શ્રીનગર: જમ્મુ-કાશ્મીરમાં હાલ કુદરત રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરી રહી છે. કાશ્મીરના પ્રખ્યાત પ્રવાસન સ્થળ સોનમર્ગમાં મંગળવારે રાત્રે એક ભયાનક હિમપ્રપાતની ઘટના બની હતી. પહાડ પરથી બરફ જાણે નદીની જેમ વહેતો નીચે આવ્યો હોય તેવા દ્રશ્યો સીસીટીવીમાં કેદ થયા છે. ગણતરીની સેકન્ડોમાં જ રસ્તા પરનો બરફ હોટલોની અંદર ઘૂસી ગયો હતો અને કેટલીક ઈમારતો બરફના થર નીચે દટાઈ ગઈ હતી. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી પડી રહેલી ભારે હિમવર્ષાને કારણે પહાડો પર બરફના સ્તરો અસ્થિર થતા આ દુર્ઘટના સર્જાઈ છે.
રાત્રિના સમયે ત્રાટક્યો એવલાંચ: હોટલોને વ્યાપક નુકસાન
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, મંગળવારે રાત્રે અંદાજે 10.12 વાગ્યે ગાંદરબલ જિલ્લાના સોનમર્ગ રિસોર્ટમાં આ એવલાંચ ત્રાટક્યો હતો. અંધારાના સમયે અચાનક થયેલા આ હિમપ્રપાતને કારણે આસપાસના વિસ્તારમાં ભયનો માહોલ ફેલાઈ ગયો હતો. પ્રાથમિક અહેવાલો મુજબ, આ ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિના સમાચાર નથી, જે એક રાહતના સમાચાર છે. જોકે, હિમપ્રપાતની તીવ્રતા એટલી વધારે હતી કે અનેક હોટલો અને વ્યાપક બાંધકામોને નુકસાન પહોંચ્યું છે. ઘટનાની જાણ થતા જ બચાવ ટુકડીઓને રવાના કરવામાં આવી હતી અને હાલ વહીવટીતંત્ર પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે.
11 જિલ્લાઓમાં 'રેડ એલર્ટ': પ્રશાસન સતર્ક
સતત પડી રહેલી ભારે હિમવર્ષાને પગલે સ્થિતિ ગંભીર બનતા જમ્મુ અને કાશ્મીર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી (JKUTDMA) દ્વારા હિમપ્રપાત (એવલાંચ) ની ગંભીર ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. વહીવટીતંત્ર દ્વારા સુરક્ષાના ભાગરૂપે કુલ 11 સંવેદનશીલ જિલ્લાઓમાં એલર્ટ જાહેર કરી દેવામાં આવ્યું છે, જેથી કોઈપણ આકસ્મિક દુર્ઘટના સમયે જાનહાનિ નિવારી શકાય.
કાશ્મીર ખીણના મુખ્ય જિલ્લાઓની વાત કરીએ તો, પ્રશાસને ગાંદરબલ, અનંતનાગ, બાંદીપોરા, બારામુલા, કુલગામ અને કુપવાડામાં ખાસ તકેદારી રાખવાની સૂચના આપી છે. આ વિસ્તારોમાં બરફના મોટા જથ્થાના કારણે પહાડોની સપાટી અસ્થિર બની છે, જે ગમે ત્યારે નીચે ધસી આવવાની સંભાવના છે. સોનમર્ગમાં થયેલા હિમપ્રપાત બાદ આ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સલામત સ્થળે રહેવા અને પહાડી ઢોળાવથી દૂર રહેવા તાકીદ કરવામાં આવી છે. બીજી તરફ, જમ્મુ ક્ષેત્રમાં પણ હિમપ્રપાતનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. પ્રશાસને ડોડા, કિશ્તવાડ, પુંછ, રાજૌરી અને રામબણ જેવા પહાડી જિલ્લાઓમાં 'રેડ એલર્ટ' જેવી સ્થિતિ જાહેર કરી છે. આ વિસ્તારોમાં બચાવ ટુકડીઓને સ્ટેન્ડ-બાય રાખવામાં આવી છે અને સ્થાનિક લોકોને કોઈપણ ઈમરજન્સીમાં હેલ્પલાઈન નંબરનો સંપર્ક કરવા જણાવાયું છે. પહાડો પરથી બરફ સરકવાની આ ઘટનાઓ જનજીવન માટે મોટો ખતરો સાબિત થઈ શકે છે, તેથી પ્રશાસન હાલ હાઈ-એલર્ટ મોડ પર છે.
