ઈરાનમાં છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલી તીવ્ર હિંસા અને અસ્થિરતાએ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. મોંઘવારી, કરન્સીના ઐતિહાસિક નીચા સ્તર અને સરકાર વિરુદ્ધ ગુસ્સાને કારણે દેશના તમામ 31 પ્રાંતોમાં ફેલાયેલા વિરોધ-પ્રદર્શનો હિંસક બન્યા છે અને અત્યાર સુધીમાં 3 હજારથી વધુ લોકોના મોત થયા છે. આ અસ્થિર પરિસ્થિતિમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને નાગરિકો માટે પરત ફરવું મુશ્કેલ બની ગયું હતું.
આવી જ પરિસ્થિતિમાં ભારત સરકાર, ભારતીય દૂતાવાસ અને જમ્મુ-કાશ્મીર સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિએશન (JKSA)ના સતત પ્રયાસોથી અનેક વિદ્યાર્થીઓ સુરક્ષિત રીતે ભારત પરત ફરી રહ્યા છે. મંગળવારે રાત્રે ઈરાનમાં ફસાયેલા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની બીજી બેચ દુબઈ અને શારજાહ થઈને એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઈટ્સ દ્વારા દિલ્હીના ઇન્દિરા ગાંધી ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર સુરક્ષિત પહોંચી છે. આ વાપસીએ વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારોને મોટી રાહત આપી છે. અત્યાર સુધીમાં 200થી વધુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ ઈરાનથી પરત ફર્યા છે, જેમાં જમ્મુ-કાશ્મીરના વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા સૌથી વધુ છે.
બીજી બેચની સુરક્ષિત વાપસી
જમ્મુ-કાશ્મીર સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિએશન (JKSA) અનુસાર, મંગળવારે રાત્રે એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઈટ AI-996 અને AI-930 દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ દુબઈ અને શારજાહ થઈને દિલ્હી પહોંચ્યા. આ તમામ વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના ખર્ચે પરત ફરવાનું પસંદ કર્યું હતું. અઝરબૈજાન અને મસ્કત જેવા રૂટ પર કનેક્ટિંગ ફ્લાઈટ્સ રદ થવાને કારણે અગાઉ ઘણા વિદ્યાર્થીઓ સમયસર પાછા આવી શક્યા ન હતા.
પહેલી બેચ 17 જાન્યુઆરીએ પરત ફરી
17 જાન્યુઆરીએ પણ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની પહેલી બેચ દિલ્હી એરપોર્ટ પર પહોંચી હતી. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ ભારત સરકારની મદદથી તો કેટલાક પોતાના ખર્ચે પરત ફર્યા હતા. એરપોર્ટ પર પરિવારજનોને મળતાં જ ઘણા વિદ્યાર્થીઓ ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડી પડ્યા હતા. એક મેડિકલ સ્ટુડન્ટે જણાવ્યું કે ભારતીય દૂતાવાસે સંપર્ક કર્યો હતો, પરંતુ તેઓ ખાનગી ફ્લાઈટ દ્વારા પરત ફર્યા.
ઈરાનમાં હિંસા અને મોતનો આંકડો
28 ડિસેમ્બર 2025થી શરૂ થયેલા પ્રદર્શનો મોંઘવારી, રિયાલના ઐતિહાસિક નીચા સ્તર અને સરકાર વિરુદ્ધ ગુસ્સાને કારણે હિંસક બન્યા છે. દેશના તમામ 31 પ્રાંતોમાં હિંસા ફેલાઈ છે અને 3 હજારથી વધુ લોકોના મોત થયા છે. મોટાભાગના મોત ગોળીબારને કારણે થયા છે. સુરક્ષા દળોએ લાઈવ ફાયરિંગ કર્યું છે અને ઇન્ટરનેટ-ફોન સેવાઓ બંધ કરી દેવામાં આવી છે.
ભારત સરકારના પ્રયાસો અને એડવાઈઝરી
ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે 16 જાન્યુઆરીએ જણાવ્યું હતું કે, ઈરાનમાં લગભગ 9,000 ભારતીય નાગરિકો છે, જેમાં મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ છે. સરકારે એડવાઈઝરી જારી કરીને નાગરિકોને પાસપોર્ટ, વિઝા અને જરૂરી દસ્તાવેજો હંમેશા પાસે રાખવા જણાવ્યું છે. ઈરાની એરસ્પેસ 14 જાન્યુઆરીએ બંધ થયું હતું, જે 15 જાન્યુઆરીએ ખુલ્યું ત્યારબાદ ઘણા નાગરિકો પરત ફર્યા.ભારતીય દૂતાવાસે હેલ્પલાઈન નંબર જાહેર કર્યા છે: +989128109115, +989128109109, +989128109102, +989932179359 અને ઈમેઈલ: [email protected].
આવનારા દિવસોમાં વધુ વિદ્યાર્થીઓ પરત ફરશે: JKSAની અપેક્ષા
JKSAએ જણાવ્યું હતું કે, તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસ સાથે સતત સંપર્ક છે. ફ્લાઈટ સેવાઓ ધીમે ધીમે સામાન્ય થતાં આવનારા દિવસોમાં વધુ વિદ્યાર્થીઓ પરત ફરશે. આ વિદ્યાર્થીઓ તેહરાન યુનિવર્સિટી ઓફ મેડિકલ સાયન્સિસ, શાહિદ બેહેશ્તી યુનિવર્સિટી, ઇસ્ફહાન યુનિવર્સિટી, શિરાજ યુનિવર્સિટી જેવી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાં અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા.ઈરાનની આ અસ્થિરતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે મોટો પડકાર બની છે, પરંતુ સરકાર અને સંબંધિત સંસ્થાઓના પ્રયાસોથી તેમની સુરક્ષિત વાપસી ચાલુ છે.
