પાકિસ્તાનની રાજધાની ઈસ્લામાબાદ હાલમાં વૈશ્વિક કૂટનીતિનું કેન્દ્ર બનવા તૈયાર છે, પરંતુ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે શાંતિ ચર્ચા થશે કે નહીં તે અંગે મોટો પ્રશ્ન ઉભો થયો છે. એક તરફ પાકિસ્તાન ભારે ખર્ચ કરીને મહેમાનગતિ માટે તૈયાર છે, જ્યારે બીજી તરફ ઈરાન સ્પષ્ટ રીતે ચર્ચા માટે આવવાનો ઇનકાર કરી રહ્યું છે.
ઈરાનનો ઈનકાર: ચર્ચા પર અનિશ્ચિતતા
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા Esmail Baghaei એ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે હાલ તેમના કોઈ પ્રતિનિધિમંડળને ઈસ્લામાબાદ મોકલવાની યોજના નથી.
ઈરાનનો આ નિર્ણય અમેરિકાની “વિરોધાભાસી નીતિઓ અને વર્તન”ને કારણે લેવામાં આવ્યો છે. ઈરાનનું માનવું છે કે અમેરિકા એક તરફ ચર્ચાની વાત કરે છે અને બીજી તરફ ઉશ્કેરણીજનક પગલાં લે છે, જે સ્વીકાર્ય નથી.
પાકિસ્તાનની તૈયારીઓ: ભારે ખર્ચ છતાં અનિશ્ચિતતા
પાકિસ્તાને આ સંભવિત ચર્ચા માટે ભવ્ય તૈયારીઓ કરી છે. ઈસ્લામાબાદના Serena Hotel Islamabad અને Marriott Hotel Islamabad જેવા લક્ઝરી હોટેલ્સ સંપૂર્ણપણે બુક કરવામાં આવ્યા છે.
માહિતી મુજબ:
દરરોજ એક હોટેલનો ખર્ચ લગભગ 53,000 પાકિસ્તાની રૂપિયા પ્રતિ રૂમ
કુલ ખર્ચ 2 કરોડ પાકિસ્તાની રૂપિયા પ્રતિ દિવસથી વધુ
આ પરિસ્થિતિ એવી બની ગઈ છે કે જાણે લગ્નનું મંડપ તૈયાર છે, પરંતુ બારાત આવશે કે નહીં તે નક્કી નથી.
સુરક્ષા વ્યવસ્થા: ઈસ્લામાબાદ બન્યું કિલ્લો
અમેરિકા અને ઈરાનના પ્રતિનિધિમંડળના સ્વાગત માટે પાકિસ્તાનએ કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવી છે.
ઈસ્લામાબાદના મોટા ભાગને ‘રેડ ઝોન’ જાહેર
લગભગ 10,000 સુરક્ષા કર્મચારીઓ તૈનાત
રાવલપિંડીથી ઈસ્લામાબાદ જતો હાઈવે બંધ
શાળા અને કોલેજો બંધ
Nur Khan Airbase પર અમેરિકી વાયુસેનાના વિમાનો પણ ઉતરી ચૂક્યા છે. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે પાકિસ્તાન ચર્ચા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે.
અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે વધતો ટકરાવ
પરંતુ વાસ્તવિક સમસ્યા બંને દેશો વચ્ચે વધતો તણાવ છે. અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump સતત કડક ચેતવણીઓ આપી રહ્યા છે. તાજેતરમાં અમેરિકી નૌકાદળે ઓમાનની ખાડીમાંથી પસાર થતા ઈરાની જહાજને કબ્જે લીધું હતું, જેના કારણે તણાવ વધુ વધી ગયો છે. ઈરાન પણ આક્રમક વલણ અપનાવી રહ્યું છે અને સ્પષ્ટ કહી રહ્યું છે કે તે દબાણ હેઠળ કોઈ સમજૂતી નહીં કરે.
વ્યૂહરચનામાં તફાવત: ઝડપ સામે ધીરજ
અહેવાલો મુજબ અમેરિકા ‘પ્રેશર ડિપ્લોમસી’ અપનાવી રહ્યું છે અથવા તરત પરિણામ મેળવવાનો પ્રયાસ. જ્યારે ઈરાન લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના પર કામ કરી રહ્યું છે. તે ધીમે ધીમે વાતચીત અને સમય લઈને નિર્ણય લેવાની તરફેણમાં છે. ઈરાનનું માનવું છે કે અમેરિકા અગાઉના કરારોથી પીછેહઠ કરી ચૂક્યું છે, તેથી તેના પર વિશ્વાસ કરવો મુશ્કેલ છે.
હોર્મુઝ મુદ્દો અને તણાવની ગંભીરતા
Strait of Hormuz મુદ્દે પણ બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધી રહ્યો છે. ઈરાન આ માર્ગને પોતાની સત્તા હેઠળ ગણાવે છે અને તે અંગે કોઈ સમજૂતી કરવા તૈયાર નથી.
આ મુદ્દો વૈશ્વિક ઊર્જા સુરક્ષા માટે પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, જેના કારણે વિશ્વભરના દેશો આ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે.
