Home National-International Parliament Budget Session Rukus Why Was Former Army Chief Manoj Naravane Book Not Published

પૂર્વ આર્મી ચીફનું પુસ્તક કેમ ન છપાયું? : જેના લીધે લોકસભામાં થયો વિવાદ

પૂર્વ આર્મી ચીફનું પુસ્તક કેમ ન છપાયું?
Published by: Offbeat Team
| Last Updated: Feb 02, 2026, 10:21 AM IST

સોમવારે લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીની એક ટિપ્પણીથી વિવાદ થયો. રાષ્ટ્રપતિના ભાષણ પર આભાર પ્રસ્તાવમાં ભાગ લેવા માટે ગાંધી ઉભા થયા. ભાષણ દરમિયાન તેમણે પૂર્વ આર્મી ચીફ જનરલ એમ.એમ. નરવણે (નિવૃત્ત) દ્વારા એક પુસ્તકમાં લખાયેલા સંસ્મરણોનો ઉલ્લેખ કર્યો. જોકે, શાસક પક્ષના સાંસદોએ અપ્રકાશિત પુસ્તકોના સંદર્ભો પર પ્રતિબંધ મૂકતા નિયમોનો ઉલ્લેખ કરીને આનો ઉગ્ર વિરોધ કર્યો. આ વચ્ચે, પૂર્વ આર્મી ચીફ નરવણે અને તેમનું પુસ્તક ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યું છે.

તમને જણાવી દઈએ કે એમ.એમ. નરવણેનું પુસ્તક, "ફોર સ્ટાર્સ ઓફ ડેસ્ટિની," એક વર્ષથી વધુ સમયથી કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરીની રાહ જોઈ રહ્યું છે. તાજેતરમાં, તેમને પ્રશ્ન કરવામાં આવ્યો હતો કે તેમનું પુસ્તક હજુ સુધી કેમ પ્રકાશિત થયું નથી. આના જવાબમાં, પૂર્વ લશ્કરી વડાએ જણાવ્યું હતું કે તેમનું કામ ફક્ત પુસ્તક લખવાનું છે, અને પ્રકાશકે સંરક્ષણ મંત્રાલય (MoD) પાસેથી પરવાનગી મેળવવાની જરૂર છે.

જનરલ નરવણેએ એક સાહિત્ય મહોત્સવમાં આ ટિપ્પણીઓ કરી હતી જ્યાં તેમણે એડમિરલ નિર્મલા કન્નન (નિવૃત્ત) સાથે તેમના લેટેસ્ટ ફિક્શનલ પુસ્તક, "ધ કેન્ટોનમેન્ટ કોન્સ્પિરસી: અ મિલિટરી થ્રિલર" ની ચર્ચા કરી હતી. જ્યારે મહોત્સવમાં એક મહેમાનએ તેમને પૂછ્યું કે તેમનું પુસ્તક, "ફોર સ્ટાર્સ ઓફ ડેસ્ટિની" હજુ સુધી કેમ પ્રકાશિત થયું નથી, ત્યારે પૂર્વ આર્મી ચીફે કહ્યું, "મારું કામ પુસ્તક લખવાનું અને પ્રકાશકોને સુપરત કરવાનું હતું. પ્રકાશકોએ સંરક્ષણ મંત્રાલય પાસેથી પરવાનગી લેવી પડી હતી. તેમણે પુસ્તક તેમને સુપરત કર્યું. તે સમીક્ષા હેઠળ છે. તે હજુ પણ એક વર્ષથી સમીક્ષા હેઠળ છે."

લોકસભામાં હોબાળો

લોકસભામાં અગાઉ સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહ અને ગૃહ મંત્રી અમિત શાહે રાહુલ ગાંધીના નિવેદનનો જોરદાર વિરોધ કર્યો હતો. ગૃહમાં શાસક પક્ષ અને કોંગ્રેસના સભ્યો વચ્ચે ઉગ્ર બોલાચાલી અને હોબાળો જોવા મળ્યો હતો. મડાગાંઠ ચાલુ રહેતાં લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ ગૃહને એક કલાક માટે સ્થગિત કરી દીધું હતું.

લોકસભાના અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ કોંગ્રેસના નેતાને વારંવાર અપીલ કરી હતી કે તેઓ ગૃહમાં પુસ્તકો કે સામયિકોનો ઉલ્લેખ ન કરી શકે, જોકે રાહુલ ગાંધીએ પૂર્વ આર્મી ચીફને ટાંકીને ચીન સાથે ભારતના લશ્કરી તણાવનો મુદ્દો ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને દાવો કર્યો હતો કે પૂર્વ આર્મી ચીફે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહના ચરિત્ર વિશે પણ વાત કરી હતી. રાજનાથ સિંહે રાહુલ ગાંધી પર ગૃહને ગેરમાર્ગે દોરવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. લોકસભામાં મડાગાંઠ સમયે વડા પ્રધાન મોદી પણ હાજર હતા.

