હિંમતનગર: સાબરકાંઠા જિલ્લા સહિત સમગ્ર ગુજરાત માટે શોકભર્યા સમાચાર સામે આવ્યા છે. કુષ્ઠરોગીઓના ઉત્થાન અને તેમની સેવા માટે પોતાનું સમગ્ર જીવન સમર્પિત કરનાર પદ્મશ્રી સુરેશભાઇ સોનીનું હૃદયરોગના હુમલાને કારણે અવસાન થયું છે. હિંમતનગરની ખાનગી હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન તેમણે અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા.તેમના નિધનથી સેવા ક્ષેત્રે ક્યારેય ન પુરાય તેવી ખોટ પડી છે.
સેવા માટે સમર્પિત જીવન
સુરેશભાઇ સોની માત્ર એક વ્યક્તિ નહોતા, પરંતુ સેવાનું એક જીવંત પ્રતીક હતા. તેમણે સમાજ દ્વારા તરછોડાયેલા કુષ્ઠરોગીઓને અપનાવી, તેમને સન્માનભેર જીવવાની રાહ ચીંધી હતી.
સેવા યજ્ઞનો પ્રારંભ: તેમણે હિંમતનગરના રાજેન્દ્રનગર ખાતે 'સહયોગ કુષ્ઠ યજ્ઞ' ટ્રસ્ટ દ્વારા સેવા આશ્રમની શરૂઆત કરી હતી.
સંકલ્પ: જે સમયમાં કુષ્ઠરોગને એક અભિશાપ માનવામાં આવતો હતો, તેવા કઠિન સમયમાં સુરેશભાઇએ આ દર્દીઓની સેવા કરવાનો કઠિન સંકલ્પ લીધો હતો.
ઉમદા કાર્ય: આશ્રમમાં માત્ર સારવાર જ નહીં, પરંતુ દર્દીઓને આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ પણ ચલાવવામાં આવતી હતી.
પદ્મશ્રીથી સન્માનિત
તેમની નિઃસ્વાર્થ અને અવિરત સેવાની કદર રૂપે ભારત સરકાર દ્વારા તેમને પ્રતિષ્ઠિત 'પદ્મશ્રી' એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. આ સન્માન માત્ર તેમનું નહીં, પરંતુ સમગ્ર સાબરકાંઠા જિલ્લાનું સન્માન હતું. તેમણે સાબિત કરી દીધું હતું કે જો મનમાં દ્રઢ સંકલ્પ હોય તો માનવતાની સેવા દ્વારા ઈશ્વરની પ્રાપ્તિ થઈ શકે છે.
અંતિમ વિદાય
મળતી માહિતી મુજબ, સુરેશભાઇ સોનીને હૃદયમાં તકલીફ જણાતા તાત્કાલિક હિંમતનગરની ખાનગી હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા. તબીબોના તમામ પ્રયાસો છતાં તેમને બચાવી શકાયા નહોતા.
અંતિમ સંસ્કારની વિગત:
પદ્મશ્રી સુરેશભાઇ સોનીની અંતિમક્રિયા શુક્રવારે સવારે તેમના કર્મસ્થળ એવા સહયોગ કુષ્ઠ યજ્ઞ, રાજેન્દ્રનગર ખાતે કરવામાં આવશે. જ્યાં મોટી સંખ્યામાં તેમના અનુયાયીઓ, સેવકો અને નાગરિકો તેમને અંતિમ વિદાય આપશે.
સાબરકાંઠામાં શોકની લહેર
તેમના અવસાનના સમાચાર વાયુવેગે પ્રસરતા જ સાબરકાંઠા જિલ્લામાં શોકનું મોજું ફરી વળ્યું છે. રાજકીય નેતાઓ, સામાજિક કાર્યકરો અને સામાન્ય જનતાએ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પી છે. લોકોનું કહેવું છે કે, "આજે કુષ્ઠરોગીઓએ તેમનો 'પિતા' ગુમાવ્યો છે."
સુરેશભાઇ ભલે આજે આપણી વચ્ચે શારીરિક રીતે હાજર નથી, પરંતુ તેમણે સ્થાપેલી સેવાની સરવાણી હંમેશા વહેતી રહેશે અને આવનારી પેઢીને માનવતાનો પાઠ ભણાવતી રહેશે.
પદ્મશ્રી સુરેશભાઈ સોની: સેવાનું પર્યાય નામ
સુરેશભાઈ સોની એટલે એક એવું વ્યક્તિત્વ જેમણે સમાજ જેને અડકવાથી પણ ડરતો હતો, તેવા કુષ્ઠરોગીઓ (રક્તપિત્ત દર્દીઓ) માટે પોતાનું આખું જીવન હોમી દીધું. ગાંધીજીના વિચારોથી પ્રભાવિત થઈને તેમણે સેવાનો જે માર્ગ પકડ્યો, તે મૃત્યુ સુધી અવિરત ચાલુ રહ્યો.
