Social media : આજના આધુનિક અને ડિજિટલ યુગમાં સોશિયલ મીડિયા આપણા જીવનનો એક મહત્વનો હિસ્સો બની ગયું છે. ક્યાંક બહાર ફરવા જવાનું હોય, હોટલમાં જમવાનું હોય, નવું વાહન ખરીદવાનું હોય કે પછી કોઈ નાની-મોટી સફળતા મળી હોય, આપણે તરત જ તેનો ફોટો પાડીને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ કે વોટ્સએપ સ્ટેટસ પર અપલોડ કરી દઈએ છીએ. સામાન્ય રીતે લોકો ખુશી વ્યક્ત કરવા માટે કેમેરા સામે 'થમ્સ-અપ', 'વિક્ટ્રી સાઇન' (બે આંગળીઓથી V બનાવવો) કે હાથ હલાવતા હોય તેવા પોઝ આપતા હોય છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે હોંશેહોંશે પોસ્ટ કરેલો આવો એક જ ફોટો તમારું બેંક એકાઉન્ટ ખાલી કરાવી શકે છે? હા, આ વાત બિલકુલ સાચી છે. વૈશ્વિક સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ (Cyber Security Experts) એક ચોંકાવનારી ચેતવણી આપી છે કે ઓનલાઇન દુનિયામાં હવે 'ફિંગરપ્રિન્ટ સ્કેમ' (Fingerprint Scam) નો નવો ખતરો ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહ્યો છે, જેમાં લોકોના ફોટામાંથી તેમની આંગળીઓની રેખાઓ ચોરી લેવામાં આવે છે.
નવી ટેકનોલોજી અને નવું જોખમ
છેલ્લા થોડા વર્ષોમાં સ્માર્ટફોન ટેકનોલોજીમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન આવ્યું છે. આજકાલ બજારમાં મળતા મધ્યમ બજેટના ફોનમાં પણ 50mp થી લઈને 200mp સુધીના અત્યંત પાવરફુલ અને હાઇ-રિઝોલ્યુશન કેમેરા સેટઅપ જોવા મળે છે. આ કેમેરા એટલા સક્ષમ હોય છે કે તે દૂર ઉભેલી વ્યક્તિના ચહેરાના હાવભાવની સાથે તેની આંગળીઓની બારીક રેખાઓ (Fingerprint Ridges) ને પણ એકદમ સ્પષ્ટ રીતે કેપ્ચર કરી લે છે. જ્યારે આપણે આવા હાઇ-ક્વોલિટી કેમેરાથી ફોટો પાડીને સોશિયલ મીડિયા પર ઓરિજિનલ સાઇઝમાં અપલોડ કરીએ છીએ, ત્યારે આપણો પર્સનલ ડેટા સાર્વજનિક થઈ જાય છે. સાયબર હેકર્સ આ જ વાતનો ફાયદો ઉઠાવે છે. તેઓ ઇન્ટરનેટ પરથી આવા હાઇ-ડેફિનેશન ફોટા ડાઉનલોડ કરે છે અને તેને ઝૂમ કરીને તમારી આંગળીઓની તમામ વિગતો મેળવી લે છે. જે ટેકનોલોજી આપણી સુવિધા માટે બની હતી, તે જ હવે આપણા માટે ગંભીર મુશ્કેલીનું કારણ બની રહી છે.
Leica કેમેરા સાથે Xiaomi 17T ની ભારતમાં ધમાકેદાર એન્ટ્રી!: 120x Zoom, 6500mAh બેટરી અને પ્રીમિયમ લુક...
