ચિત્તોડગઢના પ્રસિદ્ધ સાંવલિયા શેઠ મંદિરમાં ભક્તો રોકડ, સોનું, ચાંદી અને વિદેશી ચલણનું દાન કરે છે; પારદર્શક પ્રક્રિયાથી થાય છે દરેક રૂપિયાની ગણતરી
રાજસ્થાનના ચિત્તોડગઢ જિલ્લામાં આવેલું શ્રી સાંવલિયા શેઠ મંદિર દેશના સૌથી વધુ દાન મેળવનારા મંદિરોમાં સ્થાન ધરાવે છે. અહીં દર મહિને ભક્તો કરોડો રૂપિયાનું દાન કરે છે. કેટલાક મહિનાઓમાં દાનની રકમ ₹40 કરોડથી પણ વધુ પહોંચી ગઈ છે. તેમ છતાં મંદિરની સૌથી વિશેષ બાબત એ છે કે અહીં મળતા દરેક રૂપિયા, દરેક ગ્રામ સોનું અને દરેક દાનનો પારદર્શક રીતે હિસાબ રાખવામાં આવે છે.
મંદિરમાં મળતા દાનમાં રોકડ ઉપરાંત સોનું, ચાંદી, ચેક, ઓનલાઈન ટ્રાન્સફર અને વિદેશી ચલણનો પણ સમાવેશ થાય છે. મંદિર પ્રશાસન દ્વારા નિશ્ચિત સમયાંતરે દાનપેટી ખોલવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ અનેક દિવસ સુધી ગણતરીની પ્રક્રિયા ચાલે છે. મોટા પ્રમાણમાં મળતા દાનને કારણે લગભગ 200 જેટલા કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓની હાજરીમાં સમગ્ર ગણતરી કરવામાં આવે છે.
કેવી રીતે થાય છે કરોડોની ગણતરી?
દાનપેટી ખોલવાની પ્રક્રિયા કડક સુરક્ષા અને પારદર્શિતા વચ્ચે હાથ ધરવામાં આવે છે. મંદિર ટ્રસ્ટના અધિકારીઓ, વહીવટી અધિકારીઓ અને બેંક પ્રતિનિધિઓની હાજરીમાં રોકડની ગણતરી કરવામાં આવે છે. સમગ્ર પ્રક્રિયાનું CCTV દ્વારા રેકોર્ડિંગ કરવામાં આવે છે અને દરેક તબક્કાનો સત્તાવાર રેકોર્ડ તૈયાર કરવામાં આવે છે.
રોકડ સિવાય મળતા સોના-ચાંદીના દાગીના, સિક્કા અને વિદેશી ચલણને અલગથી નોંધવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેનું મૂલ્યાંકન કરીને મંદિરના હિસાબમાં દાખલ કરવામાં આવે છે. મંદિર પ્રશાસનનું કહેવું છે કે પારદર્શિતા જાળવવા માટે તમામ નાણાકીય પ્રક્રિયાઓ નિયમો મુજબ કરવામાં આવે છે.
વેપારીઓમાં અનોખી આસ્થા
સાંવલિયા શેઠને ખાસ કરીને વેપારીઓ અને ઉદ્યોગકારો પોતાના "ભાગીદાર ભગવાન" તરીકે માને છે. અનેક વેપારીઓ વ્યવસાયમાં નફો મળ્યા બાદ તેનો એક હિસ્સો મંદિરને અર્પણ કરે છે. આ અનોખી પરંપરાને કારણે વર્ષોથી મંદિરના દાનમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.
તાજેતરના માસિક ભંડારમાં મંદિરને ₹40.81 કરોડથી વધુનું દાન મળ્યું હતું, જે મંદિરના ઇતિહાસમાં સૌથી વધુ માસિક દાનમાંનું એક ગણાય છે. આ ઉપરાંત મોટી માત્રામાં સોનું, ચાંદી અને અનેક દેશોની વિદેશી કરન્સી પણ મળી હતી.
મંદિરની આવક ક્યાં વપરાય છે?
મંદિર ટ્રસ્ટ દાનની રકમનો ઉપયોગ મંદિરના સંચાલન, ધાર્મિક વિધિઓ, વિકાસ કાર્યો, યાત્રાળુઓ માટેની સુવિધાઓ અને વિવિધ સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ માટે કરે છે. મંદિરનું સંચાલન નિયમિત હિસાબી પ્રક્રિયા અને સરકારી નિયમો હેઠળ થાય છે.
ભારતના મોટા મંદિરોમાં સાંવલિયા શેઠ મંદિર તેની પારદર્શક દાન વ્યવસ્થા અને ઝડપથી વધી રહેલા દાન માટે વિશેષ ઓળખ ધરાવે છે. અહીં ભક્તોની આસ્થા અને વ્યવસ્થિત નાણાકીય સંચાલનનું અનોખું સંયોજન જોવા મળે છે.
