Online Shopping Fraud: ડિજિટલ યુગમાં ઓનલાઈન શોપિંગ લોકોના જીવનનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની ગયું છે. ઘર બેઠાં હજારો પ્રોડક્ટ્સ, આકર્ષક ડિસ્કાઉન્ટ અને સરળ રિફંડ જેવી સુવિધાઓને કારણે લોકો ઓનલાઈન ખરીદી વધુ પસંદ કરે છે. પરંતુ સાયબર ઠગો પણ એટલા જ સક્રિય બન્યા છે. જો ખરીદી દરમિયાન થોડી પણ બેદરકારી રાખવામાં આવે તો વ્યક્તિ છેતરપિંડીનો ભોગ બની શકે છે અને તેનું બેંક ખાતું પણ ખાલી થઈ શકે છે. તેથી ઓનલાઈન શોપિંગ કરતી વખતે કેટલીક મહત્વની બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
1. અસલી અને નકલી વેબસાઇટ વચ્ચેનો તફાવત ઓળખો
સાયબર ઠગો ઘણી વખત જાણીતી ઈ-કોમર્સ વેબસાઇટ જેવી જ દેખાતી નકલી વેબસાઇટ અથવા એપ તૈયાર કરે છે. દેખાવમાં તે એકદમ અસલી લાગે છે, પરંતુ તેનો હેતુ માત્ર ગ્રાહકોની વ્યક્તિગત અને બેંકિંગ માહિતી ચોરી કરવાનો હોય છે.
ખરીદી કરતા પહેલા વેબસાઇટનું URL ધ્યાનથી તપાસો. માત્ર વિશ્વસનીય અને જાણીતી એપ અથવા વેબસાઇટ પરથી જ ખરીદી કરો. કોઈ અજાણી લિંક પરથી ખરીદી કરવાનું ટાળો.
2. નકલી ઓફરવાળા ઈમેલ અને લિંક્સથી દૂર રહો
સાયબર ગુનેગારો ઘણી વખત ભારે ડિસ્કાઉન્ટ, કેશબેક, ફ્રી ગિફ્ટ અથવા શોપિંગ વાઉચરની લાલચ આપતા ઈમેલ અથવા મેસેજ મોકલે છે.
આવા ઈમેલમાં આપવામાં આવેલી લિંક પર ક્લિક કરતાની સાથે જ તમારી વ્યક્તિગત માહિતી અથવા બેંકિંગ વિગતો ચોરાઈ શકે છે. જો કોઈ ઓફર અસામાન્ય રીતે ખૂબ જ સસ્તી અથવા આકર્ષક લાગે તો તેની સત્યતા ચકાસ્યા વગર ક્યારેય ક્લિક ન કરો.
3. બેંકિંગ અને કાર્ડની માહિતી સેવ ન કરો
ઘણા લોકો સરળતાથી ખરીદી કરી શકાય તે માટે ડેબિટ કાર્ડ, ક્રેડિટ કાર્ડ અથવા નેટ બેંકિંગની વિગતો વેબસાઇટ અથવા એપમાં સેવ કરી દે છે.
જો તમારું એકાઉન્ટ હેક થઈ જાય અથવા ડિવાઇસ કોઈના હાથમાં આવી જાય તો આ માહિતીનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે. તેથી દરેક ટ્રાન્ઝેક્શન સમયે માહિતી જાતે દાખલ કરવી વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
4. સોશિયલ મીડિયા પર મળતી ઓફરોથી સાવધાન રહો
આજકાલ વોટ્સએપ, ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ટેલિગ્રામ જેવા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર અનેક શોપિંગ ઓફરો વાયરલ થતી હોય છે.
આમાંથી ઘણી ઓફરો નકલી હોય છે અને તેનો હેતુ માત્ર લોકોને ફસાવવાનો હોય છે. અજાણી લિંક, QR કોડ અથવા મેસેજ પર વિશ્વાસ ન કરો. કોઈપણ ઓફરનો લાભ લેવા પહેલા તેની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને ખાતરી કરો.
સુરક્ષિત ઓનલાઈન શોપિંગ માટે વધારાની ટીપ્સ
હંમેશા HTTPS સુરક્ષાવાળી વેબસાઇટનો ઉપયોગ કરો.
OTP, CVV અથવા UPI PIN કોઈની સાથે શેર ન કરો.
બેંક એકાઉન્ટમાં SMS અને ઈમેલ એલર્ટ ચાલુ રાખો.
શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન દેખાય તો તરત બેંકનો સંપર્ક કરો.
ફોન અને શોપિંગ એપ્સને નિયમિત અપડેટ રાખો.
શક્ય હોય ત્યાં Two-Factor Authentication (2FA) નો ઉપયોગ કરો.
આ પણ વાંચો: આધાર ધારકો માટે મોટી રાહત! : ઘરે બેઠા મફતમાં કરી શકશો આધારનું આ મહત્વનું અપડેટ, જાણો નવો નિયમ
કેમ જરૂરી છે સાવચેતી?
સાયબર ફ્રોડના કેસોમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. સાયબર ઠગો દરરોજ નવી રીતો અપનાવીને લોકોને છેતરવાનો પ્રયાસ કરે છે. થોડી સાવચેતી રાખવાથી માત્ર તમારી વ્યક્તિગત માહિતી જ નહીં, પરંતુ તમારી મહેનતની કમાણી પણ સુરક્ષિત રહી શકે છે.
