ભારત-નેપાળ સરહદ પર નવા કસ્ટમ નિયમો લાગુ થતા બિહારના સરહદી બજારોમાં વેપાર પર સીધી અસર પડી રહી છે. નેપાળ સરકારે ₹100 (નેપાળી ચલણ મુજબ)થી વધુ મૂલ્યના માલ પર વધુ ડ્યુટી લાગુ કરી છે જેના કારણે બંને દેશ વચ્ચેનું રોજિંદું વેપાર ધીમું પડી ગયું છે. આ નિયમો ખાસ કરીને તે વિસ્તારોમાં અસરકારક રહ્યા છે જ્યાં વર્ષોથી નાના સ્તરે સરહદી વેપાર ચાલતો હતો. નેપાળી ગ્રાહકોની સંખ્યા ઘટતા બિહારના બજારોમાં વેચાણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.
સરહદી વેપાર પર સીધી અસર
બિહારના રક્સૌલ, જોગબણી, સિતામઢી જેવા વિસ્તારોમાં નેપાળના ગ્રાહકો મોટા પ્રમાણમાં ખરીદી કરવા આવતા હતા. પરંતુ હવે વધારાની ડ્યુટીનાં કારણે તેઓ સરહદ પાર આવવાનું ટાળી રહ્યા છે. અહેવાલો મુજબ, નેપાળ તરફથી આવનારા લોકોના બેગની તપાસ કરવામાં આવે છે અને ₹100થી વધુ માલ પર ડ્યુટી વસૂલવામાં આવે છે, જેના કારણે સામાન્ય ખરીદી પણ મોંઘી પડી રહી છે. આ સ્થિતિએ દૈનિક ઉપયોગની વસ્તુઓના વેપારમાં ખાસ અસર કરી છે, જેમાં કપડાં, ખાદ્ય વસ્તુઓ અને ઘરગથ્થુ સામાનનો સમાવેશ થાય છે.
આ પણ વાંચો: ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે એરલાઈન્સને મળી શકે છે રાહત : ₹5,000 કરોડની ક્રેડિટ આપવાની ભારત સરકારની વિચારણા
વેપારીઓ માટે વધતી મુશ્કેલી
સ્થાનિક વેપારીઓનું કહેવું છે કે તેમની આવકમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. ઘણા વેપારીઓ માટે સરહદી ગ્રાહકો મુખ્ય આવકનો સ્ત્રોત હતા, જે હવે લગભગ અડધા થઈ ગયા છે. નેપાળના આ પગલાનો ઉદ્દેશ સ્થાનિક ઉદ્યોગોને સુરક્ષા આપવાનો છે, પરંતુ તેની સીધી અસર સરહદના બંને તરફ રહેતા લોકો પર પડી રહી છે. આર્થિક રીતે નબળા વિસ્તારોમાં આ પ્રકારનો વેપાર જીવનરેખા સમાન હતો, જેના કારણે હાલની પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની રહી છે.
વિરોધ અને અસંતોષ
આ નવા નિયમો સામે સરહદી વિસ્તારોમાં વિરોધ પણ નોંધાયો છે. વેપારીઓ અને સ્થાનિક લોકો દ્વારા આ પગલાને કારણે રોજગાર અને આવક પર પડતી અસર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં વેપાર ઘટવાથી બજારોમાં સુસ્તી જોવા મળી રહી છે અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ ધીમી પડી ગઈ છે.
ભારત-નેપાળ સંબંધો પર અસર?
ભારત અને નેપાળ વચ્ચે ખુલ્લી સરહદ લાંબા સમયથી બંને દેશો વચ્ચેના વેપાર અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોને મજબૂત બનાવતી આવી છે. પરંતુ નવા નિયમોથી આ પરંપરાગત વ્યવસ્થા પર અસર પડી શકે છે. વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા પણ આ મુદ્દે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આ નિયમોમાં રાહત નહીં આપવામાં આવે તો સરહદી વિસ્તારોમાં વેપાર વધુ ઘટી શકે છે. બંને દેશો વચ્ચે ચર્ચા દ્વારા કોઈ મધ્યમ માર્ગ કાઢવો જરૂરી બનશે. હાલ માટે, બિહારના સરહદી વેપારીઓ માટે આ પરિસ્થિતિ પડકારજનક બની છે અને તેઓ સરકાર પાસેથી રાહતની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે..
