નેપાળે ભારતીય કેરી પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી લગાવ્યો: કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રાલયની સ્પષ્ટતા
કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયે બુધવારે (Wednesday) તે અહેવાલોને સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યા છે, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે પડોશી દેશ નેપાળે ભારતમાંથી આવતી કેરીની આયાત (Import) પર પ્રતિબંધ કે બ્રેક લગાવી દીધી છે. સરકારે આ પ્રકારના તમામ મીડિયા રિપોર્ટ્સને સંપૂર્ણપણે ખોટા, તથ્યહીન અને ભ્રામક ગણાવ્યા છે.
કૃષિ મંત્રાલયે એક સત્તાવાર નિવેદન બહાર પાડીને જણાવ્યું છે કે, નેપાળ સરકારના પ્લાન્ટ ક્વોરેન્ટાઇન એન્ડ પેસ્ટીસાઇડ મેનેજમેન્ટ સેન્ટર દ્વારા સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે ભારતની કેરીઓ પર કોઈ પ્રતિબંધ આવ્યો નથી.
નેપાળે 10 June ના રોજ આપી મંજૂરી
નેપાળ સરકારે 10 June ના રોજ સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ કરી છે કે ભારતીય કેરીની આયાત નિયમો અનુસાર ચાલુ જ રહેશે. જો કે, આ માટે નિર્ધારિત ફાઇટોસેનિટરી (phytosanitary - વનસ્પતિના સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત) નિયમોનું પાલન કરવાનું રહેશે.
મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે વેપારીઓ જરૂરી શરતો પૂરી કરે છે અને ભારત સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલું માન્ય ફાઇટોસેનિટરી પ્રમાણપત્ર સબમિટ કરે છે, ત્યારે નેપાળના સત્તાવાળાઓ દ્વારા ઈમ્પોર્ટ પરમિટ અને રિલિઝ ઓર્ડર તાત્કાલિક જારી કરવામાં આવે છે. આ સ્પષ્ટતા એવા સમયે આવી છે જ્યારે બજારમાં કેરીની આયાત રોકાઈ હોવાની અફવા ફેલાઈ હતી, જેના કારણે ભારતીય નિકાસકારો અને વેપારીઓમાં ચિંતાનો માહોલ ઊભો થયો હતો.
નિકાસના આંકડા શું કહે છે?
કેરીની નિકાસ કોઈપણ અડચણ વિના સતત આગળ વધી રહી છે તે સાબિત કરવા માટે મંત્રાલયે સત્તાવાર આંકડા પણ જાહેર કર્યા છે:
જાન્યુઆરી 2026 થી અત્યાર સુધી: ભારતે નેપાળમાં કેરીના 149 કન્સાઇનમેન્ટ (જથ્થો) મોકલ્યા છે, જે કુલ 2005 મેટ્રિક ટન જેટલી કેરી થાય છે.
માત્ર જૂન મહિનામાં: આ ચાલુ મહિનામાં જ અત્યાર સુધીમાં 18 કન્સાઇનમેન્ટ હેઠળ 266 મેટ્રિક ટન કેરી નેપાળ મોકલવામાં આવી ચૂકી છે.
નવા નિયમો સામે ભારતે નોંધાવ્યો વિરોધ
ભારત સરકારે સ્વીકાર્યું છે કે નેપાળે તાજેતરમાં આયાતના કેટલાક નિયમોમાં ફેરફાર કર્યો છે. આ નવા નિયમો અંતર્ગત કેરીના કન્સાઇનમેન્ટ માટે હોટ વોટર ટ્રીટમેન્ટ (Hot Water Treatment - HWT) ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે. ભારત આ અપડેટ થયેલા નિયમો અનુસાર જ નિકાસ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવી રહ્યું છે.
જો કે, બીજી તરફ ભારતે અગાઉથી કોઈ ચર્ચા-વિચારણા કર્યા વિના નેપાળ દ્વારા અચાનક અમલમાં મૂકવામાં આવેલા આ નવા ફાઇટોસેનિટરી નિયમો સામે પોતાની ચિંતા અને વિરોધ પણ વ્યક્ત કર્યો છે. આ મુદ્દાને વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WTO) ના સેનિટરી એન્ડ ફાઇટોસેનિટરી (SPS) કરાર અને ઈન્ટરનેશનલ પ્લાન્ટ પ્રોટેક્શન કન્વેન્શન (IPPC) ની જોગવાઈઓ હેઠળ દ્વિપક્ષીય વાતચીત દ્વારા ઉકેલવા માટેના પ્રયાસો હાથ ધરવામાં આવ્યા છે.
કૃષિ મંત્રાલયે તમામ હિતધારકો, વેપારીઓ અને સામાન્ય જનતાને અપીલ કરી છે કે તેઓ આયાત-નિકાસના નિયમો અંગે માત્ર સત્તાવાર જાહેરાતો પર જ ભરોસો રાખે અને સોશિયલ મીડિયા કે અન્ય જગ્યાએ ચાલતા અસમર્થિત અહેવાલોથી દૂર રહે.
