Nandamuri Taraka Rama Rao: ભારતીય સિનેમાના ઇતિહાસમાં કેટલાક કલાકારો માત્ર અભિનેતા નહીં પરંતુ લોકોની ભાવનાઓનો હિસ્સો બની જાય છે. નંદમુરી તારકા રામા રાવ એટલે કે એનટીઆર એવા જ એક મહાન અભિનેતા હતા, જેમણે ભગવાન કૃષ્ણની ભૂમિકા એટલી જીવંત રીતે ભજવી કે લાખો લોકો તેમને ખરેખર ભગવાનનું સ્વરૂપ માનવા લાગ્યા હતા. ફિલ્મોના સેટ પર લોકો તેમના પગ સ્પર્શ કરીને આશીર્વાદ લેતા અને તેમના પોસ્ટરોની પૂજા કરતા. પડદા પરથી શરૂ થયેલો આ પ્રેમ તેમને આખરે આંધ્રપ્રદેશના મુખ્યમંત્રીના પદ સુધી લઈ ગયો.
સંઘર્ષથી શરૂ થયેલી એનટીઆરની સફર
નંદમુરી તારકા રામા રાવ નો જન્મ 28 મે, 1923ના રોજ આંધ્રપ્રદેશ ના નિમ્માકુરુ ગામમાં થયો હતો. તેમનો પરિવાર સામાન્ય કૃષિ પરિવાર હતો અને બાળપણથી જ તેમણે આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કર્યો હતો. અભ્યાસ દરમિયાન પરિવારને સહારો આપવા માટે તેમણે દૂધ વેચવાનું કામ પણ કર્યું હતું.
વિજયવાડામાં અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી તેમને સરકારી નોકરી મળી, પરંતુ તેમની અંદરનો કલાકાર તેમને સતત ફિલ્મોની દુનિયા તરફ ખેંચતો રહ્યો. થોડા જ અઠવાડિયામાં તેમણે નોકરી છોડી દીધી અને અભિનય ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી બનાવવાનો નિર્ણય લીધો. આ નિર્ણયે આગળ જઈ ભારતીય સિનેમાનો ઇતિહાસ બદલી નાખ્યો.
પૌરાણિક પાત્રોથી બન્યા લોકહૃદયના દેવતા
એનટીઆરે 1949માં આવેલી ફિલ્મ મન દેશમથી પોતાની ફિલ્મી કારકિર્દીની શરૂઆત કરી. શરૂઆતમાં તેમણે વિવિધ પ્રકારની ભૂમિકાઓ ભજવી, પરંતુ સાચી લોકપ્રિયતા તેમને પૌરાણિક ફિલ્મોથી મળી. ખાસ કરીને ભગવાન કૃષ્ણની તેમની ભૂમિકાએ તેમને અસાધારણ લોકપ્રિયતા અપાવી.
તેમણે પોતાની કારકિર્દીમાં 17 વખત ભગવાન કૃષ્ણનું પાત્ર ભજવ્યું હતું. ઉપરાંત ભગવાન રામ, ભગવાન શિવ અને ભગવાન વિષ્ણુ જેવા પાત્રોમાં પણ તેમણે યાદગાર અભિનય કર્યો હતો. જ્યારે તેઓ પડદા પર ભગવાન કૃષ્ણ તરીકે દેખાતા, ત્યારે દર્શકો મંત્રમુગ્ધ થઈ જતા. તેમની આંખોનો ભાવ, સંવાદ બોલવાની શૈલી અને ચહેરાનો તેજ લોકોના દિલમાં સીધો ઉતરી જતો.
તે સમયના ગામડાંઓમાં લોકો તેમના ફોટોગ્રાફ્સને ઘરમાં સ્થાપિત કરીને પૂજા કરતા હતા. ઘણા સ્થળોએ ફિલ્મ પોસ્ટરો પર ફૂલો ચઢાવવામાં આવતા હતા. શૂટિંગ દરમિયાન લોકો કલાકો સુધી રાહ જોઈ તેમના દર્શન કરવા આવતા અને તેમના પગ સ્પર્શ કરીને આશીર્વાદ લેતા. તે સમયના ભારતીય સિનેમામાં કદાચ જ કોઈ અભિનેતાને આવી લોકઆસ્થા મળી હોય.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ મળી વિશેષ ઓળખ
એનટીઆર માત્ર પૌરાણિક ફિલ્મોના સ્ટાર નહોતા. તેમણે સામાજિક અને એક્શન ફિલ્મોમાં પણ અદભૂત કામ કર્યું. તેમની ફિલ્મ પાતાલ ભૈરવી ભારતીય સિનેમાના ઇતિહાસમાં ખાસ સ્થાન ધરાવે છે. આ ફિલ્મ આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવમાં પ્રદર્શિત થનારી પ્રથમ દક્ષિણ ભારતીય ફિલ્મોમાંથી એક માનવામાં આવે છે.
