અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે અચાનક એક આશાની કિરણ દેખાઈ છે. અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ Donald Trumpએ “ગુડ ન્યૂઝ”નો ઉલ્લેખ કરતાં સંકેત આપ્યો છે કે શુક્રવારે બંને દેશો વચ્ચે શાંતિ વાર્તા થઈ શકે છે. પરંતુ બીજી તરફ ઇરાન તરફથી મળેલા સ્પષ્ટ ઇનકારને કારણે આ દાવા પર સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા છે. તો શું ખરેખર વાતચીત શરૂ થવાની છે કે આ માત્ર રાજકીય દબાણની કૂટનીતિ છે?
ટ્રંપનો દાવો: “શુક્રવારે શક્ય છે વાર્તા”
અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિમાં Donald Trumpએ તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું કે વાતચીત અંગે “સારા સમાચાર” છે અને શક્ય છે કે આવનારા શુક્રવારે શાંતિ વાર્તા શરૂ થઈ શકે.
આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે સૈન્ય અને રાજનૈતિક સ્તરે તણાવ સતત વધી રહ્યો છે. દરિયાઈ અથડામણો, સીઝફાયર અંગે મતભેદ અને પરસ્પર આરોપો વચ્ચે ટ્રંપનું આ નિવેદન આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ધ્યાન ખેંચી રહ્યું છે.
અમેરિકી મીડિયા રિપોર્ટ્સ, ખાસ કરીને New York Postના હવાલાથી, એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આગામી 36થી 72 કલાકમાં વાતચીત શરૂ થઈ શકે છે. આ દાવા સાથે રાજનૈતિક મંચ પર ફરીથી સંવાદ શરૂ થવાની આશા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
ઇરાનનો કડક ઇનકાર
જ્યાં એક તરફ અમેરિકી પક્ષ આશાવાદી છે, ત્યાં ઇરાન તરફથી સ્પષ્ટપણે આ દાવાને નકારી કાઢવામાં આવ્યો છે. ઇરાનની Islamic Revolutionary Guard Corps સાથે જોડાયેલી સમાચાર એજન્સી Tasnim News Agencyએ સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું કે ટ્રંપનો સીઝફાયર વધારવાનો અને વાર્તા અંગેનો દાવો “ખોટો” છે.
ઇરાનના સૂત્રો મુજબ, શુક્રવાર સુધી કોઈપણ પ્રકારની શાંતિ વાર્તા માટે કોઈ યોજના તૈયાર નથી. આ નિવેદનથી બંને દેશોની વચ્ચેના મતભેદો વધુ સ્પષ્ટ બની રહ્યા છે અને તણાવ ઘટાડવાના પ્રયાસો પર અનિશ્ચિતતા છવાઈ ગઈ છે.
“વેટ એન્ડ વોચ” સ્ટ્રેટેજી: દબાણ અને કૂટનીતિ સાથે-સાથે
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ એક જટિલ કૂટનીતિક રમતમાં પરિવર્તિત થયો છે. Donald Trumpએ અગાઉ ઇરાન સામે સીઝફાયરનો સમય વધારવાનો નિર્ણય લીધો હતો, જેથી તેહરાનને વાતચીતમાં જોડાવા માટે વધુ સમય મળી શકે.
જો કે, ઇરાન તરફથી આ અંગે કોઈ સકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો નથી. આથી એવું લાગી રહ્યું છે કે અમેરિકા એક “વેટ એન્ડ વોચ” નીતિ અપનાવી રહ્યું છે—જ્યાં એક તરફ સૈન્ય દબાણ જાળવવામાં આવે છે, તો બીજી તરફ કૂટનીતિક દરવાજો ખુલ્લો રાખવામાં આવે છે.
ટ્રંપે આ નીતિ માટે પાકિસ્તાન અને પોતાના નજીકના સલાહકારોને શ્રેય આપ્યો છે, જે મધ્યસ્થતા અને સંવાદ માટે પ્રયત્નશીલ હોવાનું જણાવાયું છે. આ સંકેત દર્શાવે છે કે અમેરિકા હાલ તાત્કાલિક ટકરાવથી દૂર રહીને રાજનૈતિક ઉકેલ શોધવા માંગે છે.
