28 મે, 2025ના રોજ, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનને કડક ચેતવણી આપી હતી, જેના જવાબમાં રશિયાના સિક્યોરિટી કાઉન્સિલના ડેપ્યુટી ચેરમેન દિમિત્રી મેદવેદેવે ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની ધમકી આપી છે. આ ઘટનાએ અમેરિકા અને રશિયા વચ્ચેના સંબંધોમાં વધુ તણાવ પેદા કર્યો છે, જે યુક્રેન યુદ્ધના કારણે પહેલેથી જ નાજુક સ્થિતિમાં છે.
ટ્રમ્પની ચેતવણી અને પુતિન પર આક્ષેપ
ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ સોશિયલ પર લખ્યું હતું કે, "વ્લાદિમીર પુતિનને ખબર નથી કે જો હું ન હોત, તો રશિયા સાથે અત્યાર સુધીમાં ઘણી ખરાબ બાબતો થઈ ચૂકી હોત. તે આગ સાથે રમી રહ્યો છે!" ટ્રમ્પનું આ નિવેદન યુક્રેન પર રશિયાના તાજેતરના હવાઈ હુમલાઓના સંદર્ભમાં આવ્યું છે, જેમાં 26 મેના રોજ રશિયાએ 367 ડ્રોન અને મિસાઈલો દાગી હતી, જેમાંથી યુક્રેનની હવાઈ સેનાએ 45 મિસાઈલો અને 266 ડ્રોન નષ્ટ કર્યા હતા. આ હુમલામાં કિવ સહિત 30થી વધુ શહેરો અને ગામડાઓને નુકસાન થયું હતું, જેમાં ઓછામાં ઓછા 12 લોકોના મોત થયા હતા અને અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા.
ટ્રમ્પે આ પહેલાં પણ પુતિન પર આક્ષેપ કર્યો હતો કે તેઓ "પાગલ" થઈ ગયા છે અને બિનજરૂરી રીતે ઘણા લોકોની હત્યા કરી રહ્યા છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે જો તેઓ સત્તામાં રહ્યા હોત, તો યુક્રેનમાં યુદ્ધ ક્યારેય શરૂ ન થયું હોત. ટ્રમ્પે યુક્રેન યુદ્ધને ઝડપથી સમાપ્ત કરવાની વાત કરી છે, પરંતુ તેમની આ ટિપ્પણીઓએ રશિયા સાથેના સંબંધોને વધુ જટિલ બનાવ્યા છે.
‘‘ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ, ટ્રમ્પ શાનમાં સમજે તો સારું’’
ટ્રમ્પની આ ટિપ્પણી પર રશિયાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ અને હાલના સિક્યોરિટી કાઉન્સિલના ડેપ્યુટી ચેરમેન દિમિત્રી મેદવેદેવે સખત પ્રતિક્રિયા આપી હતી. મેદવેદેવે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું, "ટ્રમ્પના શબ્દો કે પુતિન 'આગ સાથે રમે છે' અને રશિયા સાથે 'ખરાબ બાબતો' થઈ રહી છે તેના વિશે હું એક જ ખરાબ બાબત જાણું છું—એટલે ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ. હું આશા રાખું છું કે ટ્રમ્પ આ વાત સમજે છે!" મેદવેદેવનું આ નિવેદન રશિયાની પરમાણુ શક્તિની યાદ અપાવે છે અને પશ્ચિમી દેશો સાથેના વધતા તણાવને દર્શાવે છે.
મેદવેદેવ 2022થી રશિયાના યુક્રેન યુદ્ધ બાદથી વધુ આક્રમક અને ઉશ્કેરણીજનક નિવેદનો માટે જાણીતા બન્યા છે. તેમણે અગાઉ પણ પશ્ચિમી નેતાઓ પર હુમલો કર્યો છે અને વૈશ્વિક સંઘર્ષની શક્યતા દર્શાવી છે, જો રશિયાની માંગણીઓનું પાલન ન કરવામાં આવે તો. તેમણે રશિયામાંથી ભાગી ગયેલા લોકોને "કાયર ગદ્દારો" ગણાવ્યા હતા અને યુદ્ધનો વિરોધ કરનાર રશિયનોને "સમાજના દુશ્મનો" તરીકે ઓળખાવીને દેશમાં પાછા ફરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવાની હાકલ કરી હતી.
