પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં બુધવારે યોજાયેલી કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠકમાં દેશના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સેમીકન્ડક્ટર ઉત્પાદન, રેલવે અને ખાતર ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા. બેઠક બાદ કેન્દ્રીય માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું કે સરકારે દેશને આગામી દાયકાની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને અનેક મોટા વિકાસલક્ષી પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપી છે. તેમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય 'સેમીકોન 2.0' મિશનને મંજૂરી આપવાનો રહ્યો છે, જે ભારતને વૈશ્વિક સેમીકન્ડક્ટર હબ બનાવવાના પ્રયાસમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત ઉત્તર પ્રદેશના વારાણસી શહેર માટે બે વિશાળ એલિવેટેડ કોરિડોરના નિર્માણને પણ લીલી ઝંડી આપવામાં આવી છે. સાથે જ મોબાઇલ મેન્યુફેક્ચરિંગ, યુરિયા નીતિ અને રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે જોડાયેલા અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવો પણ મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે.
સેમીકોન 2.0 મિશનને ₹1.27 લાખ કરોડનું બજેટ
કેન્દ્રીય કેબિનેટે ભારતના સેમીકન્ડક્ટર ડિઝાઇન અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવા માટે 'સેમીકોન 2.0' મિશનને મંજૂરી આપી છે. આ મહત્ત્વાકાંક્ષી યોજનાનું કુલ બજેટ ₹1,27,500 કરોડ રાખવામાં આવ્યું છે.
કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું કે આજના સમયમાં સેમીકન્ડક્ટર ચિપ્સ લગભગ દરેક આધુનિક ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણનો આધાર છે. મોબાઇલ ફોન, લેપટોપ, કેમેરા, ટીવી, ફ્રિજ, એર કન્ડિશનરથી લઈને કાર, ટ્રેન, ઔદ્યોગિક મશીનો અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ઉપયોગમાં લેવાતા સાધનો સુધી દરેક જગ્યાએ સેમીકન્ડક્ટર જરૂરી છે. આ મિશન દ્વારા દેશમાં ચિપ ડિઝાઇન, ઉત્પાદન અને સંશોધનને પ્રોત્સાહન મળશે તેમજ આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ મળશે. સરકારનું માનવું છે કે આ પહેલથી ભારતમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં મોટા પ્રમાણમાં રોકાણ આવશે, રોજગારી સર્જાશે અને ભારત વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં વધુ મજબૂત સ્થાન મેળવી શકશે.
વારાણસીને મળશે બે આધુનિક એલિવેટેડ કોરિડોર
કેબિનેટ બેઠકમાં વારાણસી માટે બે મોટા એલિવેટેડ કોરિડોરના નિર્માણને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે. પ્રથમ પ્રોજેક્ટ વરુણા નદીના કિનારે બનનારો વરુણા એક્સપ્રેસવે છે. આ કોરિડોર અંદાજે 43 કિલોમીટર લાંબો હશે અને તેમાં છ-લેન તેમજ ચાર-લેનના માર્ગનો સમાવેશ થશે. આ પ્રોજેક્ટ પર અંદાજે ₹10,998 કરોડનો ખર્ચ થશે અને તેનું નિર્માણ હાઇબ્રિડ એન્યુઇટી મોડલ હેઠળ કરવામાં આવશે. સરકારને આશા છે કે આ પ્રોજેક્ટ ચાર વર્ષમાં પૂર્ણ થશે. બીજો મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ ગંગા નદીના કિનારે બનનારો 46 કિલોમીટર લાંબો છ-લેન એલિવેટેડ કોરિડોર છે. આ માર્ગ શહેરના વિવિધ મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારોને જોડશે અને IIT-BHU નજીકથી પસાર થઈ લંકા ચોક તથા રામનગર તરફ આગળ વધશે. આ માર્ગ પર ગંગા ઉપર એક આકર્ષક સિગ્નેચર બ્રિજ પણ બનાવવામાં આવશે. આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટનો અંદાજિત ખર્ચ ₹14,448 કરોડ રહેશે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર બંને કોરિડોર પૂર્ણ થયા બાદ વારાણસીમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા ઓછી થશે, પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન મળશે અને શહેરની કનેક્ટિવિટી વધુ મજબૂત બનશે.
મોબાઇલ મેન્યુફેક્ચરિંગને મળશે પ્રોત્સાહન
કેબિનેટે મોબાઇલ ફોન મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ₹62,500 કરોડની યોજનાને પણ મંજૂરી આપી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારત વિશ્વના મોટા મોબાઇલ ઉત્પાદન કેન્દ્રોમાં સ્થાન બનાવી ચૂક્યું છે. નવી યોજના દ્વારા ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવા, નિકાસમાં વધારો કરવા અને વધુ રોકાણ આકર્ષવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
યુરિયા નીતિ અને કૃષિ ક્ષેત્ર માટે નિર્ણય
કૃષિ ક્ષેત્રને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે યુરિયા-2026 માટેની રાષ્ટ્રીય રોકાણ નીતિને પણ મંજૂરી આપી છે. સરકારનું માનવું છે કે આ નીતિ દ્વારા દેશમાં યુરિયાના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન મળશે અને ખેડૂતોને ખાતરની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ મળશે. સાથે જ આયાત પરનો ખર્ચ ઘટાડવાનો પણ પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને પણ મળશે ગતિ
કેબિનેટે રેલવે ક્ષેત્રમાં પણ બે મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપી છે. તેમાં પારાદીપ-હરિદાસપુર રેલવે લાઇનનું ડબલિંગ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે, જેના માટે ₹2,542 કરોડનો ખર્ચ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત ડાંગોપોસી-રાજખરસાવાં વચ્ચે ચોથી રેલવે લાઇન બિછાવવાના પ્રોજેક્ટને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેના માટે અંદાજે ₹1,365 કરોડનું રોકાણ થશે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ આ બંને પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ માલવહન ક્ષમતામાં વધારો થશે, ટ્રેનોની અવરજવર વધુ સરળ બનશે અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોને વધુ સારી રેલ કનેક્ટિવિટી મળશે.
વિકસિત ભારતના લક્ષ્ય તરફ વધુ એક પગલું
કેન્દ્રીય કેબિનેટના આ નિર્ણયો દેશના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ટેક્નોલોજી, કૃષિ અને પરિવહન ક્ષેત્રને નવી ગતિ આપવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને સેમીકન્ડક્ટર ક્ષેત્રમાં મોટું રોકાણ ભારતને વૈશ્વિક ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવશે, જ્યારે વારાણસી સહિતના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ શહેરોના વિકાસ અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને વેગ આપશે.
