US Iran war: પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સૈન્ય તણાવ ફરી એકવાર ગંભીર બની ગયો છે. ગુરુવારે અમેરિકાએ ઉત્તર ઈરાનમાં અનેક સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર હવાઈ હુમલાની તીવ્રતા વધારી હોવાનું જણાવ્યું છે. આ કાર્યવાહી બાદ ઈરાને બહેરિન અને કુવૈતમાં આવેલા અમેરિકી લક્ષ્યો તરફ મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. જૉર્ડને પણ પોતાના હવાઈ ક્ષેત્ર તરફ આવી રહેલી કેટલીક મિસાઇલોને તોડી પાડવાનો દાવો કર્યો છે.
ઉત્તર ઈરાનમાં અમેરિકાના સતત હુમલા
અમેરિકાના સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) અનુસાર, ઉત્તર અને દક્ષિણ ઈરાનના અનેક સૈન્ય મથકો, મિસાઇલ લોન્ચિંગ સુવિધાઓ અને રક્ષણાત્મક માળખાઓને નિશાન બનાવી કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. અહેવાલો મુજબ, ગ્રેટર તુંબ દ્વીપ અને હોર્મુઝ જળમાર્ગ નજીકના કેટલાક વ્યૂહાત્મક વિસ્તારોમાં પણ હુમલા કરવામાં આવ્યા છે. અમેરિકાએ એવો પણ દાવો કર્યો છે કે ઈરાન તરફ આગળ વધી રહેલા એક વેપારી તેલ જહાજને અનેક ચેતવણીઓ આપ્યા બાદ તે ન માનતા તેને હેલફાયર મિસાઇલથી નિષ્ક્રિય કરવામાં આવ્યો હતો.
ઈરાનનો વળતો પ્રહાર
અમેરિકાના હુમલાઓ બાદ ઈરાને બહેરિન અને કુવૈતમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવી મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા હોવાનું ઈરાની સરકારી મીડિયાએ જણાવ્યું છે. બહેરિન અને કુવૈતે પોતાના હવાઈ સંરક્ષણ તંત્ર દ્વારા અનેક હુમલાઓને નિષ્ફળ બનાવ્યાનો દાવો કર્યો છે. જૉર્ડને પણ જણાવ્યું છે કે તેણે પોતાના હવાઈ ક્ષેત્ર તરફ આગળ વધી રહેલી ત્રણ ઈરાની મિસાઇલોને હવામાં જ તોડી પાડી હતી.
ઈરાનમાં જાનહાનિના દાવા
ઈરાનના આરોગ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, તાજેતરના અમેરિકી હવાઈ હુમલાઓમાં 35થી વધુ લોકોનાં મોત થયા છે અને 300થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. જોકે, મૃતકો અને ઘાયલોમાં કેટલા નાગરિકો અને કેટલા સૈનિકો સામેલ છે તેની અલગ માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી.
હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને વધ્યો વિવાદ
હોર્મુઝ જળમાર્ગ વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. અમેરિકાએ ઈરાન સામે ફરીથી નૌકાબંધી કડક બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે, જ્યારે ઈરાને તેને પોતાના અધિકારો સામેનું પગલું ગણાવ્યું છે. આ જળમાર્ગને લઈને બંને દેશો વચ્ચેનો વિવાદ છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી વધુ તીવ્ર બન્યો છે.
ઈરાનનું નિવેદન
ઈરાનના સંસદ અધ્યક્ષ અને વરિષ્ઠ નેતા મોહમ્મદ બાકેર ગાલીબાફે જણાવ્યું છે કે જો અમેરિકા સમજૂતીની શરતોનું પાલન નહીં કરે તો ઈરાન વધુ વ્યાપક સૈન્ય કાર્યવાહી માટે તૈયાર છે. તેમણે કહ્યું કે વાતચીતનો અર્થ આત્મસમર્પણ નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રીય હિતોની રક્ષા કરવાનો પ્રયાસ છે.
સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયામાં ચિંતા
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા સૈન્ય તણાવને કારણે સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયામાં સુરક્ષાની સ્થિતિ વધુ સંવેદનશીલ બની છે. યુરોપિયન એવિએશન સેફ્ટી એજન્સી (EASA)એ પણ બહેરિન, કુવૈત, કતાર, સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને ગલ્ફના કેટલાક હવાઈ માર્ગો પર ઉડાન અંગે ચેતવણી ફરીથી જારી કરી છે.
મધ્યપૂર્વની સુરક્ષા પર તેની સીધી અસર
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો આ તણાવ માત્ર બે દેશો પૂરતો મર્યાદિત નથી. હોર્મુઝ જળમાર્ગ વૈશ્વિક કાચા તેલના પરિવહન માટે મહત્વપૂર્ણ હોવાથી સંઘર્ષ વધે તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ, વૈશ્વિક વેપાર અને મધ્યપૂર્વની સુરક્ષા પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આગામી દિવસોમાં કૂટનીતિક પ્રયાસો સફળ નહીં થાય તો સમગ્ર વિસ્તારમાં વધુ મોટા સંઘર્ષનું જોખમ ઊભું થઈ શકે છે.
