Work From Home: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને ઇંધણ બચાવવાની અપીલ વચ્ચે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના 'ઘરેથી કામ' કરવાના સૂચન બાદ સોશિયલ મીડિયા પર એક નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે...પ્રધાનમંત્રી Narendra Modiએ કોરોના મહામારી દરમિયાન અપનાવવામાં આવેલી Work From Home ની પદ્ધતિનો ફરી અમલ કરવાનો ઉલ્લેખ કરતા દેશવાસીઓને ઈંધણ બચત અને જવાબદાર જીવનશૈલી અપનાવવાની અપીલ કરી છે. તેમના આ નિવેદન બાદ દેશભરમાં ફરી Work From Home મોડલ અંગે ચર્ચા તેજ બની છે. ઘણા લોકો તેને માત્ર એક અપીલ તરીકે જોઈ રહ્યા છે, જ્યારે કેટલાક લોકો તેને ભવિષ્યના ઊર્જા સંકટ સામેની તૈયારી સાથે જોડીને પણ જોઈ રહ્યા છે.
ભારત-નેપાળ બોર્ડર પરનાં બદલાયા નિયમો: જાણો નેપાળમાં એન્ટ્રી લેવી હશે તો શું જોઈશે
હૈદરાબાદમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમ દરમિયાન મોદીએ કહ્યું કે કોરોના કાળ દરમિયાન દેશે ઓનલાઇન મીટિંગ્સ, વિડિયો કોન્ફરન્સિંગ અને ઘરેથી કામ જેવી પદ્ધતિઓ સફળતાપૂર્વક અપનાવી હતી. હવે ફરી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને શક્ય હોય ત્યાં સુધી આવી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ વધારવો જોઈએ. તેમણે ખાસ કરીને ઈંધણ બચત અને વિદેશી મુદ્રા બચાવવા પર ભાર મૂક્યો.
Work From Homeની વાત પાછળનું કારણ શું?
પ્રધાનમંત્રીના નિવેદન પાછળનું મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક કાચા તેલના વધતા ભાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવ માનવામાં આવી રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા સંઘર્ષ અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન પર તેના પ્રભાવને કારણે ભારત જેવા તેલ આયાતકાર દેશો માટે પડકાર ઊભા થઈ શકે છે. મોદીએ પોતાના સંબોધનમાં જણાવ્યું કે દેશે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો ઉપયોગ ઓછો કરવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. તેમણે મેટ્રો ટ્રાવેલ, કારપૂલિંગ અને Work From Home જેવા વિકલ્પોને વધુ અપનાવવાની વાત કરી. સરકારનું માનવું છે કે જો મોટા શહેરોમાં ઓફિસ જવા માટેનો દૈનિક વાહનવ્યવહાર થોડો પણ ઘટે તો ઇંધણની મોટી બચત થઈ શકે છે. તાજેતરમાં વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં આવેલા ઉતાર-ચઢાવને કારણે ભારતની આયાત બિલ પર દબાણ વધવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા ક્રૂડ ઓઈલ આયાતકાર દેશોમાંનો એક હોવાથી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિનો સીધો પ્રભાવ સ્થાનિક અર્થતંત્ર પર પડી શકે છે.
CM બનતાની સાથે જ વિજયે લીધાં 3 મોટા નિર્ણય: થલાપતિની જાહેરાતની સાથે જ તમિલનાડુમાં મચ્યો તરખાટ
કોરોના સમયની યાદ ફરી તાજી
2020 અને 2021 દરમિયાન કોરોના મહામારી વખતે દેશની લાખો કંપનીઓએ Work From Home મોડલ અપનાવ્યું હતું. ખાસ કરીને IT, ફાઇનાન્સ અને સર્વિસ સેક્ટરમાં ઓનલાઇન કામકાજ સામાન્ય બની ગયું હતું. Zoom, Google Meet અને Microsoft Teams જેવી ડિજિટલ સેવાઓનો ઉપયોગ મોટા પ્રમાણમાં વધ્યો હતો. હવે પ્રધાનમંત્રી દ્વારા ફરી Work From Homeનો ઉલ્લેખ થતા સોશિયલ મીડિયા પર લોકોમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે શું ફરી હાઈબ્રિડ અથવા WFH મોડલનો વ્યાપ વધશે? જોકે હાલ સરકાર દ્વારા કોઈ ફરજિયાત નિયમ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી. આ માત્ર “સ્વૈચ્છિક અને જવાબદાર વ્યવહાર” માટેની અપીલ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
માત્ર WFH નહીં, બચત માટે અન્ય અપીલો પણ
પ્રધાનમંત્રીએ પોતાના ભાષણમાં માત્ર Work From Homeની વાત જ નહીં કરી પરંતુ દેશવાસીઓને અન્ય બચતના પગલાં પણ અપનાવવાની સલાહ આપી. તેમણે અનાવશ્યક વિદેશ પ્રવાસ ટાળવા, જાહેર પરિવહનનો વધુ ઉપયોગ કરવા અને ઊર્જા બચત તરફ ધ્યાન આપવાની અપીલ કરી. કેટલાક અહેવાલો મુજબ મોદીએ દેશને આત્મનિર્ભર ઊર્જા તરફ આગળ વધવા માટે પણ પ્રોત્સાહિત કર્યું હતું. ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, ગ્રીન એનર્જી અને ડિજિટલ વર્કિંગ મોડલને ભવિષ્યની જરૂરિયાત તરીકે રજૂ કરવામાં આવી રહ્યા છે.