યુક્રેન યુદ્ધ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયા
2022માં શરૂ થયેલું રશિયા યુક્રેન યુદ્ધ તેના ત્રીજા વર્ષમાં પ્રવેશી ગયું છે. રશિયાના તાજેતરના હુમલાઓએ યુક્રેનના નાગરિક વિસ્તારોને નિશાન બનાવ્યા છે, જેમાં કિવના રહેણાંક વિસ્તારો અને યુનિવર્સિટી ડોર્મિટરીઓનો સમાવેશ થાય છે. ટ્રમ્પે આ હુમલાઓની ટીકા કરી હતી અને દાવો કર્યો હતો કે તેમણે પુતિન સાથે સારી એવી ફોન પર વાતચીત કરી હતી.જેનાથી શાંતિ સમજૂતી થઈ શકે છે. જોકે, આ હુમલાઓએ ટ્રમ્પની આશાઓ પર પાણી ફેરવી દીધું છે.
અમેરિકા યુક્રેન અને રશિયા વચ્ચે યુદ્ધવિરામ માટે પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ટ્રમ્પે આ પહેલાં જાન્યુઆરી 2025માં પુતિનને ચેતવણી આપી હતી કે જો તેઓ શાંતિની વાતચીત માટે તૈયાર નહીં થાય તો રશિયા પર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવશે. મે મહિનામાં ટ્રમ્પે યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમીર ઝેલેન્સકી અને પુતિન સાથે ફોન પર વાતચીત કરી હતી, જેમાં યુદ્ધવિરામની શક્યતા પર ચર્ચા થઈ હતી. જોકે, રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચેના મતભેદો હજુ પણ ચાલુ છે, અને શાંતિની સંભાવના ઝાંખી દેખાય છે.
રશિયા-અમેરિકા સંબંધો પર અસર
આ ઘટનાએ અમેરિકા અને રશિયા વચ્ચેના સંબંધોમાં વધુ તિરાડ પેદા કરી છે. ટ્રમ્પ અને પુતિનના સંબંધો લાંબા સમયથી ચર્ચાનો વિષય રહ્યા છે, અને ટ્રમ્પે અગાઉ દાવો કર્યો હતો કે તેમના પુતિન સાથે સારા સંબંધો છે. જોકે, તાજેતરની ઘટનાઓએ બંને દેશો વચ્ચેના તણાવને વધાર્યો છે. મેદવેદેવની ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની ધમકી રશિયાની પરમાણુ નીતિની યાદ અપાવે છે, જેમાં તેઓએ અગાઉ કહ્યું હતું કે રશિયા સામે નાટોની મિસાઈલોને હુમલો ગણીને પરમાણુ હથિયારોનો જવાબ આપવામાં આવશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય આ ઘટના પર નજર રાખી રહ્યો છે, કારણ કે રશિયા અને પશ્ચિમી દેશો વચ્ચેનો તણાવ વૈશ્વિક સ્તરે અસર કરી શકે છે. યુક્રેન યુદ્ધને લઈને અમેરિકા અને તેના સાથીઓ રશિયા પર પ્રતિબંધો લાદી ચૂક્યા છે, અને આ નવો વિવાદ સ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવી શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવા નિવેદનો બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને સુધારવાના પ્રયાસોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, અને વૈશ્વિક શાંતિ માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
ભવિષ્યની શક્યતાઓ
આ ઘટના બાદ રશિયા અને અમેરિકા વચ્ચેની શાંતિની વાતચીત વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે. ટ્રમ્પે અગાઉ યુક્રેન યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટે 30 દિવસના યુદ્ધવિરામનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, જેના પર રશિયાએ હજુ સુધી સ્પષ્ટ જવાબ આપ્યો નથી. રશિયાના ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે અગાઉ કહ્યું હતું કે રશિયા શાંતિપૂર્ણ રીતે પોતાના લક્ષ્યો હાંસલ કરવા માંગે છે, પરંતુ મેદવેદેવના નિવેદનો શાંતિની સંભાવનાઓ પર સવાલ ઉભા કરે છે.
આ સ્થિતિ વૈશ્વિક રાજકારણ અને સુરક્ષા માટે એક મોટો પડકાર બની શકે છે. યુક્રેન યુદ્ધની અસર માત્ર યુરોપ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની અસર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, ઊર્જા સંકટ અને ખાદ્ય સુરક્ષા પર પણ પડી રહી છે. આવી પરિસ્થિતિમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને આ તણાવ ઘટાડવા માટે ઝડપી અને સમજદારીપૂર્વકના પગલાં લેવાની જરૂર છે, જેથી વધુ નુકસાન અને સંઘર્ષ ટળી શકે.