માયાબજાર, મલ્લીસ્વરી અને નર્તનશાલા જેવી ફિલ્મોએ તેમને વૈશ્વિક સ્તરે ઓળખ અપાવી. ખાસ વાત એ હતી કે તેઓ પોતાના પાત્ર માટે ખૂબ મહેનત કરતા. નર્તનશાલા માટે તેમણે 40 વર્ષની ઉંમરે કુચીપુડી નૃત્ય શીખ્યું હતું. તેમની આ સમર્પિતતા તેમને અન્ય કલાકારોથી અલગ બનાવતી હતી.
તેઓ અભિનેતા હોવા ઉપરાંત નિર્માતા, દિગ્દર્શક અને લેખક તરીકે પણ સફળ રહ્યા. તેમણે તેલુગુ સિનેમાને નવી ઊંચાઈ પર પહોંચાડવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું.
રાજકારણમાં પ્રવેશ અને ઐતિહાસિક જીત
ફિલ્મોમાં અપ્રતિમ સફળતા મેળવ્યા બાદ એનટીઆરે રાજકારણમાં પ્રવેશ કરવાનો નિર્ણય લીધો. 1982માં તેમણે તેલુગુ દેશમ પાર્ટી ની સ્થાપના કરી. તે સમય દરમિયાન આંધ્રપ્રદેશમાં કોંગ્રેસનું પ્રભુત્વ હતું, પરંતુ એનટીઆરની લોકપ્રિયતા એટલી પ્રચંડ હતી કે થોડા જ મહિનામાં તેમની પાર્ટીએ સત્તા મેળવી લીધી.
તેઓ આંધ્રપ્રદેશ ના મુખ્યમંત્રી બન્યા અને સામાન્ય લોકો માટે અનેક કલ્યાણકારી યોજનાઓ શરૂ કરી. ગરીબો માટે સસ્તા દરે અનાજ, મહિલાઓ માટે કલ્યાણકારી યોજનાઓ અને ગ્રામિણ વિકાસ જેવા મુદ્દાઓ પર તેમણે ખાસ ધ્યાન આપ્યું.
એનટીઆર રાજકારણમાં પણ પોતાની અલગ છાપ છોડવામાં સફળ રહ્યા. લોકો તેમને માત્ર રાજકારણી નહીં પરંતુ જનનાયક તરીકે જોતા હતા. ફિલ્મોમાં કમાવેલો વિશ્વાસ રાજકારણમાં પણ તેમની સૌથી મોટી શક્તિ બની.
કેમ આજે પણ યાદ કરવામાં આવે છે એનટીઆર?
એનટીઆરને 1968માં પદ્મશ્રી થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ઉપરાંત તેમને અનેક રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો મળ્યા. 2013માં ભારતીય સિનેમાની શતાબ્દી ઉજવણી દરમિયાન તેમને “સર્વકાલીન મહાન ભારતીય અભિનેતા” તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા.
18 જાન્યુઆરી, 1996ના રોજ હૃદયરોગના હુમલાથી તેમનું અવસાન થયું હતું. તેમના અંતિમ દર્શન માટે લાખો લોકો રસ્તાઓ પર ઉમટી પડ્યા હતા. આ દૃશ્ય એ સાબિત કરતું હતું કે એનટીઆર માત્ર ફિલ્મ સ્ટાર નહોતા, પરંતુ લોકોની લાગણીઓ સાથે જોડાયેલું એક યુગ હતા.
સંઘર્ષ, લોકપ્રિયતા અને જનસેવાના અનોખા સમન્વયની કહાની
એનટીઆરની કહાની માત્ર ફિલ્મી સફળતાની નથી. તે સંઘર્ષ, લોકપ્રિયતા અને જનસેવાના અનોખા સમન્વયની કહાની છે. આજના સમયમાં જ્યારે ફિલ્મ સ્ટાર્સ અને રાજકારણ વચ્ચેનો સંબંધ વારંવાર ચર્ચામાં રહે છે, ત્યારે એનટીઆરનું ઉદાહરણ બતાવે છે કે કેવી રીતે એક કલાકાર લોકોના દિલમાં વિશ્વાસ જીતીને જનનાયક બની શકે છે.
તેમની જીવનયાત્રા યુવાનો માટે પણ પ્રેરણારૂપ છે કે સામાન્ય પરિસ્થિતિમાંથી શરૂ કરીને પણ મહાન સફળતા મેળવી શકાય છે.