Join WhatsappWhatsapp ચેનલ સાથે જોડાઓ
Join WhatsappJoin Now

નાતાન્ઝ પરમાણુ પ્લાન્ટ પર અમેરિકા-ઇઝરાયલનો વિસ્ફોટક હુમલો: મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધની આગ ભડકી! જાણો કેટલું નુકસાન

નાતાન્ઝ પરમાણુ પ્લાન્ટ પર અમેરિકા-ઇઝરાયલનો વિસ્ફોટક હુમલો

મથુરામાં ગૌરક્ષક સાધુના મોત બાદ મહાસંગ્રામ: હાઈવે પર પથ્થરમારો, પોલીસ વાહનોમાં તોડફોડ અને લાઠીચાર્જ; ગૌ-તસ્કરીના આરોપથી વાતાવરણ ગરમાયું

મથુરામાં ગૌરક્ષક સાધુના મોત બાદ મહાસંગ્રામ

ઈતિહાસમાં પ્રથમવાર: 60 વર્ષ પછી ઈદ પર અલ-અક્સા મસ્જિદને લાગ્યા તાળા, UAE, કતાર અને કુવૈતમાં ખુલ્લા મેદાનમાં નમાઝ પર પ્રતિબંધ

ઈતિહાસમાં પ્રથમવાર

Eid-Ul-Fitr 2026: શું છે ઝકાત-ઉલ-ફિત્ર?: જેના વગર અધૂરો ગણાય છે ઈદનો તહેવાર, કેવી રીતે મનાવવામાં આવે છે?

Eid-Ul-Fitr 2026: શું છે ઝકાત-ઉલ-ફિત્ર?

ગુજરાતીઓ હવે ગેસના બાટલાની ચિંતા ના કરતા!: LPG પર સૌથી મોટા ખુશખબર; ભારતીય ઝંડાવાળા વધુ 2 જહાજ પાર કરશે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની 'સાંકડી ગલી'!

ગુજરાતીઓ હવે ગેસના બાટલાની ચિંતા ના કરતા!

Iran Missile Attack: ઈરાનનું આ હથિયાર છે દુનિયા માટે ખતરો! યુએસ-યુકેને બનાવ્યું નિશાન- જાણો આગળ શું?

Iran Missile Attack

RAYMOND ગ્રુપના માલિક ગૌતમ સિંઘાનિયાનો અકસ્માત: મુંબઈની હોસ્પિટલમાં કરાયા દાખલ

RAYMOND ગ્રુપના માલિક ગૌતમ સિંઘાનિયાનો અકસ્માત

ઈરાન-અમેરિકા જંગ વચ્ચે શ્રીલંકાનો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ઝટકો: અમેરિકી ફાઈટર જેટ્સને લેન્ડિંગની મંજૂરી આપવાનો કર્યો ઈનકાર

ઈરાન-અમેરિકા જંગ વચ્ચે શ્રીલંકાનો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ઝટકો

USS Tripoli સાથે અમેરિકાની હોર્મુઝ તરફ આગેકૂચ: શું ઈરાન સામે જમીન પર યુદ્ધ થશે? જાણો સંપૂર્ણ માહિતી

USS Tripoli સાથે અમેરિકાની હોર્મુઝ તરફ આગેકૂચ

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાબ્દિક યુદ્ધ: અમે વાત કરવા માગીએ છીએ પણ...: ટ્રમ્પ

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાબ્દિક યુદ્ધ

હવામાન વિભાગની મોટી આગાહી: 17 રાજ્યોમાં વરસાદ અને વાવાઝોડાનું સંકટ, ગુજરાતની શું છે આગાહી

હવામાન વિભાગની મોટી આગાહી

ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે વધતા તણાવથી ભારત ચિંતામાં: બહેરીનના રાજા સાથે પીએમ મોદીની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા

ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે વધતા તણાવથી ભારત ચિંતામાં

અફઘાનિસ્તાન પર પાકિસ્તાની હુમલા બાદ ભારતની મોટી મદદ: કાબુલના મેડિકલ સેન્ટર માટે દવાઓનો જથ્થો રવાના

અફઘાનિસ્તાન પર પાકિસ્તાની હુમલા બાદ ભારતની મોટી મદદ

ચોંકાવનારો ખુલાસો: ગુજરાતમાં ભરઉનાળે કેમ પડી રહ્યો છે આટલો ભયાનક વરસાદ? 1000 KM લાંબી સિસ્ટમ પાછળ શું છે હકીકત?

ચોંકાવનારો ખુલાસો

આ કેન્દ્રીય મંત્રીને અપાઇ મારી નાખવાની ધમકી!: પશ્ચિમ બંગાળથી આવ્યો કોલ, જાસૂસી અને હત્યાની ધમકીથી સુરક્ષા એજન્સીઓ એલર્ટ

આ કેન્દ્રીય મંત્રીને અપાઇ મારી નાખવાની ધમકી!

રેલવેમાં મુસાફરી કરો છો તો સાવધાન!: અજાણી વ્યક્તિની આપેલી વસ્તુ ખાધી તો લૂંટાઈ જશો

રેલવેમાં મુસાફરી કરો છો તો સાવધાન!
Play Video

બીમારીનું કહી લેડી ડોક્ટરોને ગુપ્તાંગ બતાવી તપાસવાનું કહેતો!: રૂપાળી મહિલા તબીબને ટાર્ગેટ બનાવતો યુવક, ક્લિનિકમાં જતા જ બધા કપડાં ઉતારી દેતો

બીમારીનું કહી લેડી ડોક્ટરોને ગુપ્તાંગ બતાવી તપાસવાનું કહેતો!

ભારતમાં ભૂકંપના બે જોરદાર ઝટકા: લોકો ઘર છોડીને ભાગ્યા, જાણો હવે શું થશે?

ભારતમાં ભૂકંપના બે જોરદાર ઝટકા

"પ્લીઝ પાણી આપી દો...": સિંધુ જળ સંધિ પર પાકિસ્તાનની UNમાં વિનંતી, ભારતે પાકિસ્તાનને આતંકવાદ પર લગાવી ફટકાર

"પ્લીઝ પાણી આપી દો..."

President Droupadi Murmu: રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ વૃંદાવનમાં સંત પ્રેમાનંદ મહારાજના લીધા આશીર્વાદ, 'રાધે-રાધે' ના નાદ સાથે થયું ભવ્ય સ્વાગત

President Droupadi Murmu
Play Video