PM Modi Gujarat Visit: PM મોદીએ હજીરામાં સ્વદેશી ‘જોરાવર’ ટેન્કનું નિરીક્ષણ કર્યું. ખાસ કરીને આ હથિયારથી ભારતની યુદ્ધ ક્ષમતાને મળશે નવી દિશા. ગુજરાતના સુરતના હજીરામાં આવેલી હથિયાર ઉત્પાદન સુવિધાની મુલાકાત દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ જોરાવર લાઇટ ટેન્ક સહિતના અદ્યતન ડિફેન્સ પ્લેટફોર્મ્સની સમીક્ષા કરી; સરહદી પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને વિકસાવાયેલી ટેન્ક ભારતીય સેનાની વ્યૂહાત્મક શક્તિમાં વધારો કરશે.
ભારતની સંરક્ષણ આત્મનિર્ભરતા તરફના પ્રયાસોને વધુ મજબૂતી આપતા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સુરત જિલ્લાના હજીરામાં આવેલી ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સુવિધાની મુલાકાત દરમિયાન સ્વદેશી રીતે વિકસાવવામાં આવેલી ‘જોરાવર’ લાઇટ ટેન્ક સહિત વિવિધ અદ્યતન સૈન્ય સાધનોનું નિરીક્ષણ કર્યું. આ મુલાકાત માત્ર ઔપચારિક કાર્યક્રમ નહોતી, પરંતુ દેશની વધતી સ્વદેશી સંરક્ષણ ક્ષમતાનું પ્રતીક તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે.
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ પર સુરતમાં PM મોદી : રૂ. 18,800 કરોડના પ્રોજેક્ટ્સથી દક્ષિણ ગુજરાતને વિકાસની ભેટ
ભારતીય સેનાની ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને વિકસાવવામાં આવેલી જોરાવર ટેન્ક ખાસ કરીને ઊંચાઈવાળા અને દુર્ગમ વિસ્તારોમાં અસરકારક કામગીરી માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. તાજેતરના વર્ષોમાં લદ્દાખ અને અન્ય પર્વતીય સરહદી વિસ્તારોમાં ઉભા થયેલા સુરક્ષા પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને હળવી પરંતુ શક્તિશાળી ટેન્કોની જરૂરિયાત અનુભવાઈ હતી. આ સંદર્ભમાં જોરાવર પ્રોજેક્ટને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ડોગરા જનરલ જોરાવર સિંહના નામ પરથી જોરાવર ટેન્કનું નામ આપવામાં આવ્યું છે. 25 ટન વજન ધરાવતી આ ટેન્કની અનેક ખાસિયતો છે. જેમાં ખાસ કરીને તે જમીન પર ચાલવાની સાથો-સાથ પાણીમાં તરી પણ શકે છે.
શું છે 'જોરાવર'ની વિશેષતા?
જોરાવર એક લાઇટ ટેન્ક છે, જેનું વજન આશરે 25 ટન છે. પરંપરાગત મુખ્ય યુદ્ધ ટેન્કોની સરખામણીમાં તેનું વજન ઓછું હોવાથી તેને પર્વતીય પ્રદેશો અને સંકુચિત માર્ગો ધરાવતા વિસ્તારોમાં સરળતાથી તૈનાત કરી શકાય છે. ટેન્કમાં 105 મીમી કેલિબરની મુખ્ય ગન આપવામાં આવી છે, જે વિવિધ પ્રકારના લક્ષ્યો સામે અસરકારક હુમલો કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ટેન્કની કુલ લંબાઈ લગભગ 7.62 મીટર છે જ્યારે તેની ઊંચાઈ આશરે 3 મીટર છે. તેના ડિઝાઇનમાં ગતિશીલતા અને ફાયરપાવર વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. ટેન્કની અંદર ત્રણ સભ્યોની ક્રૂ માટે વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
PM મોદીની દક્ષિણ ગુજરાત મુલાકાત પાછળ શું છે મોટો રાજકીય સંદેશ?: જાણો ગુજરાત અને પશ્ચિમ ભારતના રાજકીય પરિપ્રેક્ષ્યમાં સુરતથી દમણ સુધીની વિકાસયાત્રાનું શું છે મહત્ત્વ
અદ્યતન ટેક્નોલોજી અને સુરક્ષા
જોરાવર ટેન્કની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિશેષતાઓમાં તેની અદ્યતન સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામેલ છે. તેમાં એક્ટિવ પ્રોટેક્શન સિસ્ટમનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે, જે દુશ્મન દ્વારા છોડવામાં આવેલા એન્ટી-ટેન્ક હથિયારો સામે વધારાનું રક્ષણ પૂરું પાડે છે. આધુનિક યુદ્ધમાં મિસાઇલ અને પ્રિસિઝન ગાઇડેડ હથિયારોનું વધતું જોખમ ધ્યાનમાં લેતા આ સિસ્ટમ અત્યંત ઉપયોગી બની શકે છે. આ ટેન્કને એરલિફ્ટ કરવાની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે. જરૂર પડ્યે તેને હવાઈ માર્ગે ઝડપથી એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે પહોંચાડી શકાય છે. પરિણામે ભારતીય સેનાને સરહદી વિસ્તારોમાં ઝડપી પ્રતિસાદ આપવાની ક્ષમતા પ્રાપ્ત થશે. જોરાવરમાં ડ્રોન લોન્ચ કરવાની ક્ષમતાનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આધુનિક યુદ્ધમાં ડ્રોનનું વધતું મહત્વ જોતા આ સુવિધા ટેન્કને માત્ર હુમલાખોર પ્લેટફોર્મ નહીં પરંતુ રિયલ-ટાઇમ રેકોનિસન્સ અને સર્વેલન્સ સાધન તરીકે પણ ઉપયોગી બનાવે છે.
