દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિ લી જેએ-મ્યુંગના ભારત પ્રવાસ દરમિયાન રાજદ્વારી અને પ્રતીકાત્મક બંને સ્તરે મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ સામે આવી છે. એક તરફ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સાથે હૈદરાબાદ હાઉસમાં દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજાઈ, તો બીજી તરફ રાજઘાટ ખાતે મહાત્મા ગાંધીને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરીને ભારત સાથેના સાંસ્કૃતિક સંબંધોને મજબૂત બનાવવાનો સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે. આ મુલાકાતને ભારત-દક્ષિણ કોરિયા સંબંધોમાં નવા તબક્કાની શરૂઆત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
આ પણ ખાસ વાંચોઃ શું તેલ સંકટ ટળશે? : સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝના અવરોધ વચ્ચે NSA ડોભાલ સાઉદી પહોંચ્યા, સાઉદીના મંત્રીઓ સાથે રિયાધમાં હાઈ-લેવલ બેઠક
મોદી-લી બેઠક: આર્થિક અને ટેક્નોલોજી સહકાર પર ભાર
નવી દિલ્હીના હૈદરાબાદ હાઉસ ખાતે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિ લી જેએ-મ્યુંગ વચ્ચે ઉચ્ચ સ્તરીય દ્વિપક્ષીય ચર્ચા યોજાઈ. આ બેઠક દરમિયાન વેપાર, રોકાણ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), સેમિકન્ડક્ટર, શિપબિલ્ડિંગ અને રક્ષણ ક્ષેત્રમાં સહકાર વધારવા પર ખાસ ભાર મૂકાયો. બંને દેશોએ “સ્પેશિયલ સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ”ને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે નવા માર્ગો શોધવા પર સહમતી વ્યક્ત કરી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
આ મુલાકાત છેલ્લા આઠ વર્ષમાં દક્ષિણ કોરિયાના કોઈ રાષ્ટ્રપતિની પ્રથમ ભારત મુલાકાત હોવાથી ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. આ સાથે બંને દેશો વચ્ચે વેપારને 2030 સુધીમાં લગભગ દોઢ ગણો વધારવાનો લક્ષ્ય પણ ચર્ચામાં રહ્યો છે, જે હાલના લગભગ 25.7 અબજ ડોલરથી વધારીને 50 અબજ ડોલર સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ છે. બેઠક દરમિયાન બંને નેતાઓએ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન, ઊર્જા સુરક્ષા અને ટેક્નોલોજીકલ સહયોગ જેવા મુદ્દાઓ પર પણ વિચારવિમર્શ કર્યો. ખાસ કરીને AI, ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ ક્ષેત્રમાં ભાગીદારી વધારવાના સંકેતો મળ્યા છે.
રાજઘાટ મુલાકાત: ગાંધીજીને શ્રદ્ધાંજલિ, સાંસ્કૃતિક સંદેશ
દ્વિપક્ષીય બેઠક પહેલા દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિ લી જેએ-મ્યુંગ અને તેમની પત્ની કિમ હે-ક્યુંગે રાજઘાટ ખાતે મહાત્મા ગાંધીને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી. તેમણે ગાંધી સ્મારક પર પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરીને ભારત પ્રત્યે સન્માન વ્યક્ત કર્યો. આ મુલાકાત બંને દેશો વચ્ચેના ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોને ઉજાગર કરતી મહત્વપૂર્ણ ઘટનાની રૂપે જોવામાં આવી રહી છે.
રાષ્ટ્રપતિ લીને રાષ્ટ્રપતિ ભવન ખાતે વિધિવત સ્વાગત આપવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમને આવકાર્યા. પરંપરાગત વસ્ત્રોમાં સજ્જ બાળકો દ્વારા બંને દેશોના ધ્વજ લહેરાવી સ્વાગત કરવામાં આવ્યું, જે આ પ્રવાસના સ્નેહસભર વાતાવરણને દર્શાવે છે.
“સ્પેશિયલ સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ”નો વિસ્તરણ
ભારત અને દક્ષિણ કોરિયા વચ્ચેનો સંબંધ માત્ર વેપાર સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે સાંસ્કૃતિક, રાજકીય અને ટેક્નોલોજીકલ સહકાર સુધી વિસ્તરેલો છે. ભારતના વિદેશ મંત્રાલય મુજબ, આ મુલાકાત બંને દેશો વચ્ચેના “સ્પેશિયલ સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ”ને વધુ ઊંડો બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. તાજેતરના વર્ષોમાં બંને દેશો વચ્ચે ઊંચા સ્તરે સતત સંપર્ક રહ્યો છે. 2025માં G20 અને G7 સમિટ દરમિયાન પણ બંને નેતાઓ વચ્ચે મુલાકાત થઈ હતી, જે દર્શાવે છે કે બંને દેશો વૈશ્વિક મંચ પર પણ સહકાર વધારવા ઇચ્છે છે.
વેપાર, ટેક્નોલોજી અને વૈશ્વિક રાજકારણમાં સહકાર
દક્ષિણ કોરિયા ભારતને માત્ર એક મોટા બજાર તરીકે નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર તરીકે જોવાનું શરૂ કરી ચૂક્યું છે. બંને દેશો વચ્ચેના સહકારમાં શિપબિલ્ડિંગ, ફાઇનાન્સ, AI અને ડિફેન્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં વિશેષ સંભાવનાઓ છે. વિશ્વવ્યાપી અનિશ્ચિતતાઓ, ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વના તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને ઊર્જા સપ્લાય ચેઇન અને કાચા માલના સ્ત્રોતોને સુરક્ષિત બનાવવા માટે પણ બંને દેશો વચ્ચે સહકાર વધારવાની જરૂરિયાત અનુભવી રહી છે.
આ મુલાકાત બાદ અનેક સમજૂતીઓ (MoUs) અને વ્યવસાયિક કરારોની જાહેરાત થવાની સંભાવના છે. બંને દેશોના ઉદ્યોગપતિઓ અને બિઝનેસ પ્રતિનિધિઓ પણ આ પ્રવાસ દરમિયાન સક્રિય ભાગ લઈ રહ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે આ મુલાકાત માત્ર રાજકીય નહીં પરંતુ આર્થિક રીતે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. ભારત અને દક્ષિણ કોરિયા વચ્ચેના સંબંધો હવે નવી ઊંચાઈ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આ મુલાકાત માત્ર એક રાજદ્વારી કાર્યક્રમ નહીં પરંતુ ભવિષ્યના સહકાર માટેનો મજબૂત પાયો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
