મે 2025 માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે શરૂ થયેલા લશ્કરી સંઘર્ષ અને ઓપરેશન સિંદૂર પછી, બંને દેશો વચ્ચે સિઝફાયરનો શ્રેય લેવા માટે દોડધામ શરૂ થઈ ગઈ છે. અમેરિકાને પગલે, ચીને તાજેતરમાં દાવો કર્યો હતો કે સિઝફાયર તેના દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સમગ્ર રમતમાં પાકિસ્તાને સૌથી રસપ્રદ ભૂમિકા ભજવી છે. આ પ્રયાસ માટે અગાઉ અમેરિકાને શ્રેય આપતું પાકિસ્તાન પોતાનું વલણ બદલી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે. પાકિસ્તાને ચીનના દાવાને સમર્થન આપ્યું છે કે બેઇજિંગે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે "મધ્યસ્થી" તરીકે કામ કર્યું હતું.
પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા તાહિર અંદ્રાબીએ તાજેતરની પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ચીનનો દાવો સંપૂર્ણપણે સાચો છે. અંદ્રાબીના મતે, 6 મે થી 10 મે સુધીના તે અત્યંત તણાવપૂર્ણ દિવસોમાં ચીની નેતૃત્વ પાકિસ્તાન સાથે સતત સંપર્કમાં હતું. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ચીને માત્ર પાકિસ્તાની જ નહીં પરંતુ ભારતીય નેતૃત્વનો પણ સંપર્ક કર્યો હતો. પાકિસ્તાન માને છે કે ચીનની સક્રિયતા અને "સકારાત્મક કૂટનીતિ" એ સરહદ પર તણાવ ઓછો કર્યો અને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓને ટાળી.
ભારતનો સ્પષ્ટ ઇનકાર
ચીન અને પાકિસ્તાનના આ દાવાઓથી વિપરીત, ભારતનું વલણ હંમેશા સ્પષ્ટ રહ્યું છે. શરૂઆતથી જ, ભારતે કોઈપણ તૃતીય પક્ષના હસ્તક્ષેપ અથવા મધ્યસ્થીને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યું છે. ભારતીય સંરક્ષણ મંત્રાલય અને વિદેશ મંત્રાલયે જાળવી રાખ્યું છે કે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન યુદ્ધવિરામ કોઈ વિદેશી દબાણને કારણે નહીં, પરંતુ જમીની વાસ્તવિકતાઓ અને લશ્કરી વાતચીતને કારણે હતો. ભારતના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાની ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ મિલિટરી ઓપરેશન્સ (DGMO) એ તેમના ભારતીય સમકક્ષનો સંપર્ક કર્યો અને યુદ્ધવિરામની વિનંતી કરી, જેના પછી શાંતિ પુનઃસ્થાપિત થઈ. ભારતે પહેલાથી જ ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યીના મધ્યસ્થીનો દાવો નકારી કાઢ્યો હતો.
પાકિસ્તાનના બદલાતા નિવેદનો પર ઉભા થતા પ્રશ્નો
નિષ્ણાતો માને છે કે પાકિસ્તાનનું તાજેતરનું નિવેદન ઘણા પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. સૌથી મોટો મુદ્દો "વિલંબ" છે. આટલા લાંબા સમય સુધી મૌન રહ્યા પછી, અચાનક ચીનને શ્રેય આપવાને પાકિસ્તાનની બદલાયેલી કૂટનીતિક રણનીતિનો ભાગ માનવામાં આવી રહ્યો છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, પાકિસ્તાન અગાઉ આ સમગ્ર મામલામાં યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ભૂમિકાને સૌથી મહત્વપૂર્ણ તરીકે પ્રકાશિત કરી રહ્યું હતું. ચીનનો આ અચાનક પક્ષ લેવાથી સંકેત મળે છે કે પાકિસ્તાન વિશ્વ સમક્ષ આ ક્ષેત્રમાં બેઇજિંગના પ્રભાવને વધુ મજબૂત બનાવવા માંગે છે.
મે 2025 માં શરૂ થયેલા સંકટને ઉકેલવા માટે વિશ્વની બે મહાસત્તાઓ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીન વચ્ચે હવે એક પ્રકારની સ્પર્ધા શરૂ થઈ રહી છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ સતત ભારપૂર્વક કહેતા આવ્યા છે કે વોશિંગ્ટનના હસ્તક્ષેપ વિના સંઘર્ષનો અંત આવશે નહીં, જ્યારે ચીન, પાકિસ્તાનના સમર્થન સાથે, હવે પોતાને દક્ષિણ એશિયાના "શાંતિ રક્ષક" તરીકે સ્થાન આપી રહ્યું છે.
