પાણી પછી હવે દવાઓની પણ પાકિસ્તાનમાં ઉભી થશે અછત : ઈમરજન્સીની સ્થિતિ માટે તૈયારીમાં પાકિસ્તાન

પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતની કાર્યવાહી પાકિસ્તાન માટે અનેક રીતે સંકટ ઉભી કરી રહી હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે પાકિસ્તાનમાં પણ દવાઓની અછત ઉભી થઈ શકે છે.

હાલમાં, પાકિસ્તાન સક્રિય ફાર્માસ્યુટિકલ ઘટકો (APIs) અને અનેક અદ્યતન ઉપચારાત્મક ઉત્પાદનો સહિત દવાઓ માટે તેના 30%થી 40% કાચા માલ માટે ભારત પર નિર્ભર છે,તેમ પાકિસ્તાની ન્યૂઝ ચેનલે જણાવ્યું. ડ્રગ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ પાકિસ્તાન (DRAP) એ પુષ્ટિ કરી છે કે ફાર્માસ્યુટિકલ સેક્ટર પર પ્રતિબંધની અસર અંગે કોઈ ઔપચારિક સૂચના આપવામાં આવી નથી, તેમ છતાં, આકસ્મિક યોજનાઓ પહેલેથી જ અમલમાં છે.

ચીન, રશિયા અને યુરોપિયન દેશોમાં વિકલ્પો શોધી રહ્યાં છીએ
DRAPના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું કે 2019ની કટોકટી પછી અમે આવી કટોકટી માટે તૈયારી શરૂ કરી દીધી હતી. અમે હવે અમારી દવાઓની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે વૈકલ્પિક માર્ગો શોધી રહ્યા છીએ. DRAP હવે ચીન, રશિયા અને કેટલાક યુરોપિયન દેશોમાંથી વૈકલ્પિક સ્ત્રોતો શોધી રહી છે.

એજન્સીનો હેતુ હડકવા વિરોધી રસી, સાપ વિરોધી ઝેર, કેન્સર ઉપચાર, મોનોક્લોનલ એન્ટિબોડીઝ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ જૈવિક ઉત્પાદનો સહિત આવશ્યક તબીબી પુરવઠાની સતત ઉપલબ્ધતાની ખાતરી કરવાનો છે. DRAP ખાતરી આપે છે કે તે તૈયાર છે, ફાર્મા ઉદ્યોગના આંતરિક સૂત્રો અને આરોગ્ય નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે જો વેપાર સસ્પેન્શનના પરિણામને પહોંચી વળવા તાત્કાલિક પગલાં લેવામાં નહીં આવે તો મોટો પડકાર ઊભો થઈ શકે છે.

પાકિસ્તાનમાં દાણચોરી દ્વારા દવાઓ આવે છે

આરોગ્ય મંત્રાલયને હજુ સુધી દવાની આયાતની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતો કોઈ સત્તાવાર નિર્દેશ મળ્યો નથી, જ્યારે સરકારે ભારત સાથેના તમામ વેપારને સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરી છે. ફાર્માસ્યુટિકલ સેક્ટરને ડર છે કે સપ્લાય ચેઇનમાં વિક્ષેપ પાકિસ્તાનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે. પાકિસ્તાનમાં દવાઓના કાળા બજારને લઈને પણ સ્થિતિ ગંભીર છે, જ્યાં નોંધણી વગરની અને બિન-મંજૂર દવાઓ, જેમાંથી ઘણી ભારતીય મૂળની છે, અફઘાનિસ્તાન, ઈરાન, દુબઈ અને પૂર્વ સરહદ દ્વારા પાકિસ્તાનમાં દાણચોરી કરવામાં આવે છે.

ફાર્માસ્યુટિકલ સેક્ટરને પ્રતિબંધમાંથી મુક્તિ આપવા અપીલ

ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગના નેતાઓના એક પ્રતિનિધિમંડળે વેપાર પ્રતિબંધમાંથી મુક્તિની અપીલ કરવા ગુરુવારે ઈસ્લામાબાદની મુલાકાત લીધી હતી. પાકિસ્તાન ફાર્માસ્યુટિકલ મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશન (PPMA) ના પ્રમુખ તૌકીર-ઉલ-હકે જણાવ્યું હતું કે અમે વેપાર સંબંધોને સ્થગિત કરવા અંગે ચર્ચા કરવા માટે DRAP અને વાણિજ્ય મંત્રાલયના અધિકારીઓ સાથે બેઠક કરી હતી. અમે તેમને ફાર્માસ્યુટિકલ સેક્ટરને પ્રતિબંધમાંથી મુક્તિ આપવા વિનંતી કરી, કારણ કે ત્યાં ઘણી જીવનરક્ષક પ્રોડક્ટ્સ છે જેનો કાચો માલ ભારતમાંથી જ આવે છે.