ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને મોટો ઝટકો: અમેરિકી સંસદે રાષ્ટ્રપતિના યુદ્ધ લડવાના અધિકારો સીમિત કર્યા
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump) ને સંસદના નીચલા ગૃહ એટલે કે પ્રતિનિધિ સભા (House of Representatives) માં એક મોટો રાજકીય ઝટકો લાગ્યો છે. ગૃહે રાષ્ટ્રપતિના યુદ્ધ જાહેર કરવાના અને સૈન્ય મોકલવાના અધિકારોને મર્યાદિત કરતો એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ પસાર કર્યો છે. જો કે આ પ્રસ્તાવને હજુ સેનેટ (Senate) માંથી પાસ કરાવવો પડશે, પરંતુ ટ્રમ્પ માટે આને એક મોટી રાજકીય હાર તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ, ઇમિગ્રેશન સાથે જોડાયેલા ICE બિલ અને યુક્રેન ફંડિંગ જેવા અન્ય વિવાદિત બિલ પર ટ્રમ્પને મિશ્ર પરિણામો મળ્યા છે.
આ વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે રાષ્ટ્રપતિએ કોંગ્રેસ (અમેરિકી સંસદ) ની આગોતરી મંજૂરી વિના ઈરાન પર સૈન્ય કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી. ડેમોક્રેટ્સ ઉપરાંત ખુદ રિપબ્લિકન પાર્ટીના 4 સભ્યોએ પણ રાષ્ટ્રપતિના આ વલણ સામે નારાજગી વ્યક્ત કરીને પ્રસ્તાવની તરફેણમાં વોટ આપ્યો હતો. વ્હાઇટ હાઉસે આ પ્રસ્તાવને સંપૂર્ણપણે અસંવિધાનિક ગણાવીને ફગાવી દીધો છે.
શું છે આ 'વોર પાવર્સ રિઝોલ્યુશન'?
આ કોઈ નવો કાયદો નથી, પરંતુ 1973 નો એક ઐતિહાસિક કાયદો છે, જે રાષ્ટ્રપતિઓની મનમાની અટકાવવા માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો. આ કાયદાની મુખ્ય જોગવાઈઓ નીચે મુજબ છે:
સંસદની મંજૂરી જરૂરી: ભલે રાષ્ટ્રપતિ સશસ્ત્ર દળોના કમાન્ડર-ઈન-ચીફ હોય, પરંતુ સત્તાવાર યુદ્ધની ઘોષણા કરવા કે સેના મોકલવા માટે કોંગ્રેસની મંજૂરી લેવી ફરજિયાત છે.
48 કલાકની સમયમર્યાદા: સેના મોકલ્યાના 48 કલાકની અંદર રાષ્ટ્રપતિએ સંસદને લેખિતમાં જાણ કરવી પડે છે.
60 દિવસનો નિયમ: જો સંસદ યુદ્ધને મંજૂરી ન આપે, તો 60 દિવસની અંદર ઓપરેશન રોકીને સેના પાછી બોલાવવી પડે છે. સૈન્ય વાપસી માટે વધુ 30 દિવસનો વધારાનો સમય મળી શકે છે.
આ કાયદો 1950 અને 1960 ના દાયકામાં કોરિયા અને વિયેતનામ યુદ્ધો દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિઓ દ્વારા લેવાયેલા એકતરફી નિર્ણયોના વિરોધમાં લાવવામાં આવ્યો હતો. તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ રિચાર્ડ નિક્સને આ બિલ પર વીટો (Veto) વાપર્યો હતો, પરંતુ કોંગ્રેસે તેમના વીટોને ફગાવીને આ કાયદો લાગુ કર્યો હતો. અગાઉ બરાક ઓબામા (લીબિયા), રોનાલ્ડ રીગન (અલ સલ્વાડોર) અને બિલ ક્લિન્ટન (કોસોવો) પર પણ આ કાયદાના ઉલ્લંઘનના આરોપો લાગી ચૂક્યા છે.
આ પણ વાંચો: ભારતીયો માટે મોટા સમાચાર | અમેરિકી કોર્ટે H-1B વિઝા પરની 95 લાખની ફી રોકી | Offbeat Stories
યુક્રેન ફંડ અને ICE બિલ પર શું થયું?
એક તરફ યુદ્ધ અધિકારો પર ટ્રમ્પ ઘેરાયા છે, તો બીજી તરફ સેનેટે તેમની ઈચ્છા વિરુદ્ધ જઈને યુક્રેનને આપવામાં આવતું ફંડ પાસ કરી દીધું છે, જે ટ્રમ્પ માટે બીજો ઝટકો છે. જો કે, ઇમિગ્રેશન વિરોધી કડક કાર્યવાહીઓ માટે ખૂબ જ વિવાદિત ગણાતું 70 બિલિયન ડોલર ($70 billion) નું ICE ફંડ ડેમોક્રેટ્સના સમર્થન વિના જ પાસ થઈ ગયું છે, જેને ટ્રમ્પ સરકાર પોતાની જીત ગણાવી રહી છે.
એન્ટી-વેપનાઇઝેશન ફંડનો હાઈ-ડ્રામા અને ટ્રમ્પનો ટેક્સ વિવાદ
આ સમગ્ર સત્ર દરમિયાન 1.8 બિલિયન ડોલર ($1.8 billion) ના 'એન્ટી-વેપનાઇઝેશન ફંડ' (Anti-Weaponization Fund) ને લઈને ભારે હોબાળો થયો હતો. આ ફંડ વાસ્તવમાં ટ્રમ્પના એવા સમર્થકોને વળતર આપવા માટે પ્રસ્તાવિત હતું જેઓ બાઇડન સરકાર દરમિયાન કાનૂની કાર્યવાહીનો ભોગ બન્યા હતા, જેમાં 6 January ના રોજ કેપિટલ હિલ હિંસાના આરોપીઓ પણ સામેલ હતા.
ડેમોક્રેટ્સે આક્ષેપ કર્યો હતો કે જનતાના ટેક્સના પૈસા રમખાણ કરનારાઓ પાછળ વેડફાઈ રહ્યા છે. જો કે, આ ફંડ પાછળ એક મોટી ડીલ હતી. ટ્રમ્પનો ટેક્સ ડેટા લીક થયો હતો, જેમાં ખુલાસો થયો હતો કે 2016 માં તેમણે માત્ર 750 ડોલર ($750) ટેક્સ ચૂકવ્યો હતો અને અગાઉના 15 વર્ષમાંથી 10 વર્ષ સુધી કોઈ ટેક્સ ભર્યો ન હતો. આ ડેટા લીક થવા પર ટ્રમ્પે ઇન્ટરનલ રેવેન્યુ સર્વિસ (IRS) સામે 10 બિલિયન ડોલર ($10 billion) નો દાવો માંડ્યો હતો. આ મુકદ્દમો પાછો ખેંચવાના બદલામાં આ વળતર ફંડની યોજના ઘડાઈ હતી.
પરંતુ આ ફંડમાં એક રસપ્રદ જોગવાઈ એવી પણ હતી કે જે લોકો ટ્રમ્પની આલોચના કરવા બદલ કાનૂની મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા, તેઓ પણ વળતર માટે અરજી કરી શકતા હતા. એફબીઆઈ (FBI) ના પૂર્વ ડિરેક્ટર જેમ્સ કોમી અને ટ્રમ્પના પૂર્વ વકીલ માઈકલ કોહેન જેવા લોકોએ પણ તેમાં રસ દાખવ્યો હતો. અંતે, ભારે વિવાદોને જોતાં સરકારે આ ફંડ ન બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.
