સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)ના રાષ્ટ્રપતિ શેખ મોહમ્મદ બિન ઝાયદ અલ નાહયાન આજે (19 જાન્યુઆરી 2026) એક દિવસની અધિકૃત મુલાકાતે ભારત પહોંચી રહ્યા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના આમંત્રણ પર આ મુલાકાત થઈ રહી છે, જે બંને દેશો વચ્ચેની વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાની મોટી તક બની રહી છે. આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ અને અસ્થિરતા વધી રહી છે, જેમાં યમન, રેડ સી અને ગાઝા જેવા મુદ્દાઓ સામેલ છે. બંને નેતાઓ વેપાર, રોકાણ, ઊર્જા, સંરક્ષણ, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરશે. વિદેશ મંત્રાલય (MEA) અનુસાર, આ રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછી તેમની ત્રીજી અને છેલ્લા દસ વર્ષમાં પાંચમી ભારત મુલાકાત છે, જે બંને દેશો વચ્ચેના ગાઢ સંબંધોનું પ્રતીક છે.
મુલાકાતનું મહત્વ અને પૃષ્ઠભૂમિ
આ મુલાકાત તાજેતરના ઉચ્ચસ્તરીય આદાન-પ્રદાનના ક્રમમાં આવે છે, જેમાં સપ્ટેમ્બર 2024માં અબુ ધાબીના ક્રાઉન પ્રિન્સ શેખ ખાલિદ બિન મોહમ્મદ બિન ઝાયદ અને એપ્રિલ 2025માં દુબઈના ક્રાઉન પ્રિન્સ તથા ઉપ વડાપ્રધાન શેખ હમદાન બિન મોહમ્મદ બિન રાશિદ અલ મક્તુમની ભારત મુલાકાત સામેલ છે. ડિસેમ્બર 2025માં વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરએ અબુ ધાબીમાં 16મી જોઈન્ટ કમિશન અને 5મા સ્ટ્રેટેજિક ડાયલોગની અધ્યક્ષતા કરી હતી. આ તમામ પગલાં બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં સતત વેગ આપી રહ્યા છે.
વેપાર અને આર્થિક સહયોગ: UAE ભારતનો ત્રીજો સૌથી મોટો ભાગીદાર
ભારત અને UAE વચ્ચે વેપારનું પાયાનું સ્તર અત્યંત મજબૂત છે. UAE ભારતનો ત્રીજો સૌથી મોટો વ્યાપારિક ભાગીદાર છે, જ્યાં વાર્ષિક વેપાર 6 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે. ભારત UAEમાંથી મુખ્યત્વે ક્રૂડ ઓઈલ અને અન્ય ઊર્જા ઉત્પાદનો આયાત કરે છે, જ્યારે UAEને ભારત પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, મેટલ, જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી, ખાદ્ય પદાર્થો (અનાજ, ખાંડ, ફળો-શાકભાજી), કાપડ, એન્જિનિયરિંગ મશીનરી અને રસાયણોની નિકાસ કરે છે. CEPA (કોમ્પ્રિહેન્સિવ ઇકોનોમિક પાર્ટનરશિપ એગ્રીમેન્ટ), લોકલ કરન્સી સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ અને બાયલેટરલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રીટીએ આર્થિક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવ્યા છે.
ઊર્જા, સંરક્ષણ અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા શક્ય
બંને દેશો વચ્ચે ઊર્જા પુરવઠાની લાંબા ગાળાની ભાગીદારી છે, જેમાં લાંબા ગાળાના કરારો સામેલ છે. સંરક્ષણ સહયોગ, ટેક્નોલોજી, કનેક્ટિવિટી અને IMEC (ઇન્ડિયા-મિડલ ઈસ્ટ-યુરોપ ઇકોનોમિક કોરિડોર) જેવા પ્રોજેક્ટ્સ પર પણ વાત થઈ શકે છે. પ્રાદેશિક સ્થિતિ, ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ (યમન, ગાઝા, રેડ સી) અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર બંને નેતાઓ વિચાર વિનિમય કરશે. બંને દેશો BRICS, I2U2 અને UN જેવા મંચો પર પણ નજીકથી કામ કરે છે.
ઐતિહાસિક સંબંધો અને ભવિષ્યની તકો
1972માં રાજદ્વારી સંબંધો સ્થાપિત થયા પછી ભારત-UAE સંબંધો સતત વિકસ્યા છે. વડાપ્રધાન મોદીએ UAEની 7 વખત મુલાકાત કરી છે, જે બંને દેશો વચ્ચેના વિશ્વાસ અને સહયોગને દર્શાવે છે. આ મુલાકાત ભારત-UAE વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને નવા અધ્યાયમાં લઈ જવાની તક આપશે, જેમાં આર્થિક વૃદ્ધિ, સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત રહેશે. મહત્વનું છે કે, આ મુલાકાત બંને દેશો માટે માત્ર દ્વિપક્ષીય નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક સ્તરે સહયોગના નવા રસ્તા ખોલશે.