સમજો: શું હોય છે એવલાંચ અને તે કેમ સર્જાય છે?
એવલાંચ એ એક એવી કુદરતી ઘટના છે જેમાં પહાડો પર જમા થયેલો બરફનો વિશાળ જથ્થો ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે અચાનક નીચે તરફ સરકવા લાગે છે. જ્યારે પહાડ પર બરફના અનેક સ્તરો જમા થાય છે, ત્યારે ઉપરનું ભારે પડ નીચેના નબળા પડ પર ટકી શકતું નથી. પરિણામે, તે તૂટીને પ્રચંડ વેગ સાથે નીચે ધસી આવે છે અને માર્ગમાં આવતી તમામ વસ્તુઓને તબાહ કરી નાખે છે.
વાહનવ્યવહાર ઠપ્પ: 58 ફ્લાઈટ્સ રદ અને હાઈવે બંધ
શ્રીનગર એરપોર્ટના રનવે પર બરફની જાડી પરત જમા થઈ જવાને કારણે તે કામગીરી માટે અસુરક્ષિત બન્યો હતો. પરિણામે, એરપોર્ટ ઓથોરિટી દ્વારા કુલ 58 ફ્લાઈટ્સ રદ કરવાની ફરજ પડી હતી, જેમાં 29 આવનારી અને 29 જનારી ફ્લાઈટ્સનો સમાવેશ થાય છે. આ અચાનક લેવાયેલા નિર્ણયને કારણે સેંકડો પ્રવાસીઓ એરપોર્ટ પર અટવાઈ પડ્યા હતા. માત્ર હવાઈ માર્ગ જ નહીં, પરંતુ જમીની માર્ગો પર પણ બરફબારીએ બ્રેક લગાવી દીધી છે. શ્રીનગર-જમ્મુ નેશનલ હાઈવે પર કાઝીગુંડ અને બનિહાલ વચ્ચેના પટ્ટામાં ભારે બરફ જમા થતાં રસ્તો વાહનોની અવરજવર માટે સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવામાં આવ્યો છે. હાઈવે પરથી બરફ હટાવવાની કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી હોવા છતાં, લપસણી સપાટીને કારણે સુરક્ષાના કારણોસર ટ્રાફિકને મંજૂરી આપવામાં આવી રહી નથી. આ ઉપરાંત, ખીણ પ્રદેશમાં રેલવે સેવાઓને પણ હિમવર્ષાનું ગ્રહણ લાગ્યું છે. બનિહાલ અને બડગામ વચ્ચે રેલવે ટ્રેક પર બરફ જામી જવાને કારણે ટ્રેન વ્યવહાર ખોરવાયો હતો, જેના લીધે અનેક ટ્રેનો રદ કરવી પડી હતી અથવા તો વિલંબથી દોડી રહી હતી. જોકે, રેલવે વિભાગ દ્વારા ટ્રેક સાફ કરવામાં આવ્યા બાદ હવે આ રૂટ પર કામગીરી ધીમે ધીમે પૂર્વવત કરવામાં આવી રહી છે. એક તરફ પ્રવાસીઓ બરફ જોઈને ઉત્સાહિત છે, તો બીજી તરફ મુસાફરીમાં પડી રહેલી આ અડચણોએ મુશ્કેલીમાં વધારો કર્યો છે.
તંત્ર દ્વારા હેલ્પલાઈન અને કંટ્રોલ રૂમની વ્યવસ્થા
મુસાફરો અને સ્થાનિક લોકોની સુવિધા માટે જિલ્લા પ્રશાસન દ્વારા કંટ્રોલ રૂમ કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે. હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ, હજુ પણ કેટલાક વિસ્તારોમાં હળવો વરસાદ અને હિમવર્ષા ચાલુ રહી શકે છે, તેથી પ્રવાસીઓને સાવચેત રહેવા અને બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.





















