પેટ્રોલ કારમાં ભૂલથી ડીઝલ ભરાઈ જાય તો શું ઇન્શ્યોરન્સ ક્લેમ મળશે? : મોટાભાગના વાહનચાલકોને નથી ખબર આ મહત્વનો નિયમ

ભારતમાં લાખો લોકો પોતાની કાર અને બાઇક માટે મોટર ઇન્શ્યોરન્સ લે છે, જેથી અકસ્માત, ચોરી, આગ અથવા કુદરતી આફત જેવી સ્થિતિમાં આર્થિક નુકસાનથી બચી શકાય. પરંતુ ઘણી વખત ઉતાવળમાં અથવા ફ્યુઅલ સ્ટેશન પર થયેલી માનવીય ભૂલને કારણે પેટ્રોલ કારમાં ડીઝલ અથવા ડીઝલ કારમાં પેટ્રોલ ભરાઈ જતું હોય છે. આવી એક નાની ભૂલ વાહનના એન્જિનને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આ સ્થિતિમાં મોટાભાગના વાહનચાલકોના મનમાં સવાલ ઊભો થાય છે કે જો ખોટું ફ્યુઅલ ભરાવાને કારણે કારને નુકસાન થાય તો શું મોટર ઇન્શ્યોરન્સ તેનો ખર્ચ ચૂકવે છે? આ પ્રશ્નનો જવાબ દરેક વાહન માલિક માટે જાણવો જરૂરી છે.

પેટ્રોલ અને ડીઝલ એન્જિન અલગ રીતે કેમ કામ કરે છે?

પેટ્રોલ અને ડીઝલ બંને વાહનો બહારથી એકસરખા દેખાતા હોવા છતાં તેમની એન્જિન ટેક્નોલોજી સંપૂર્ણપણે અલગ હોય છે. પેટ્રોલ એન્જિન સ્પાર્ક પ્લગ દ્વારા ફ્યુઅલ સળગાવી શક્તિ ઉત્પન્ન કરે છે, જ્યારે ડીઝલ એન્જિનમાં ઊંચા દબાણ હેઠળ કમ્પ્રેશન દ્વારા દહન પ્રક્રિયા થાય છે.

આ કારણે જો પેટ્રોલ કારમાં ડીઝલ ભરાઈ જાય તો ફ્યુઅલ સિસ્ટમ યોગ્ય રીતે કામ કરતી નથી. કાર સ્ટાર્ટ થવામાં તકલીફ, એન્જિન મિસફાયર, કાળો ધુમાડો અને પાવરમાં ઘટાડો જેવી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે. બીજી તરફ ડીઝલ કારમાં પેટ્રોલ ભરાઈ જવું વધુ જોખમી માનવામાં આવે છે કારણ કે તે ફ્યુઅલ પંપ, ઇન્જેક્ટર અને અન્ય મહત્વના પાર્ટ્સને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીઓ આવા કેસને કેવી રીતે જુએ છે?

મોટાભાગની મોટર ઇન્શ્યોરન્સ પોલિસીઓ અકસ્માત, આગ, ચોરી, પૂર, વાવાઝોડું અથવા અન્ય અણધારી ઘટનાઓથી થયેલા નુકસાનને કવર કરે છે. પરંતુ ખોટું ફ્યુઅલ ભરાવાનો કેસ સામાન્ય રીતે "ઓપરેશનલ એરર" અથવા "માનવીય ભૂલ" તરીકે જોવામાં આવે છે.

સરળ ભાષામાં કહીએ તો, ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીઓ તેને અકસ્માત તરીકે નહીં પરંતુ વાહન ચલાવનાર અથવા વાહન માલિકની બેદરકારી તરીકે ગણાવી શકે છે. આ જ કારણ છે કે મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં માત્ર ખોટું ફ્યુઅલ ભરાવાને કારણે થયેલા નુકસાન માટે ઇન્શ્યોરન્સ ક્લેમ મંજૂર થતો નથી.

ઇન્શ્યોરન્સ કંપની નુકસાનનું કારણ તપાસે છે અને જો જાણવા મળે કે વાહનમાં ઉત્પાદક કંપનીની ભલામણ વિરુદ્ધ ફ્યુઅલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, તો ક્લેમ રિજેક્ટ થવાની શક્યતા વધી જાય છે.

શું દરેક કેસમાં ક્લેમ નકારવામાં આવે છે?

