Mumbai - Ahmedabad Bullet Train: મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન સર થયું છે. મહારાષ્ટ્રના સાવલી (ઘણસોલી)થી વિક્રોલી તરફ દેશની પ્રથમ અંડરસી (દરિયાઈ) રેલવે ટનલના ખોદકામની કામગીરી બીજી ટનલ બોરિંગ મશીન (TBM) દ્વારા શરૂ કરવામાં આવી છે. ઠાણે ખાડીની નીચે બનનારી આ ટનલ ભારતના રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇતિહાસમાં પ્રથમ અંડરસી ટનલ તરીકે નોંધાશે.
10 કિમીમાંથી 7 કિમી દરિયાની નીચે બનશે ટનલ
આ ટનલનો કુલ લંબાઈનો ભાગ 10 કિલોમીટરનો છે, જેમાંથી આશરે 7 કિલોમીટર ઠાણે ખાડીની નીચે દરિયાઈ માર્ગે પસાર થશે. જ્યારે સમગ્ર 21 કિલોમીટર લાંબા ભૂગર્ભ સેક્શનમાં સાવલી (ઘણસોલી)થી બાંદ્રા-કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ (BKC) વચ્ચેના 16 કિલોમીટર વિસ્તારમાં TBM ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. બાકીનો 5 કિલોમીટરનો ભાગ NATM પદ્ધતિથી અગાઉ પૂર્ણ કરવામાં આવ્યો છે.
વિશાળ TBM ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ
ટનલ ખોદવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતું TBM ભારતમાં રેલવે ટનલ નિર્માણ માટે અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા મશીનોમાંનું એક છે. 13.6 મીટર વ્યાસ ધરાવતું કટરહેડ, 3,200 ટન વજન અને 96 મીટર લંબાઈ ધરાવતું આ મશીન અત્યાધુનિક મિક્સશીલ્ડ ટેક્નોલોજી પર આધારિત છે. આ ટેક્નોલોજી દરિયાઈ અને નરમ જમીનમાં સુરક્ષિત રીતે ટનલ બનાવવા માટે વિશ્વસનીય માનવામાં આવે છે.
ભૂગર્ભમાં 39 મીટર ઊંડા શાફ્ટથી કામગીરી
TBM લોન્ચ કરવા માટે સાવલી ખાતે જમીનની સપાટીથી 39 મીટર ઊંડો શાફ્ટ બનાવવામાં આવ્યો છે, જે આશરે 12 માળની ઇમારત જેટલી ઊંડાઈ ધરાવે છે. મર્યાદિત જગ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને મશીનના વિવિધ ભાગોને અલગ કરીને શાફ્ટમાં ઉતારવામાં આવ્યા હતા અને ત્યારબાદ તેનું એસેમ્બલી કાર્ય પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું.
અદ્યતન સુરક્ષા અને રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ
ટનલ નિર્માણ દરમિયાન સલામતીને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. TBMમાં મિથેન, ઓક્સિજન, કાર્બન મોનોક્સાઇડ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ માટે મલ્ટી-ગેસ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ, ઓટોમેટિક ફાયર ડિટેક્શન અને અગ્નિશામક વ્યવસ્થા, તેમજ ઇમરજન્સી રેસ્ક્યુ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. ઉપરાંત જમીન બેસી જવાની શક્યતા અને નજીકના માળખાઓની સુરક્ષા માટે રિયલ-ટાઇમ સેન્સર આધારિત મોનિટરિંગ પણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો: ઉદ્ધવ ઠાકરેને મોટો ઝટકો : શિંદેની શિવસેનામાં 6 બળવાખોર સાંસદોના વિલયને સ્પીકરની મંજૂરી
બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ માટે મહત્વપૂર્ણ તબક્કો
આ અંડરસી ટનલ મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોરનો સૌથી પડકારજનક અને તકનીકી રીતે જટિલ ભાગ માનવામાં આવે છે. આ કામગીરી પૂર્ણ થયા બાદ પ્રોજેક્ટના નિર્માણને વધુ વેગ મળશે અને ભારતના હાઈ-સ્પીડ રેલ નેટવર્ક માટે નવી તકનીકી ક્ષમતાઓનો માર્ગ પણ ખુલશે.
