Surat News: સુરત સાયબર ક્રાઈમ સેલે દેશભરમાં સાયબર ઠગાઈને ટેક્નિકલ મદદ પૂરી પાડતા હોવાનો આરોપ ધરાવતા એક યુવાનને ઉત્તર પ્રદેશના કાનપુરથી ઝડપી પાડ્યો છે. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, માત્ર 18 વર્ષ અને 6 મહિનાની ઉંમર ધરાવતો રોહિત શાક્ય નામનો આરોપી 11મું ધોરણ સુધી અભ્યાસ કર્યા બાદ પણ ટેક્નોલોજી અને AIની મદદથી નકલી મોબાઈલ એપ્લિકેશન તૈયાર કરતો હતો. આ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ સાયબર ઠગો બેંક ગ્રાહકોને નિશાન બનાવી તેમની ગુપ્ત બેંકિંગ માહિતી મેળવવા માટે કરતા હોવાનો પોલીસનો દાવો છે.
આ સમગ્ર મામલાનો પર્દાફાશ સુરતમાં બનેલા આશરે ₹5 લાખના એક સાયબર ફ્રોડ કેસની તપાસ દરમિયાન થયો હતો. પોલીસને મળેલી ફરિયાદ મુજબ, પીડિતને WhatsApp મારફતે PNB One જેવી દેખાતી નકલી APK ફાઇલ મોકલવામાં આવી હતી. પીડિતે આ એપ પોતાના મોબાઈલમાં ઇન્સ્ટોલ કર્યા બાદ તેનો ફોન સાયબર ઠગોના નિયંત્રણમાં ગયો હોવાનો આરોપ છે. ત્યારબાદ બેંકિંગ સંબંધિત માહિતીનો દુરુપયોગ કરીને પીડિતના ખાતામાંથી આશરે ₹5 લાખની ઓનલાઈન ઠગાઈ કરવામાં આવી હતી. આ મામલે 1930 સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન પર ફરિયાદ નોંધાયા બાદ સુરત સાયબર ક્રાઈમ સેલે ટેક્નિકલ તપાસ શરૂ કરી હતી.
નકલી એપ્લિકેશનની પાછળ 'ટેકનિકલ સપોર્ટ'નું નેટવર્ક
તપાસ આગળ વધતાં પોલીસને જાણવા મળ્યું કે આ માત્ર એક વ્યક્તિ દ્વારા કરવામાં આવેલી છેતરપિંડી નહોતી, પરંતુ સાયબર ઠગોના મોટા નેટવર્કને ટેક્નિકલ સુવિધા પૂરી પાડતી વ્યવસ્થા હોવાની આશંકા હતી. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, આરોપી રોહિત શાક્ય વિવિધ જાણીતી બેંકો અને કંપનીઓના નામે નકલી એપ્લિકેશન તૈયાર કરતો હતો. આ એપ્સ દેખાવમાં અસલી એપ જેવી બનાવવામાં આવતી હોવાથી સામાન્ય મોબાઈલ યુઝર્સ માટે તેની સાચી ઓળખ કરવી મુશ્કેલ બની શકે છે.
પોલીસ તપાસમાં આરોપી દ્વારા PNB સહિત SBI, Axis Bank, UCO Bank, BigBasket અને American Express જેવા જાણીતા નામોના ઉપયોગથી ફેક એપ્લિકેશન તૈયાર કરવામાં આવતી હોવાની માહિતી સામે આવી છે. આ એપ્સનો ઉપયોગ સાયબર ગેંગ દ્વારા તેમના ટાર્ગેટ સુધી પહોંચવા માટે થતો હોવાનો આરોપ છે. ખાસ કરીને WhatsApp જેવા મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ મારફતે APK ફાઇલ મોકલીને ગ્રાહકને એપ ઇન્સ્ટોલ કરાવવા અને ત્યારબાદ મોબાઈલમાં રહેલી સંવેદનશીલ માહિતી સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવતો હતો.
પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, આરોપી માત્ર એપ્લિકેશન બનાવતો જ નહોતો, પરંતુ સાયબર ઠગોને તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે માટે ટેક્નિકલ સપોર્ટ પણ પૂરો પાડતો હતો. આ રીતે તે પોતે સીધી રીતે દરેક છેતરપિંડીમાં સામેલ થયા વિના દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં સક્રિય સાયબર ગેંગને જરૂરી ટેક્નિકલ માળખું પૂરું પાડતો હોવાની તપાસમાં આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
Victim App અને Admin Appથી થતો હતો ડેટાનો દુરુપયોગ
સુરત સાયબર ક્રાઈમ સેલની તપાસમાં આરોપી દ્વારા બે પ્રકારની એપ્લિકેશન તૈયાર કરવામાં આવતી હોવાની માહિતી સામે આવી છે. એક એપ્લિકેશન Victim App તરીકે અને બીજી Admin App તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતી હોવાનો પોલીસનો દાવો છે. Victim App પીડિતના મોબાઈલમાં ઇન્સ્ટોલ કરાવવામાં આવતી હતી, જ્યારે Admin App મારફતે સાયબર ઠગો પીડિત પાસેથી મળતી માહિતી પર નજર રાખી શકતા હતા.
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, Admin Appના માધ્યમથી ઠગોને OTP અને બેંકિંગ સંબંધિત વિગતો લાઈવ જોવા જેવી સુવિધા મળતી હતી. આવી ટેક્નિકલ વ્યવસ્થાના કારણે સાયબર ઠગો પીડિતના મોબાઈલ અને બેંકિંગ પ્રક્રિયા વચ્ચેની માહિતીનો દુરુપયોગ કરીને ઝડપથી નાણાં ટ્રાન્સફર કરવાનો પ્રયાસ કરતા હતા. આ મોડસ ઓપરેન્ડીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સાયબર ક્રાઈમ હવે માત્ર ફોન કોલ અથવા ફિશિંગ મેસેજ પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી, પરંતુ નકલી એપ્લિકેશન અને રિમોટ એક્સેસ જેવી ટેક્નિકનો ઉપયોગ કરીને વધુ સુવ્યવસ્થિત બની રહ્યો છે.
