સુરક્ષિત રોકાણ અને નિયમિત માસિક આવકની શોધમાં રહેલા રોકાણકારો માટે પોસ્ટ ઓફિસની મન્થલી ઇન્કમ સ્કીમ (Post Office Monthly Income Scheme - POMIS) એક લોકપ્રિય વિકલ્પ બની રહી છે. આ યોજના હેઠળ એક વખત રોકાણ કરીને દર મહિને વ્યાજના રૂપમાં નિશ્ચિત આવક મેળવી શકાય છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે આ યોજના કેન્દ્ર સરકારના સમર્થન સાથે ચાલે છે, જેના કારણે રોકાણની સુરક્ષા અંગે વિશ્વાસ રહે છે.
પોસ્ટ ઓફિસની વિવિધ બચત યોજનાઓમાં MIS સ્કીમને ખાસ સ્થાન મળ્યું છે. નિવૃત્ત વ્યક્તિઓ, ગૃહિણીઓ તેમજ નિયમિત માસિક આવક ઇચ્છતા પરિવારો માટે આ યોજના ઉપયોગી માનવામાં આવે છે.
સિંગલ અને જ્વોઇન્ટ એકાઉન્ટની સુવિધા
પોસ્ટ ઓફિસ MIS યોજના હેઠળ રોકાણકાર સિંગલ અથવા જ્વોઇન્ટ એકાઉન્ટ ખોલાવી શકે છે. હાલના નિયમો મુજબ એક વ્યક્તિ પોતાના સિંગલ એકાઉન્ટમાં વધુમાં વધુ ₹9 લાખ સુધીનું રોકાણ કરી શકે છે. જ્યારે જ્વોઇન્ટ એકાઉન્ટમાં કુલ રોકાણની મર્યાદા ₹15 લાખ સુધી નક્કી કરવામાં આવી છે. આ યોજનાની મુદત પાંચ વર્ષની હોય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન રોકાણકારને દર મહિને વ્યાજની આવક મળતી રહે છે અને મુદત પૂર્ણ થયા બાદ મૂળ મૂડી પરત આપવામાં આવે છે.
હાલ 7.4 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ
પોસ્ટ ઓફિસ MIS યોજના પર હાલમાં 7.4 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ આપવામાં આવે છે. આ વ્યાજની રકમ દર મહિને રોકાણકારના ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. બજાર આધારિત રોકાણોની સરખામણીએ આ યોજના સ્થિર અને જોખમમુક્ત આવક આપતી હોવાથી ઘણા લોકો તેમાં રોકાણ પસંદ કરે છે. નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, જે લોકોને નિયમિત રોકડ પ્રવાહની જરૂર હોય અને મૂડીની સુરક્ષા પણ મહત્વપૂર્ણ લાગે છે, તેમના માટે આ યોજના અનુકૂળ વિકલ્પ બની શકે છે.
આ પણ વાંચો: ભારતની ચિંતા વધી! : 1971ની હાર બાદ પાકિસ્તાનનો મોટો પ્લાન, બંગાળની ખાડીમાં વધશે હાજરી?
સમય પહેલાં ખાતું બંધ કરવાના નિયમો
આ યોજનામાં રોકાણ કરતા પહેલાં સમય પહેલાં ખાતું બંધ કરવાના નિયમો સમજવા જરૂરી છે. ખાતું ખોલ્યાના એક વર્ષ સુધી તેને બંધ કરી શકાતું નથી. જો રોકાણકાર ત્રણ વર્ષ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં ખાતું બંધ કરે તો જમા રકમમાંથી 2 ટકા કપાત કરવામાં આવે છે અને બાકીની રકમ પરત આપવામાં આવે છે. તેથી યોજના હેઠળ સંપૂર્ણ લાભ મેળવવા માટે પાંચ વર્ષની મુદત સુધી ખાતું ચાલુ રાખવું વધુ ફાયદાકારક ગણાય છે.
દર મહિને કેટલી આવક મળી શકે?
જો કોઈ રોકાણકાર જ્વોઇન્ટ એકાઉન્ટમાં મહત્તમ ₹15 લાખનું રોકાણ કરે અને હાલનો 7.4 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ દર લાગુ રહે, તો તેને એક વર્ષમાં કુલ ₹1.11 લાખ વ્યાજ પ્રાપ્ત થશે. માસિક ધોરણે ગણતરી કરવામાં આવે તો આ રકમ આશરે ₹9,250 જેટલી થાય છે. એટલે કે મહત્તમ મર્યાદા મુજબ રોકાણ કરનાર વ્યક્તિને દર મહિને અંદાજે ₹9,250ની નિશ્ચિત આવક મળી શકે છે. પાંચ વર્ષની સંપૂર્ણ મુદત દરમિયાન કુલ વ્યાજ આવક આશરે ₹5.55 લાખ સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે કેટલાક અહેવાલોમાં દર મહિને ₹10,000 આવકનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે, પરંતુ હાલના વ્યાજ દર અને રોકાણ મર્યાદા મુજબ વાસ્તવિક માસિક આવક આશરે ₹9,250 જેટલી બને છે.
આ પણ વાંચોઃ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે ડબલ ખુશખબર! : સપ્ટેમ્બરમાં DA વધારો; 8મા પગાર પંચથી પણ મોટી આશા, ક્યારે થશે DA વધારાનો અંતિમ નિર્ણય?
રોકાણ પહેલાં આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો
નાણાકીય આયોજનકારોનું કહેવું છે કે રોકાણ કરતાં પહેલાં પોતાની આવકની જરૂરિયાત, રોકાણનો સમયગાળો અને ભવિષ્યની નાણાકીય જરૂરિયાતોનું મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ. MIS યોજના નિયમિત આવક માટે યોગ્ય છે, પરંતુ વધુ વૃદ્ધિ (Growth) ઇચ્છતા રોકાણકારો માટે અન્ય વિકલ્પો પણ વિચારવા યોગ્ય હોઈ શકે છે. સરકાર સમયાંતરે વિવિધ બચત યોજનાઓના વ્યાજ દરોમાં ફેરફાર કરતી હોય છે. તેથી રોકાણ કરતાં પહેલાં પોસ્ટ ઓફિસ અથવા સત્તાવાર સ્ત્રોત પરથી તાજેતરના વ્યાજ દરની ખાતરી કરવી જરૂરી છે.