કોર્પોરેટ સેક્ટરમાં શું અસર પડશે?
ભારતમાં અનેક મોટી IT કંપનીઓ પહેલેથી જ Hybrid Work મોડલ અપનાવી ચૂકી છે. કેટલીક કંપનીઓ અઠવાડિયામાં થોડા દિવસ ઓફિસ અને બાકીના દિવસ Work From Homeની વ્યવસ્થા ચલાવી રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો ઇંધણ ખર્ચ અને વૈશ્વિક આર્થિક દબાણ વધશે તો કોર્પોરેટ ક્ષેત્ર ફરીથી લવચીક વર્ક મોડલ તરફ વધુ વળી શકે છે. જો કે મેન્યુફેક્ચરિંગ, રિટેલ અને દૈનિક શ્રમિક આધારિત ક્ષેત્રોમાં Work From Home વ્યવહારુ નથી. તેથી દેશવ્યાપી સ્તરે WFH સંપૂર્ણપણે લાગુ કરવું શક્ય નથી. આ કારણે મોદીના નિવેદનને “જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં અપનાવો” પ્રકારની સલાહ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
સોશિયલ મીડિયા પર મિશ્ર પ્રતિસાદ
સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક યુઝર્સે Work From Homeને ફરી પ્રોત્સાહન આપવાની વિચારધારાનું સ્વાગત કર્યું છે. ઘણા કર્મચારીઓએ મુસાફરીનો સમય અને ખર્ચ બચવાની વાત કરી છે. બીજી તરફ કેટલાક લોકોએ જણાવ્યું કે Work From Homeથી નાના વેપારીઓ, ટ્રાન્સપોર્ટ અને ઓફિસ આસપાસના બિઝનેસ પર અસર પડી શકે છે. કેટલાક લોકોએ કોરોના સમય દરમિયાન થયેલા માનસિક તણાવ અને સામાજિક એકલતાનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો છે. તેથી Work From Home અંગે ચર્ચા માત્ર ઓફિસ મોડલ પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી, પરંતુ તે સામાજિક અને આર્થિક બંને મુદ્દાઓ સાથે જોડાઈ ગઈ છે.
સરકાર તરફથી હાલ કોઈ ફરજિયાત નિયમ નહીં
હાલ સુધી કેન્દ્ર સરકાર તરફથી Work From Home ફરજિયાત બનાવતી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. પ્રધાનમંત્રીનું નિવેદન મુખ્યત્વે ઈંધણ બચત, ઊર્જા કાર્યક્ષમતા અને જવાબદાર નાગરિક વર્તન સાથે જોડાયેલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. વિશ્લેષકો માને છે કે આગામી સમયમાં જો વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બનશે તો કેટલીક કંપનીઓ પોતાના સ્તરે ફરી હાઈબ્રિડ અથવા WFH મોડલને મજબૂત બનાવી શકે છે. પરંતુ હાલ દેશવ્યાપી સ્તરે કોઈ નિયંત્રણ અથવા લોકડાઉન જેવી પરિસ્થિતિ નથી. પીએમ મોદીએ ખાસ કરીને વર્તમાન સમય પેટ્રોલ-ડિઝલની અછતના દૌર વચ્ચે લોકોને વધુ ને વધુ પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટનો ઉપયોગ કરવા સુચન કર્યું હતું. સાથે વર્કફ્રોમ હોમ વાળી વાત પણ એ જ સંદર્ભમાં કરી હતી જે કંપનીઓ અને કર્મચારી એટલેકે, નાગરિકો બન્નેને આર્થિક તંગી ન ઉભું થાય. અને કોવિડ સમયે જે રીતે ઘરે બેઠાં બેઠાં પણ સારી રીતે લોકો કામ કરી શકતા હતા તો જેવી જગ્યાએ, જ્યાં આ કોન્સેપ્ટ સફળ રીતે ચાલે એમ હોય ત્યાં સ્વૈચ્છિક રીતે તેને લાગૂ કરવામાં આવે તો આપણે આગામી સમસ્યાઓથી બચી શકીએ.
