શિયાળાની ઠંડી રાતોમાં જ્યારે પેટ અને મન બંનેને ગરમાવવાની વાત આવે, ત્યારે ઉત્તરાખંડના કુમાઉં પ્રદેશની આ પરંપરાગત વાનગી “પાલક કાપા” કોઈ જાદુથી ઓછી નથી. ઘટ્ટ, મસાલેદાર અને પૌષ્ટિક આ વાનગી બાફેલા ચોખા, ગરમ રોટલી કે ભરેલા પરોઠા સાથે પીરસો એટલે સ્વર્ગીય સ્વાદનો અનુભવ થાય છે. ખાસ વાત એ છે કે તે બનાવવામાં અત્યંત સરળ છે અને ઘરમાં હંમેશા રહેતી સામગ્રીથી તૈયાર થઈ જાય છે.
પાલક કાપા બનાવવાની સરળ પરંપરાગત રેસીપી -(4 વ્યક્તિ માટે)
સામગ્રી
પાલક – 500 ગ્રામ (ધોઈને બારીક કાપેલી)
(વૈકલ્પિક) સરસવ/મૂળાના પાન, આમળાના પાન – 200 ગ્રામ
સરસવનું તેલ – 2-3 ચમચી
જીરું – 1 ચમચી
સૂકા લાલ મરચાં – 2-3
હિંગ – 1 ચપટી
(વૈકલ્પિક) લસણ-આદુની પેસ્ટ – 1 ચમચી
ચોખાનો લોટ – 2-3 ચમચી
હળદર – 1/2 ચમચી
લાલ મરચું પાવડર – સ્વાદાનુસાર
ધાણા-જીરું પાવડર – 1 ચમચી (વૈકલ્પિક)
ગરમ મસાલો – 1/4 ચમચી (વૈકલ્પિક)
મીઠું – સ્વાદાનુસાર
પાણી – જરૂર મુજબ
તાજા ધાણા – સજાવટ માટે
બનાવવાની રીત
પાલક અને અન્ય લીલા પાન બે-ત્રણ પાણીથી સારી રીતે ધોઈ, પાણી નીતારીને બારીક કાપી લો.
કડાઈમાં સરસવનું તેલ ગરમ કરો. જીરું અને સૂકા લાલ મરચાં તતડાવો. હિંગ નાખી 5-6 સેકન્ડ શેકો.
જો ઈચ્છો તો આ સમયે લસણ-આદુની પેસ્ટ કે સમારેલી ડુંગળી નાખી હલ્કી ગુલાબી કરો.
કાપેલાં લીલા પાન ઉમેરો અને મધ્યમ તાપે 4-5 મિનિટ સુધી શેકો જેથી પાન સહેજ નરમ પડે અને વોલ્યુમ ઘટે.
હવે ચોખાનો લોટ, મીઠું, હળદર, લાલ મરચું પાવડર, ધાણા-જીરું પાવડર અને થોડુંક પાણી છાંટીને સારી રીતે મિક્સ કરો.
ધીમા તાપે ઢાંકીને 8-10 મિનિટ રાંધો. વચ્ચે વચ્ચે હલાવતા રહો.
ચોખાનો લોટ વધારાનું પાણી શોષી લેશે અને ગ્રેવી ઘટ્ટ બનશે.
અંતે ગરમ મસાલો નાખી મિક્સ કરો. તાજા ધાણાના પાનથી સજાવી ગરમા-ગરમ પીરસો.
પાલક કાપાના આરોગ્ય લાભ
આ વાનગી માત્ર સ્વાદમાં જ નહીં પણ પોષણમાં પણ ધનાઢ્ય છે. પાલકમાં વિટામિન A, C, E, K, આયર્ન, મેગ્નેશિયમ, પોટેશિયમ, ફોલેટ અને કેલ્શિયમ જેવા પોષક તત્વો પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોય છે.
નિયમિત સેવનથી થતા લાભ
એનિમિયા દૂર રહે
હાડકાં મજબૂત બને
રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધે
આંખોની રોશની જળવાય
રક્ત પરિભ્રમણ સુધરે
આ શિયાળામાં એકવાર પાલક કાપા જરૂર અજમાવો.