₹15 હજારની એપ અને માસિક સબ્સ્ક્રિપ્શન મોડલ
આ કેસમાં વધુ ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે આરોપી સાયબર ગેંગને તૈયાર ટેક્નિકલ સોલ્યુશન વેચતો હોવાનો પોલીસનો દાવો છે. તપાસ મુજબ, એક એપ્લિકેશન આપવા માટે તે આશરે ₹15 હજાર લેતો હતો. આ ઉપરાંત, એપ્લિકેશનના ઉપયોગ અને ટેક્નિકલ સુવિધા માટે દર મહિને વધુ ₹15 હજારનું સબ્સ્ક્રિપ્શન વસૂલવામાં આવતું હોવાની માહિતી સામે આવી છે.
આ મોડલ પરથી તપાસ અધિકારીઓને આશંકા છે કે આરોપીએ સાયબર ગુનાને એક પ્રકારની ‘સર્વિસ’માં ફેરવી દીધો હતો, જેમાં અલગ-અલગ સાયબર ગેંગને તેમની જરૂરિયાત પ્રમાણે નકલી એપ અને તેની સાથે જોડાયેલી ટેક્નિકલ સુવિધા પૂરી પાડવામાં આવતી હતી. જો પોલીસ તપાસમાં આ દાવાઓ વધુ પુરાવા સાથે સાબિત થાય છે, તો આ કેસ સાયબર ફ્રોડના ટેક્નિકલ સપ્લાય ચેઇનને સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
આ પણ વાંચો: રાત્રે ઘરના ઓટલે આવી પહોંચ્યો દીપડો : શ્વાનને ગળેથી પકડી લીધો, પરિવાર જાગતાં જ છોડી ભાગ્યો
કાનપુરની હોટલમાંથી ધરપકડ
સુરત સાયબર ક્રાઈમ સેલે ટેક્નિકલ તપાસ અને ડિજિટલ ટ્રેસિંગના આધારે આરોપીનું લોકેશન ઉત્તર પ્રદેશના કાનપુર સુધી શોધી કાઢ્યું હતું. ત્યારબાદ પોલીસ ટીમે કાનપુરની એક હોટલમાં દરોડો પાડીને રોહિત શાક્યની ધરપકડ કરી હતી. તેની પાસેથી લેપટોપ, મોબાઈલ ફોન અને અન્ય ડિજિટલ ગેજેટ્સ કબજે કરવામાં આવ્યા છે. હવે પોલીસ આ ડિજિટલ સાધનોની તપાસ કરીને આરોપી દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી એપ્લિકેશન, તેના કોડ, સર્વર કનેક્શન, Telegram ચેનલ અને સાયબર ગેંગ સાથેના સંદેશાવ્યવહાર અંગે વધુ માહિતી એકત્ર કરી રહી છે. તપાસમાં આરોપીના કનેક્શન જામતારા, હરિયાણા અને રાજસ્થાનમાં સક્રિય હોવાનું કહેવાતા સાયબર ગેંગ સુધી પહોંચ્યા હોવાની માહિતી પણ સામે આવી છે. જોકે આ નેટવર્કમાં અન્ય કેટલા લોકો સામેલ છે અને અત્યાર સુધી કેટલા લોકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે, તે અંગેની ચોક્કસ વિગતો તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.
સાયબર સુરક્ષા માટે ફરી એક મોટો ચેતવણી સંદેશ
આ કેસ સાયબર ગુનાના બદલાતા સ્વરૂપ સામે સામાન્ય નાગરિકો માટે પણ મહત્વપૂર્ણ ચેતવણી સમાન છે. બેંક, ક્રેડિટ કાર્ડ કંપની અથવા જાણીતી ઈ-કોમર્સ કંપનીના નામે WhatsApp કે અન્ય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ પર મળતી કોઈપણ APK ફાઇલને વિશ્વાસપૂર્વક ઇન્સ્ટોલ કરવી જોખમી બની શકે છે. ખાસ કરીને અજાણ્યા સ્ત્રોતમાંથી મળતી એપ્લિકેશન મોબાઈલમાં ઇન્સ્ટોલ કરતાં પહેલાં તેની પ્રામાણિકતા ચકાસવી જરૂરી છે.
સુરત સાયબર ક્રાઈમ સેલની આ કાર્યવાહીથી એક તરફ ₹5 લાખની છેતરપિંડીની તપાસમાં મહત્વની કડી મળી છે, તો બીજી તરફ દેશભરના સાયબર ઠગોને ટેક્નિકલ મદદ પૂરી પાડતા નેટવર્ક સુધી પહોંચવાનો માર્ગ પણ ખુલ્યો છે. પોલીસ હવે આરોપીની પૂછપરછ અને જપ્ત કરાયેલા ડિજિટલ ઉપકરણોના ફોરેન્સિક વિશ્લેષણના આધારે આ રેકેટની વધુ કડીઓ શોધી રહી છે. તપાસ આગળ વધતાં દેશના અન્ય રાજ્યોમાં થયેલા સાયબર ફ્રોડ સાથે આ નેટવર્કનું જોડાણ અને તેમાં સંડોવાયેલા અન્ય આરોપીઓ અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ ખુલાસા થવાની શક્યતા છે.