જરૂરી નથી. કેટલીક કોમ્પ્રિહેન્સિવ પોલિસીઓ અથવા એડ-ઓન કવર હેઠળ વિશેષ પરિસ્થિતિઓમાં સહાય મળી શકે છે. જોકે તે સંપૂર્ણપણે પોલિસીની શરતો અને ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીના મૂલ્યાંકન પર આધાર રાખે છે.

જો ખોટું ફ્યુઅલ ભરાવ્યા પછી કોઈ અન્ય અકસ્માત થાય અથવા અન્ય કવર કરેલી ઘટના સર્જાય, તો કેસની પરિસ્થિતિ પ્રમાણે ઇન્શ્યોરન્સ કંપની અલગ નિર્ણય લઈ શકે છે. તેથી વાહન માલિકોએ પોતાની પોલિસીના નિયમો ધ્યાનથી વાંચવા જોઈએ.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર માત્ર "Wrong Fuel Damage" માટે સામાન્ય મોટર ઇન્શ્યોરન્સ કવર ઉપલબ્ધ હોવું બહુ દુર્લભ છે.

ખોટું ફ્યુઅલ ભરાઈ જાય તો તરત શું કરવું?

વાહન નિષ્ણાતો કહે છે કે ખોટું ફ્યુઅલ ભરાઈ જાય ત્યારે સૌથી મોટી ભૂલ કાર સ્ટાર્ટ કરવી છે. જો સમયસર ખબર પડી જાય તો ભારે નુકસાન ટાળી શકાય છે.

સૌપ્રથમ ગાડી સ્ટાર્ટ ન કરો. વાહનને ત્યાં જ રોકી રાખો અને કોઈ પણ સ્થિતિમાં એન્જિન ચાલુ કરવાનો પ્રયાસ ન કરો. ત્યારબાદ રોડસાઇડ આસિસ્ટન્સ અથવા ટોવિંગ સર્વિસનો સંપર્ક કરો. વાહનને નજીકના ઓથોરાઇઝ્ડ સર્વિસ સેન્ટર સુધી પહોંચાડો અને ફ્યુઅલ ટાંક તથા ફ્યુઅલ લાઇન સંપૂર્ણપણે સાફ કરાવો.

જો સમયસર આ પ્રક્રિયા કરવામાં આવે તો લાખો રૂપિયાના એન્જિન રિપેર ખર્ચથી બચી શકાય છે.

એક નાની ભૂલ કેટલું મોટું નુકસાન કરી શકે?

આધુનિક કારોમાં હાઇ-પ્રેશર ફ્યુઅલ સિસ્ટમ અને ઇલેક્ટ્રોનિક ઇન્જેક્શન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થાય છે. આવા વાહનોમાં ખોટું ફ્યુઅલ ભરાવાથી માત્ર ટાંક સાફ કરાવવાનો ખર્ચ જ નહીં, પરંતુ ફ્યુઅલ પંપ, ઇન્જેક્ટર, ફિલ્ટર અને ક્યારેક આખા એન્જિનને પણ નુકસાન થઈ શકે છે.

કેટલાક પ્રીમિયમ વાહનોમાં આવા રિપેરનો ખર્ચ હજારો નહીં પરંતુ લાખો રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. તેથી ફ્યુઅલ ભરાવતા સમયે એક વખત ફ્યુઅલ પ્રકાર ચકાસવો ખૂબ જ જરૂરી છે.

વાહનચાલકો માટે મહત્વની સલાહ

ફ્યુઅલ સ્ટેશન પર પહોંચતા પહેલાં હંમેશા ખાતરી કરો કે તમારી કાર પેટ્રોલ છે કે ડીઝલ. જો કોઈ અન્ય વ્યક્તિ વાહન ચલાવે છે તો તેને પણ યોગ્ય માહિતી આપો. નવી કાર ખરીદ્યા બાદ શરૂઆતના દિવસોમાં ખાસ સાવધાની રાખવી જોઈએ કારણ કે મોટાભાગની આવી ભૂલો નવી કાર સાથે જ વધુ જોવા મળે છે.

યાદ રાખો કે ખોટું ફ્યુઅલ ભરાવાથી થયેલા નુકસાન માટે ઇન્શ્યોરન્સ કંપની મદદ કરે જ એવું જરૂરી નથી. તેથી સાવચેતી જ સૌથી મોટું રક્ષણ છે.