H1B Visa: અમેરિકામાં કારકિર્દી બનાવવાનું સ્વપ્ન જોતા લાખો ભારતીય IT પ્રોફેશનલ્સ માટે ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકાના રિપબ્લિકન પાર્ટીના એક સાંસદ દ્વારા યુએસ હાઉસ ઓફ રિપ્રેસન્ટેટિવ્સમાં એવું બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે, જે H-1B વિઝા સિસ્ટમમાં મોટા ફેરફારો લાવી શકે છે. જો આ બિલ હાલના સ્વરૂપમાં કાયદો બનશે, તો માત્ર H-1B વિઝા મેળવવાની પ્રક્રિયા જ નહીં, પરંતુ ગ્રીન કાર્ડ સુધી પહોંચવાનો પરંપરાગત માર્ગ પણ ખૂબ જ મુશ્કેલ બની શકે છે. અમેરિકાની ટેકનોલોજી ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ભારતીયોની મોટી હાજરી છે અને દર વર્ષે હજારો ભારતીય એન્જિનિયરો, સોફ્ટવેર ડેવલપર્સ અને અન્ય ટેક પ્રોફેશનલ્સ H-1B વિઝા મારફતે અમેરિકા પહોંચે છે. આમાંથી ઘણા લોકો આગળ જઈને ગ્રીન કાર્ડ માટે અરજી કરે છે અને કાયમી વસવાટનો માર્ગ અપનાવે છે. પરંતુ હવે રજૂ થયેલા નવા બિલથી આ સમગ્ર પ્રક્રિયા પર મોટો પ્રભાવ પડી શકે છે.
H-1B વિઝા સિસ્ટમમાં મોટા ફેરફારોની દરખાસ્ત
ટેક્સાસના રિપબ્લિકન કોંગ્રેસમેન ચિપ રોય દ્વારા ‘American White-Collar Worker Jobs Act 2026’ નામનું બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ બિલનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકન નાગરિકોને રોજગારમાં પ્રાથમિકતા આપવાનો હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. બિલમાં એવી અનેક જોગવાઈઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે જે વિદેશી વ્યાવસાયિકો માટે અમેરિકામાં નોકરી મેળવવી અને લાંબા ગાળે સ્થાયી થવું વધુ કઠિન બનાવી શકે છે. ખાસ કરીને H-1B વિઝા ધારકો માટે આ પ્રસ્તાવ સૌથી વધુ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
‘ડ્યુઅલ ઇન્ટેન્ટ’ સિદ્ધાંત ખતમ કરવાની દરખાસ્ત
આ બિલની સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને વિવાદાસ્પદ જોગવાઈ ‘ડ્યુઅલ ઇન્ટેન્ટ’ સિદ્ધાંતને સમાપ્ત કરવાની છે. હાલની વ્યવસ્થા હેઠળ H-1B વિઝા ધારક અમેરિકા જઈને કામ કરી શકે છે અને સાથે-સાથે ગ્રીન કાર્ડ માટે પણ અરજી કરી શકે છે. પરંતુ નવા બિલ મુજબ H-1B વિઝા મેળવનાર વ્યક્તિએ પોતાના વતન દેશમાં કાયમી નિવાસસ્થાન જાળવી રાખવું પડશે અને તેને છોડવાનો કોઈ ઇરાદો ન હોવો જોઈએ. જો આ નિયમ લાગુ થશે તો H-1Bથી ગ્રીન કાર્ડ સુધીનો માર્ગ લગભગ બંધ થઈ શકે છે, જે હજારો ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે મોટો ઝટકો સાબિત થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: પાકિસ્તાન-ચીનની નજીકતા વચ્ચે ભારત માટે રશિયાનો મોટો દાવ: સુ-57 સ્ટેલ્થ ફાઇટર માટે પુતિનનો ખુલ્લો પ્રસ્તાવ
કંપનીઓ માટે પણ કડક નિયમો
બિલમાં માત્ર વિઝા ધારકો જ નહીં પરંતુ અમેરિકન કંપનીઓ માટે પણ અનેક કડક નિયમોની ભલામણ કરવામાં આવી છે. નવા પ્રસ્તાવ મુજબ H-1B કર્મચારીઓને અમેરિકન કર્મચારીઓ જેટલું અથવા મજૂર વિભાગ દ્વારા નક્કી કરાયેલા 75મા પર્સેન્ટાઇલ મુજબનું વેતન આપવું ફરજિયાત બનશે. જે દર વધુ હશે તે જ ચૂકવવો પડશે. આ ઉપરાંત કંપનીઓએ સાબિત કરવું પડશે કે સંબંધિત પદ માટે લાયક અમેરિકન ઉમેદવાર ઉપલબ્ધ નથી. નોકરીની જાહેરાત સરકારી પ્લેટફોર્મ પર જાહેર કરવી પણ ફરજિયાત બનાવવાની દરખાસ્ત છે.
