કેન્દ્ર સરકારે મેસેજિંગ એપ્સમાં આપવામાં આવતા Username ફીચરને લઈને કડક વલણ અપનાવ્યું છે. WhatsApp બાદ હવે Signal અને Telegramને પણ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા નોટિસ મોકલવામાં આવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકારે બંને પ્લેટફોર્મ પાસેથી તેમના હાલના Username ફીચર અંગે સ્પષ્ટતા માંગવાની સાથે આ સુવિધાનો દુરુપયોગ અટકાવવા માટે કયા સુરક્ષા પગલાં લેવામાં આવ્યા છે તેની વિગત પણ માંગી છે. સરકારનું માનવું છે કે Username આધારિત ઓળખનો ખોટી રીતે ઉપયોગ કરીને સાયબર ઠગાઈ, ફેક આઈડેન્ટિટી અને ડિજિટલ અરેસ્ટ જેવા ગુનાઓને પ્રોત્સાહન મળી શકે છે.
Username ફીચર પર સરકારે ઉઠાવ્યા ગંભીર સવાલ
સમાચાર એજન્સી PTIના અહેવાલ અનુસાર, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલયે Telegramને મોકલેલા નોટિસમાં પૂછ્યું છે કે તેના પ્લેટફોર્મ પર Username ફીચર ચાલુ રાખવાની જરૂરિયાત શું છે. સાથે જ સરકાર જાણવા માંગે છે કે આ ફીચરનો ઉપયોગ કરીને કોઈ વ્યક્તિ ખોટી ઓળખ ઉભી ન કરી શકે અને લોકો સાથે ઓનલાઈન છેતરપિંડી ન કરી શકે તે માટે કંપનીએ કયા ટેક્નિકલ અને સુરક્ષા સંબંધિત પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે.
તે જ રીતે Signalને પણ સમાન પ્રકારનો નોટિસ મોકલવામાં આવ્યો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. સરકાર બંને કંપનીઓ પાસેથી વિગતવાર જવાબની રાહ જોઈ રહી છે.
WhatsAppને પણ એક દિવસ પહેલાં મોકલાયો હતો નોટિસ
Signal અને Telegramને નોટિસ મોકલતા પહેલાં કેન્દ્ર સરકારે Metaની માલિકીની WhatsAppને પણ Username ફીચર અંગે નોટિસ પાઠવ્યો હતો. સરકારને આશંકા છે કે જો યુઝર્સ માત્ર Usernameના આધારે સંપર્ક કરી શકશે તો સાયબર ગુનેગારો માટે પોતાની ઓળખ છુપાવીને લોકોને નિશાન બનાવવું વધુ સરળ બની શકે છે.
સરકારે ખાસ કરીને ઓનલાઈન ફ્રોડ, ફેક પ્રોફાઇલ, ફિશિંગ, ડિજિટલ અરેસ્ટ અને અન્ય સાયબર ગુનાઓમાં Username ફીચરના સંભવિત દુરુપયોગ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. આ કારણસર તમામ મોટા મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ પાસેથી સુરક્ષા વ્યવસ્થા અંગે સ્પષ્ટતા માંગવામાં આવી રહી છે.
Username ફીચર કેમ ચર્ચામાં આવ્યું?
હાલમાં અનેક મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ પોતાના યુઝર્સને મોબાઇલ નંબર જાહેર કર્યા વગર Username દ્વારા અન્ય લોકો સાથે જોડાવાની સુવિધા આપે છે. આ ફીચર ગોપનીયતા (Privacy) વધારવા માટે ઉપયોગી માનવામાં આવે છે, પરંતુ બીજી તરફ તેની મદદથી ફેક એકાઉન્ટ બનાવી લોકો સાથે છેતરપિંડી કરવાની શક્યતા પણ વધી શકે છે.
સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, જો Usernameની યોગ્ય ચકાસણી અને દુરુપયોગ રોકવા માટે મજબૂત સુરક્ષા વ્યવસ્થા ન હોય તો ઠગો સરળતાથી વિશ્વસનીય વ્યક્તિ અથવા સંસ્થાના નામે ફેક એકાઉન્ટ બનાવી લોકોને ગેરમાર્ગે દોરી શકે છે.
સરકારનો ફોકસ સાયબર સુરક્ષા પર
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં દેશમાં ડિજિટલ અરેસ્ટ, OTP ફ્રોડ, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સ્કેમ અને સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ આધારિત ઓનલાઈન ઠગાઈના બનાવોમાં વધારો નોંધાયો છે. આવા સંજોગોમાં કેન્દ્ર સરકાર ટેક્નોલોજી કંપનીઓને વધુ જવાબદાર બનાવવા અને તેમના પ્લેટફોર્મ પર સુરક્ષા ધોરણો મજબૂત કરવા પર ભાર મૂકી રહી છે.
WhatsApp, Telegram અને Signal વિશ્વના સૌથી લોકપ્રિય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મમાં સામેલ છે. તેથી આ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ કોઈપણ નવા ફીચરની સુરક્ષા અને તેના સંભવિત દુરુપયોગ અંગે સરકાર ગંભીરતાથી વિચારણા કરી રહી છે. હવે તમામની નજર કંપનીઓ દ્વારા સરકારને આપવામાં આવતા જવાબ પર રહેશે, જેના આધારે આગળની કાર્યવાહી નક્કી થઈ શકે છે.
