Ram Mandir Donation Row: અયોધ્યાના શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિરમાં ભક્તો દ્વારા વર્ષોથી આપવામાં આવેલા દાનના સંચાલનને લઈને નવા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. કરોડો રૂપિયાનું રોકડ દાન અને સોના-ચાંદી સહિતના કિંમતી દાનના રેકોર્ડ અંગે ચાલી રહેલી તપાસ વચ્ચે હવે વર્ષ 2020નો એક આંતરિક ઓડિટ રિપોર્ટ ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. આ અહેવાલમાં દાન વ્યવસ્થાપન, આંતરિક નિયંત્રણ અને ડેટા મેનેજમેન્ટ અંગે અનેક સુધારાની ભલામણો કરવામાં આવી હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા રચાયેલી સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT)એ પોતાનો પ્રાથમિક અહેવાલ રાજ્ય સરકારને સોંપ્યો છે. અહેવાલમાં દાનની ગણતરી, કિંમતી દાગીનાના રેકોર્ડ, ખરીદી પ્રક્રિયા અને વહીવટી વ્યવસ્થાને લઈને કેટલાક મુદ્દાઓની વધુ તપાસ કરવાની જરૂરિયાત દર્શાવવામાં આવી છે. નોંધનીય છે કે આ તપાસ હજુ ચાલુ છે અને સંબંધિત તમામ પક્ષોનો અંતિમ પક્ષ અથવા કાનૂની નિષ્કર્ષ હજુ સામે આવ્યો નથી.
2020ના આંતરિક ઓડિટમાં શું સૂચવાયું હતું?
સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા બાદ 5 ફેબ્રુઆરી 2020ના રોજ શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટની રચના કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ નવેમ્બર 2020માં એક ખાનગી ઓડિટ ફર્મ દ્વારા ટ્રસ્ટની આંતરિક વ્યવસ્થાની સમીક્ષા કરવામાં આવી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આ સમીક્ષામાં દાનની નોંધણી માટે સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP), સ્ટોક રજિસ્ટર, જવાબદારી નક્કી કરવાની વ્યવસ્થા, બહુસ્તરીય ચકાસણી પ્રક્રિયા અને ડેટા સુરક્ષા વધુ મજબૂત કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી હતી. અહેવાલમાં એ પણ સૂચવાયું હતું કે કિંમતી દાગીના અને ધાતુઓ માટે અલગ અને સુવ્યવસ્થિત રેકોર્ડ રાખવાની જરૂર છે.
આ પણ વાંચો: રામ મંદિર દાન વિવાદમાં આજે મોટો ખુલાસો? : SIT સમક્ષ પુરાવા રજૂ કરશે સંજય સિંહ
SITની પ્રાથમિક તપાસમાં કયા મુદ્દા સામે આવ્યા?
ટ્રસ્ટના એક પૂર્વ કર્મચારી દ્વારા કરવામાં આવેલા આક્ષેપો બાદ ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે ત્રણ સભ્યોની SITની રચના કરી હતી. પ્રાથમિક અહેવાલ મુજબ કેટલીક પ્રક્રિયાઓ અંગે વધુ તપાસની જરૂર હોવાનું જણાવાયું છે.
દાનની ગણતરી પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નો
પ્રાથમિક તપાસમાં દાન પેટીઓમાંથી રોકડ કાઢવાની, તેની ગણતરી કરવાની અને સુરક્ષિત રીતે સંગ્રહ કરવાની પ્રક્રિયામાં વધુ પારદર્શિતા અને મજબૂત સુરક્ષા વ્યવસ્થા જરૂરી હોવાનું જણાવાયું છે.
દાગીનાના રેકોર્ડ અંગે તપાસ
અહેવાલમાં એવું પણ નોંધાયું છે કે, કેટલાક કેસોમાં સોના, ચાંદી અને અન્ય કિંમતી દાનની વિગતો સંપૂર્ણ રીતે ઉપલબ્ધ નથી અથવા તેની વધુ ચકાસણી કરવાની જરૂર છે. આ મુદ્દે SIT તપાસ આગળ વધારી રહી છે.
આ પણ વાંચો: રામ મંદિર દાન ચોરી કેસમાં SIT રિપોર્ટથી ખળભળાટ! : મોટા પાયે ગેરરીતિના સંકેતો, FIRની ભલામણ
ખરીદી પ્રક્રિયા અને વહીવટી વ્યવસ્થા પણ તપાસ હેઠળ
પ્રાથમિક અહેવાલમાં મંદિર સુરક્ષા સંબંધિત ટેન્ડર પ્રક્રિયા અને કેટલીક ખરીદી સંબંધિત બાબતોની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી હોવાનું જણાવાયું છે. ઉપરાંત વહીવટી નિમણૂકોમાં પારદર્શિતા અંગે પણ તપાસ ચાલી રહી છે.
અહેવાલમાં આ તમામ મુદ્દાઓ અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ આપવામાં આવ્યો નથી અને તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ સ્થિતિ સામે આવશે.
CCTV ડેટા બન્યો તપાસમાં પડકાર
SIT સામે સૌથી મોટો પડકાર CCTV ફૂટેજનો મર્યાદિત બેકઅપ હોવાનું જણાવાયું છે. હાલ મંદિર પરિસરના CCTV ડેટાનો બેકઅપ આશરે 45 દિવસ સુધી ઉપલબ્ધ રહે છે, જેના કારણે જૂના ડિજિટલ પુરાવા મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. તપાસ ટીમે ભલામણ કરી છે કે, CCTV બેકઅપનો સમયગાળો ઓછામાં ઓછો 180 દિવસ કરવામાં આવે તેમજ દૈનિક દાનનું ડિજિટલ રેકોર્ડિંગ અને નિયમિત ઓડિટ ફરજિયાત કરવામાં આવે.
તપાસ હજુ ચાલુ
અત્યાર સુધી સામે આવેલી માહિતી પ્રાથમિક તપાસ અને અહેવાલો પર આધારિત છે. SITની તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ અંતિમ અહેવાલમાં વધુ વિગતો સામે આવી શકે છે. ટ્રસ્ટ અથવા સંબંધિત પક્ષોની અંતિમ જવાબદારી અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર કાનૂની નિષ્કર્ષ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી.
