ખૂબ જ મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકાએ ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા આકરા આર્થિક પ્રતિબંધોમાં અસ્થાયી રૂપે મોટી ઢીલ આપી છે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના બર્ગનસ્ટોક રિસોર્ટમાં બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી ઉચ્ચ સ્તરીય શાંતિ વાટાઘાટોના પ્રથમ રાઉન્ડ બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. અમેરિકાના આ પગલાથી ભારત સહિત વિશ્વના અન્ય દેશો માટે પણ ઈરાન પાસેથી ફરીથી સસ્તું ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવાનો રસ્તો સાફ થઈ ગયો છે.
આગામી August 21 સુધી ઓઈલ વેચાણ પર છૂટ
અમેરિકાના નાણા મંત્રાલયે ઈરાની મૂળના ક્રૂડ ઓઈલ, પેટ્રોલિયમ અને પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન, સપ્લાય અને વેચાણ માટે આગામી 60 દિવસ માટે 'જનરલ લાયસન્સ' (General License X) જાહેર કર્યું છે.
ક્યાં સુધી રહેશે છૂટ?: અમેરિકી નાણા વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આ અસ્થાયી છૂટ August 21, 2026 સુધી સત્તાવાર રીતે લાગુ રહેશે.
બેંકિંગ અને ટ્રાન્સપોર્ટની મંજૂરી: આ સમયગાળા દરમિયાન ઈરાન પાસેથી ઓઈલ ખરીદવા માટે જરૂરી બેંકિંગ ટ્રાન્ઝેક્શન, ઈન્સ્યોરન્સ અને શિપિંગ ટ્રાન્સપોર્ટેશન જેવી તમામ સેવાઓ પરથી પણ પ્રતિબંધો હટાવી લેવામાં આવ્યા છે.
ઈરાન UN ના ઇન્સ્પેક્ટર્સને આપશે મંજૂરી
અમેરિકાના નાણા મંત્રી સ્કોટ બેસેન્ટ (Scott Bessent) એ સોશિયલ મીડિયા પર આ અંગે સત્તાવાર માહિતી શેર કરી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં થઈ રહેલી સકારાત્મક ચર્ચા દરમિયાન ઈરાને વૈશ્વિક વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતી 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' (Strait of Hormuz) માંથી કોમર્શિયલ જહાજોની મુક્ત અવરજવર જાળવી રાખવાની ખાતરી આપી છે.
આ સાથે જ ઈરાન યુનાઈટેડ નેશન્સ (UN) ની પરમાણુ એજન્સી IAEA (ઇન્ટરનેશનલ એટોમિક એનર્જી એજન્સી) ના ઇન્સ્પેક્ટર્સને ફરીથી પોતાના દેશમાં પરમાણુ મથકોની તપાસ કરવા માટે મંજૂરી આપવા તૈયાર થયું છે.
કાયમી કરાર તરફ આગળ વધતા બંને દેશ
સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી આ ઐતિહાસિક વાટાઘાટોમાં અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ (JD Vance) પણ સામેલ છે. તેમણે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં આ સમજૂતીને એક મોટી ઉપલબ્ધિ ગણાવી હતી.
જેડી વેન્સે ઉમેર્યું કે, "અમે એક સફળ કાયમી કરાર માટે મજબૂત પાયો નાખ્યો છે. આ વાતચીત ખૂબ જ સારી દિશામાં આગળ વધી રહી છે." બીજી તરફ ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાગચી (Abbas Araghchi) એ પણ સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું કે, લેબનોન યુદ્ધને રોકવા અને ઓઈલ પરથી પ્રતિબંધો હટાવવાની દિશામાં આ એક મોટી પ્રગતિ છે. 60 દિવસની અસ્થાયી છૂટને કારણે ભારતની સરકારી ઓઈલ કંપનીઓને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાંથી સસ્તા દરે ક્રૂડ ઓઈલ મેળવવાની મોટી તક મળશે.