H-1B કર્મચારીઓની સંખ્યા પર મર્યાદા
બિલ મુજબ કોઈ પણ કંપની પોતાના કુલ અમેરિકન કર્મચારીબળમાં બિન-ઇમિગ્રન્ટ કર્મચારીઓનો હિસ્સો 5 ટકા કરતાં વધુ રાખી શકશે નહીં. સાથે જ H-1B અરજી દાખલ કરતાં એક વર્ષ પહેલાં અથવા અરજી મંજૂર થયા પછીના એક વર્ષ સુધી કંપની સમાન પદ પરથી કોઈ અમેરિકન કર્મચારીને છૂટા કરી શકશે નહીં. આ નિયમનો હેતુ સ્થાનિક કર્મચારીઓના હિતોની સુરક્ષા કરવાનો હોવાનું જણાવાયું છે.
વિઝાની અવધિ ઘટાડી માત્ર 2 વર્ષ કરવાની દરખાસ્ત
હાલમાં H-1B વિઝા મહત્તમ 6 વર્ષ સુધી માન્ય રહે છે. જોકે નવા બિલમાં આ અવધિ ઘટાડીને માત્ર 2 વર્ષ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત હાલની લોટરી આધારિત H-1B ફાળવણી પ્રણાલી પણ બંધ કરવાની વાત કરવામાં આવી છે. તેના બદલે વધુ વેતન ધરાવતા અરજદારોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. એટલે કે ભવિષ્યમાં વિઝા ફાળવણી નસીબ નહીં પરંતુ પગારના સ્તર પર આધારિત થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: પ્રજ્ઞાનંદે રચ્યો ઇતિહાસ!: બન્યા નોર્વે ચેસ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય, કાર્લસનને પાછળ છોડીને જીત્યો ખિતાબ
ભારતીયો પર શું પડશે અસર?
H-1B વિઝા કાર્યક્રમનો સૌથી મોટો લાભ ભારતીય વ્યાવસાયિકોને મળતો રહ્યો છે. અમેરિકન ઇમિગ્રેશન આંકડાઓ મુજબ નાણાકીય વર્ષ 2024 દરમિયાન મંજૂર થયેલા આશરે 4 લાખ નવા H-1B વિઝામાંથી 2.83 લાખથી વધુ વિઝા ભારતીય નાગરિકોને મળ્યા હતા. એટલે કે કુલ મંજૂર થયેલા વિઝામાં ભારતીયોનો હિસ્સો લગભગ 71 ટકા રહ્યો હતો. હાલમાં 12.6 લાખથી વધુ ભારતીયો રોજગાર આધારિત ગ્રીન કાર્ડ માટે લાંબી વેઇટિંગ લિસ્ટમાં છે. જો આ બિલ કાયદાનું સ્વરૂપ ધારણ કરશે તો ગ્રીન કાર્ડની રાહ જોઈ રહેલા લાખો ભારતીયોના ભવિષ્ય પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે.
હજુ કાયદો બનવાથી દૂર છે બિલ
જોકે બિલ રજૂ થઈ ગયું છે, પરંતુ તેને કાયદો બનવા માટે અમેરિકાની સંસદીય પ્રક્રિયાના અનેક તબક્કાઓમાંથી પસાર થવું પડશે. રિપબ્લિકન અને ડેમોક્રેટિક પાર્ટીઓ વચ્ચે ઇમિગ્રેશન મુદ્દે લાંબા સમયથી મતભેદો છે. તેથી આ બિલ હાલના સ્વરૂપમાં પસાર થશે કે તેમાં ફેરફારો કરવામાં આવશે તે અંગે હજુ કોઈ સ્પષ્ટતા નથી. તેમ છતાં, આ પ્રસ્તાવને કારણે અમેરિકામાં નોકરી અને સ્થાયી વસવાટનું સ્વપ્ન જોતા લાખો ભારતીય IT પ્રોફેશનલ્સમાં ચિંતા વધી છે. આગામી મહિનાઓમાં આ બિલ અંગે થનારી ચર્ચા અને નિર્ણય પર સમગ્ર ટેક ઉદ્યોગની નજર રહેશે.
