Donald Trump: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને લઈને વધુ એક કડક ચેતવણી આપી છે. તેમણે જાહેર કર્યું કે જો ઈરાન હોર્મુઝની જળસંધિમાંથી પસાર થતા કોઈપણ જહાજ પર મિસાઇલ, ડ્રોન, રોકેટ અથવા અન્ય કોઈ હથિયારથી હુમલો કરશે, તો અમેરિકા તેના બદલામાં ઈરાનના એક પુલ અથવા વીજ ઉત્પાદન કેન્દ્ર (પાવર પ્લાન્ટ) પર હુમલો કરશે. ટ્રમ્પનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનું સૈન્ય તણાવ ફરી વધી રહ્યું છે.
ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ સોશિયલ પર આ ચેતવણી આપતાં કહ્યું કે અમેરિકાની કાર્યવાહી સીધી અને પ્રમાણસર જવાબ તરીકે કરવામાં આવશે. તેમણે સંકેત આપ્યો કે જરૂર પડે તો તેહરાન નજીકના મહત્વના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને પણ નિશાન બનાવવામાં આવી શકે છે. આ નિવેદન બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી છે કારણ કે નાગરિક સુવિધાઓને નિશાન બનાવવાની ધમકી આંતરરાષ્ટ્રીય માનવતાવાદી કાયદાના ઉલ્લંઘન તરીકે જોવામાં આવી શકે છે.
હોર્મુઝની જળસંધિ શા માટે મહત્વપૂર્ણ?
હોર્મુઝની જળસંધિ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી વેપાર માર્ગોમાંની એક છે. વિશ્વના કુલ દરિયાઈ તેલ પરિવહનનો નોંધપાત્ર હિસ્સો આ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે. તેથી અહીં કોઈપણ પ્રકારનો સૈન્ય સંઘર્ષ માત્ર મધ્ય પૂર્વ પૂરતો મર્યાદિત રહેતો નથી પરંતુ વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર, તેલના ભાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર તેની સીધી અસર પડે છે. તાજેતરમાં હોર્મુઝ વિસ્તારમાં વેપારી જહાજો પર હુમલા, અમેરિકી હવાઈ કાર્યવાહી અને ઈરાન તરફથી જવાબી હુમલાઓને કારણે સમગ્ર વિસ્તાર અત્યંત સંવેદનશીલ બન્યો છે. અમેરિકા આ માર્ગ પર જહાજોની સુરક્ષા જાળવવા માટે સતત સૈન્ય હાજરી વધારી રહ્યું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિસાદ અને કાનૂની પ્રશ્નો
ટ્રમ્પના નિવેદન બાદ અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા નિષ્ણાતોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમના મતે પુલો અને વીજ ઉત્પાદન કેન્દ્રો જેવી નાગરિક સુવિધાઓને નિશાન બનાવવાની જાહેર ધમકી આંતરરાષ્ટ્રીય માનવતાવાદી કાયદા હેઠળ ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કરે છે, કારણ કે યુદ્ધ દરમિયાન નાગરિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સુરક્ષા માટે સ્પષ્ટ નિયમો છે.
પાકિસ્તાનમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ ફરી મોંઘું, નવા ભાવ લાગુ : પેટ્રોલમાં 4.93 અને ડીઝલમાં 7.15 રૂપિયાનો વધારો
બીજી તરફ, અમેરિકી પ્રશાસનનું કહેવું છે કે હોર્મુઝમાં વેપારી જહાજો પર થતા હુમલાઓ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે જોખમરૂપ છે અને આવા હુમલાઓનો કડક જવાબ આપવો જરૂરી છે. જોકે ઈરાન તરફથી આ તાજા નિવેદન પર સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા હજુ સુધી સામે આવી નથી.
વૈશ્વિક બજારો પર અસર
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવની અસર આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલ બજારમાં પણ જોવા મળી રહી છે. રોકાણકારો સંભવિત સપ્લાય વિક્ષેપની આશંકાને કારણે સાવચેત બન્યા છે અને ઊર્જા બજારોમાં અસ્થિરતા વધી છે. જો હોર્મુઝની જળસંધિમાં લાંબા સમય સુધી અવરોધ ઊભો થાય તો અનેક દેશોમાં ઈંધણના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન પર પણ અસર પડી શકે છે. મધ્ય પૂર્વની પરિસ્થિતિ હાલમાં અત્યંત પ્રવાહી છે અને આગામી દિવસોમાં અમેરિકા તથા ઈરાન બંને તરફથી લેવાતા નિર્ણયો સમગ્ર ક્ષેત્રની સુરક્ષા અને વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