સહયોગ કુષ્ઠ યજ્ઞની સ્થાપના
સુરેશભાઈએ સાબરકાંઠાના હિંમતનગર પાસે આવેલા રાજેન્દ્રનગર ખાતે 'સહયોગ કુષ્ઠ યજ્ઞ' ટ્રસ્ટની સ્થાપના કરી હતી.
ઉદ્દેશ્ય: રક્તપિત્તના દર્દીઓને માત્ર સારવાર આપવી એટલું જ નહીં, પણ તેમને સમાજમાં સન્માનજનક સ્થાન અપાવવું.
શરૂઆત: તેમણે અત્યંત નહિવત સુવિધાઓ સાથે આ કાર્ય શરૂ કર્યું હતું, જે આજે એક વિશાળ સંકુલમાં પરિવર્તિત થયું છે.
મુખ્ય સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓ
તેમની સેવા માત્ર દવાઓ આપવા પૂરતી સીમિત નહોતી, પણ દર્દીઓના સર્વાંગી વિકાસ માટે હતી:
પુનઃવસન (Rehabilitation): રક્તપિત્ત મટી ગયા પછી પણ દર્દીઓને તેમના પરિવારજનો સ્વીકારતા નહોતા. આવા લોકો માટે સુરેશભાઈએ આશ્રમમાં રહેવાની અને કામ કરવાની વ્યવસ્થા કરી.
આત્મનિર્ભરતા: આશ્રમમાં દર્દીઓ દ્વારા ખેતી, વણાટકામ અને અન્ય ગૃહ ઉદ્યોગો ચલાવવામાં આવે છે, જેથી તેઓ પોતે કમાઈને ગૌરવ સાથે જીવી શકે.
બાળકોનું શિક્ષણ: કુષ્ઠરોગીઓના બાળકોને શિક્ષણ મળી રહે તે માટે તેમણે ખાસ શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ અને છાત્રાલયની વ્યવસ્થા પણ ઊભી કરી હતી.
વિકલાંગ સેવા: રક્તપિત્તને કારણે અંગ ગુમાવનાર વ્યક્તિઓ માટે કૃત્રિમ અંગો અને ફિઝિયોથેરાપીની સુવિધા પણ પૂરી પાડવામાં આવે છે.
એવોર્ડ અને સન્માન
તેમના ઉમદા કાર્યોની નોંધ રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે લેવામાં આવી હતી:
પદ્મશ્રી એવોર્ડ: ભારત સરકાર દ્વારા તેમને દેશનું ચોથું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન 'પદ્મશ્રી' એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
સામાજિક એવોર્ડ્સ: તેમને વિવિધ સામાજિક સંસ્થાઓ દ્વારા અને ગુજરાત સરકાર દ્વારા અનેક ગૌરવશાળી પુરસ્કારોથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.
જીવન દર્શન અને કાર્યશૈલી
સુરેશભાઈ માનતા હતા કે "સેવા એ જ સાચી ભક્તિ છે."
તેઓ ખૂબ જ સાદગીપૂર્ણ જીવન જીવતા હતા.
તેમણે હજારો દર્દીઓના ઘા પોતાના હાથે સાફ કર્યા હતા, જે તે સમયે બહુ મોટી હિંમતનું કામ ગણાતું.
રાજકીય કે સામાજિક મોભા કરતા તેમને આશ્રમના દર્દીઓ સાથે સમય વિતાવવો વધુ ગમતો હતો.
સામાજિક પ્રદાન
સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આરોગ્ય અને જનજાગૃતિ ફેલાવવામાં તેમનો મોટો ફાળો રહ્યો છે. તેમણે રક્તપિત્ત પ્રત્યે ફેલાયેલી અંધશ્રદ્ધા અને ડર દૂર કરવા માટે ગામડે-ગામડે જઈને લોકશિક્ષણનું કાર્ય કર્યું હતું. આજે હિંમતનગરનું રાજેન્દ્રનગર આખા ગુજરાતમાં 'સેવા તીર્થ' તરીકે ઓળખાય છે, જેનું શ્રેય સુરેશભાઈ સોનીને જાય છે.
સુરેશભાઈ સોનીનું નિધન એ માત્ર એક વ્યક્તિનું નિધન નથી, પણ સેવાની એક પ્રજ્વલિત જ્યોતનું શાંત થવું છે. તેમણે ઊભું કરેલું 'સહયોગ'નું વટવૃક્ષ હંમેશા અસહાય લોકોનો સહારો બની રહેશે.