બાયોમેટ્રિક ડેટાની ચોરી
આજના સમયમાં આપણો ફિંગરપ્રિન્ટ એ માત્ર ફોન અનલોક કરવાનું સાધન નથી, પરંતુ તે આપણી સૌથી મોટી ઓળખ એટલે કે બાયોમેટ્રિક આઇડેન્ટિફાયર (Biometric Identifier) બની ગયો છે. આપણો સ્માર્ટફોન, લેપટોપ, ઓફિસનું લોગિન સિસ્ટમ, ડિજિટલ લોકર અને સૌથી મહત્વનું એટલે કે આપણું આધાર કાર્ડ અને બેંક એકાઉન્ટ પણ ફિંગરપ્રિન્ટ લોક સાથે જોડાયેલા હોય છે. તાજેતરમાં જર્મનીના પ્રતિષ્ઠિત પબ્લિક સર્વિસ બ્રોડકાસ્ટર 'બેયરિશર રુન્ડફંક' (Bayerischer Rundfunk) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા અહેવાલમાં લોકોને ખાસ અપીલ કરવામાં આવી છે કે તેઓ સોશિયલ મીડિયા પર પોતાના હાથ કે હથેળી દેખાય તેવા ફોટા મૂકવાનું સખત રીતે ટાળે. જો તમારા ફિંગરપ્રિન્ટનો ડેટા એકવાર ખોટા હાથમાં અથવા ડાર્ક વેબ પર પહોંચી જાય, તો સાયબર ગુનેગારો તમારા નામે નકલી દસ્તાવેજો બનાવી શકે છે, તમારા ડિવાઇસ હેક કરી શકે છે અને તમારી જાણ બહાર તમારા બેંક ખાતામાંથી તમામ નાણાં ઉપાડી શકે છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો દુરુપયોગ
સાયબર ગુનેગારો હવે સામાન્ય હેકિંગ પદ્ધતિઓ છોડીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને અદ્યતન સોફ્ટવેર ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. જ્યારે કોઈ યૂઝર સોશિયલ મીડિયા પર 'પીસ સાઇન' કે 'ફ્લાઇંગ કિસ' આપતો ફોટો શેર કરે છે, ત્યારે હેકર્સ એઆઈ બોટ્સની મદદથી તે ફોટાની લાઇટિંગ, પર્સપેક્ટિવ અને પિક્સલ્સને ઓપ્ટિમાઇઝ કરે છે. એઆઈ એટલું પાવરફુલ થઈ ગયું છે કે તે ફોટામાં અસ્પષ્ટ દેખાતી નસો અને આંગળીઓની લાઈનોને પણ ફરીથી જોડીને એકદમ સચોટ 3D ફિંગરપ્રિન્ટ મોડલ તૈયાર કરી શકે છે. ચીનના જાણીતા સિક્યોરિટી એક્સપર્ટ્સના એક રિસર્ચ અનુસાર, જો કોઈ ફોટો માત્ર 1.5 મીટર (આશરે 5 ફૂટ) ના અંતરેથી લેવામાં આવ્યો હોય અને તેમાં આંગળીઓ કેમેરા તરફ સીધી હોય, તો તેમાંથી 100 ટકા અસલી જેવા જ ફિંગરપ્રિન્ટ કાઢી શકાય છે. એટલું જ નહીં, જો ફોટો 3 મીટર (આશરે 10 ફૂટ) જેટલા દૂરના અંતરેથી લેવાયો હોય, તો પણ તેમાંથી 50 ટકા જેટલો બાયોમેટ્રિક ડેટા સરળતાથી રિકન્સ્ટ્રક્ટ કરી શકાય છે.
બચાવના સરળ ઉપાયો
આવા હાઇટેક કૌભાંડથી બચવા માટે આપણે આપણી સોશિયલ મીડિયાની આદતોમાં થોડો સુધારો કરવો પડશે. સુરક્ષિત રહેવા માટે નીચે મુજબના પગલાં ભરી શકાય છે:
પોઝ બદલો : ફોટો પડાવતી વખતે કેમેરાની સામે સીધી હથેળી કે આંગળીઓ બતાવવાના પોઝ (જેમ કે થમ્સ-અપ કે વિક્ટ્રી સાઇન) આપવાનું બંધ કરો. તેના બદલે હાથ પાછળ રાખીને અથવા ખિસ્સામાં રાખીને ફોટો પડાવો.
ફોટો બ્લર કરો : જો કોઈ ખાસ પ્રસંગનો ફોટો હોય અને તે પોસ્ટ કરવો ખૂબ જ જરૂરી હોય, તો ફોટો અપલોડ કરતા પહેલા ફોન ગૅલેરીના એડિટિંગ ટૂલ અથવા પિક્સઆર્ટ જેવા સોફ્ટવેરની મદદથી આંગળીઓ વાળા ભાગને સહેજ બ્લર (ઝાંખો) કરી દો અથવા ત્યાં કોઈ નાનું ઇમોજી મૂકી દો.
ક્લોઝ-અપ ફોટા ટાળો : હાથમાં પહેરેલી નવી વીંટી, મહેંદી કે સ્માર્ટવોચ બતાવવા માટે હાથના એકદમ નજીકથી (Close-up) લીધેલા હાઇ-રિઝોલ્યુશન ફોટા ક્યારેય સોશિયલ મીડિયા પર પબ્લિક પ્લેટફોર્મ પર શેર ન કરો.
પ્રાઇવસી સેટિંગ્સ : તમારા સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટને હંમેશા 'પ્રાઇવેટ' રાખો, જેથી માત્ર તમારા પરિચિત લોકો જ તમારા ફોટા જોઈ શકે. યાદ રાખો કે ડિજિટલ દુનિયામાં માત્ર એક નાની સાવચેતી જ તમને મોટા નાણાકીય અને માનસિક નુકસાનથી બચાવી શકે છે.