ડિજિટલ માધ્યમથી આજે PM મોદી ખોલશે દક્ષિણ ગુજરાતના વિકાસના દ્વાર: 7 જિલ્લા અને સંઘ પ્રદેશને વિકાસની મેગા ભેટ, જાણો PM મોદીના ગુજરાત પ્રવાસની 10 મોટી વાતો
પર્વતીય યુદ્ધ માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ?
ભારતની ઉત્તર સરહદો ખાસ કરીને લદ્દાખ જેવા વિસ્તારોમાં ઊંચાઈ, કઠોર હવામાન અને મર્યાદિત માર્ગ વ્યવસ્થાને કારણે ભારે ટેન્કોની તૈનાતીમાં પડકારો ઉભા થાય છે. જોરાવર જેવી હળવી ટેન્કો આવા વિસ્તારોમાં ઝડપથી ગતિ કરી શકે છે અને સેનાને વ્યૂહાત્મક લાભ આપી શકે છે. સૈન્ય નિષ્ણાતોના મતે ભવિષ્યના યુદ્ધોમાં માત્ર ભારે ફાયરપાવર પૂરતી નહીં રહે, પરંતુ ગતિ, સર્વેલન્સ, નેટવર્કિંગ અને ઝડપી તૈનાતી જેવી ક્ષમતાઓ પણ નિર્ણાયક બનશે. જોરાવર ટેન્ક આ તમામ પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી હોવાનું માનવામાં આવે છે.
‘તીર ડ્રોન’ અને અન્ય ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર
વડાપ્રધાન મોદીએ મુલાકાત દરમિયાન ‘તીર ડ્રોન એર ડિફેન્સ’ સિસ્ટમનું પણ નિરીક્ષણ કર્યું. આ માનવરહિત ડ્રોન સિસ્ટમ અત્યંત પ્રભાવશાળી ગણાય છે અને એન્ટી-મિસાઇલ તેમજ આધુનિક હવાઈ ખતરાઓને પહોંચી વળવા માટે વિકસાવવામાં આવી છે. યુદ્ધના બદલાતા સ્વરૂપમાં ડ્રોન અને કાઉન્ટર-ડ્રોન ટેક્નોલોજીનું મહત્વ સતત વધી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત કે-9 વજ્ર હોઉવિટ્ઝર તોપ પણ પ્રદર્શનમાં સામેલ હતી. 43 કિલોમીટર સુધી ચોક્કસ નિશાન સાધવાની ક્ષમતા ધરાવતી આ તોપ 15 સેકન્ડમાં ત્રણ ગોળા ફાયર કરી શકે છે. તેની ઓપરેશનલ રેન્જ લગભગ 480 કિલોમીટર સુધી હોવાનું જણાવાય છે, જે તેને લાંબા અંતરની ફાયર સપોર્ટ સિસ્ટમ તરીકે મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે.
આત્મનિર્ભર ભારત માટે મહત્વનો સંકેત
હજીરાની મુલાકાત માત્ર એક ડિફેન્સ ફેક્ટરીના નિરીક્ષણ પૂરતી મર્યાદિત નથી. તે ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ અભિયાન હેઠળ ભારતના સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં થઈ રહેલી પ્રગતિનો સંકેત પણ છે. લાંબા સમય સુધી વિદેશી આયાત પર આધારિત રહેલા સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં હવે સ્થાનિક ડિઝાઇન, વિકાસ અને ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન મળી રહ્યું છે.
જોરાવર ટેન્ક, તીર ડ્રોન સિસ્ટમ અને કે-9 વજ્ર જેવી અદ્યતન ટેક્નોલોજીઓ દર્શાવે છે કે ભારત હવે માત્ર રક્ષણાત્મક જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રમાં પણ પોતાની હાજરી મજબૂત કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. વડાપ્રધાન મોદીની આ મુલાકાત એ સંદેશ આપે છે કે ભવિષ્યમાં સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદન દેશની સુરક્ષા વ્યૂહરચનાનો કેન્દ્રબિંદુ બનશે.
