અમેરિકા પાસેથી તેલ ખરીદવું એ ભારતની રણનીતિનો ભાગ છે : રશિયન ઓઈલના વિવાદ વચ્ચે પીયૂષ ગોયલનું મોટું નિવેદન

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે થયેલી નવી વ્યાપાર સમજૂતી બાદ રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદીને લઈને અનેક અટકળો વહેતી થઈ છે. રવિવાર 8 February 2026 ના રોજ કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે આ વિવાદ પર પોતાની પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા પાસેથી ઈંધણની ખરીદી કરવી એ ભારતની પોતાની જરૂરિયાત અને હિતમાં છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump દ્વારા રશિયન તેલની ખરીદી મુદ્દે ભારત પર ફરીથી 25% ટેરિફ લાદવાની ધમકી અંગે પૂછવામાં આવતા ગોયલે સીધો જવાબ આપવાનું ટાળ્યું હતું પરંતુ ભારતના વલણને મજબૂતીથી રજૂ કર્યું હતું.

ઉર્જા સ્ત્રોતોમાં વિવિધતા લાવવા પર ભાર

કેન્દ્રીય મંત્રીએ આ અંગે વિગતે વાત કરતા જણાવ્યું હતું કે ભારત પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા માટે કોઈ એક દેશ પર નિર્ભર રહેવા માંગતું નથી. ભારત દ્વારા અમેરિકા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ તેમજ LNG અને LPG ની જે ખરીદી કરવામાં આવી રહી છે તે ભારતના વ્યુહાત્મક હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને લેવાયેલો નિર્ણય છે. ઉલ્લેખનીય છે કે જ્યારે પણ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનો પ્રશ્ન ઉપસ્થિત થાય છે ત્યારે પીયૂષ ગોયલ હંમેશા તેને વિદેશ મંત્રાલયનો વિષય ગણાવીને પોતાની જવાબદારી સીમિત રાખતા હોય છે.

શું રશિયા સાથેના સંબંધોની અસર વ્યાપાર સમજૂતી પર પડશે?

એક ન્યૂઝ એજન્સીને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં જ્યારે ગોયલને પૂછવામાં આવ્યું કે જો રશિયા સાથેના ઓઈલ કે ડિફેન્સ સોદા પર અમેરિકા સાથે સહમતી નહીં સધાય તો શું તેની નકારાત્મક અસર ભારત અમેરિકા Trade Deal પર જોવા મળશે? આ સવાલના જવાબમાં તેમણે મક્કમતાથી ના પાડી હતી. તેમણે સમજાવ્યું હતું કે કોઈપણ વ્યાપાર સમજૂતી એ માત્ર માલસામાનની હેરફેર માટેના માર્ગો મોકળા કરે છે અને બજારમાં પ્રાથમિકતા અપાવે છે. તેનાથી એ નક્કી નથી થતું કે કયો દેશ કોની પાસેથી શું ખરીદશે.

ભારતીય નિકાસકારોને મળશે મોટો ફાયદો

પીયૂષ ગોયલે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે FTA એટલે કે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટનો મુખ્ય હેતુ માર્કેટ એક્સેસ આપવાનો હોય છે. આ સમજૂતીના કારણે ભારતને 18% જેટલો રેસીપ્રોકલ ટેરિફનો લાભ મળી રહ્યો છે જે અન્ય વિકાસશીલ દેશોની સરખામણીએ ભારતીય નિકાસકારોને અમેરિકી બજારમાં મજબૂત પકડ બનાવવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે. ખાસ કરીને એવા દેશો જે વૈશ્વિક બજારમાં ભારતના સીધા હરીફ છે તેમની સામે ભારતને આ ડીલથી મોટી લીડ મળશે.

Donald Trumpનો આદેશ અને ભારતની ચિંતા

બીજી તરફ અમેરિકી પ્રમુખ Donald Trump દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા એક એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરના કારણે રશિયન ઓઈલનો મુદ્દો ફરી ગરમાયો છે. આ આદેશમાં અમેરિકાના કોમર્સ સેક્રેટરીને સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ ભારતની રશિયન તેલની આયાત પર સતત દેખરેખ રાખે. જો ભારત ફરીથી મોટા પાયે રશિયા પાસેથી તેલ લેવાનું શરૂ કરશે તો અમેરિકા અત્યારે હટાવવામાં આવેલા દંડ સ્વરૂપના ટેરિફ ફરીથી લાગુ કરી શકે છે. જોકે ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે પહેલેથી જ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત સરકાર પોતાના 140 કરોડ નાગરિકોના હિતને સર્વોપરી રાખીને જ કોઈપણ આર્થિક નિર્ણય લેશે અને ભારતીય કંપનીઓ તેમની અનુકૂળતા મુજબ ગમે ત્યાંથી તેલ ખરીદવા માટે સ્વતંત્ર છે.